Chính phủ chốt kế hoạch cơ cấu vốn Nhà nước, một 'ông lớn' với gần 3,6 tỷ cổ phiếu đối diện nguy cơ rời sàn

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa phê duyệt kế hoạch cơ cấu lại vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, Nhà nước quyết định giữ nguyên tỷ lệ vốn góp tại Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC)...

Đáng chú ý, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP (mã chứng khoán ACV) cũng thuộc nhóm này, với tỷ lệ sở hữu Nhà nước được giữ nguyên ở mức 95,4%.

Điều kiện công ty đại chúng và quyết định của Chính phủ

Theo Luật Chứng khoán, công ty đại chúng phải có vốn điều lệ đã góp và vốn chủ sở hữu đều từ 30 tỷ đồng trở lên; đồng thời, tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp Nhà nước sau cổ phần hóa chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông do tỷ lệ sở hữu quá tập trung. Bộ Tài chính đã nêu rõ, với các trường hợp này, thời gian khắc phục là 1 năm, phải hoàn thành trước ngày 1/1/2027 để tránh bị xem xét hủy tư cách công ty đại chúng.

Dù vậy, Khoản 7 Điều 59 của Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp quy định: Doanh nghiệp nhà nước chuyển từ mô hình 100% vốn Nhà nước thành công ty cổ phần, đang niêm yết hoặc đăng ký giao dịch, chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông thì không bị hủy tư cách đại chúng trong thời gian thực hiện kế hoạch cơ cấu lại đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. UBCKNN đã viện dẫn cơ chế này khi trả lời kiến nghị liên quan đến doanh nghiệp thuộc Petrovietnam.

Việc giữ nguyên tỷ lệ sở hữu Nhà nước ở mức 95,4% đồng nghĩa kế hoạch vừa được phê duyệt không đặt ra lộ trình giảm tỷ lệ sở tại ACV. Khả năng duy trì tư cách công ty đại chúng của doanh nghiệp vì vậy phụ thuộc vào việc áp dụng cơ chế chuyển tiếp theo Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

ACV hiện có gần 3,6 tỷ cổ phiếu đăng ký giao dịch trên UPCoM từ tháng 11/2016 và đang giao dịch bình thường. Tuy nhiên, Tổng công ty có thể bị xem xét hủy tư cách công ty đại chúng, kéo theo việc hủy đăng ký giao dịch trên UpCOM.

ACV kinh doanh ra sao

ACV hiện quản lý, đầu tư và khai thác hệ thống 22 cảng hàng không trên cả nước, gồm 10 cảng hàng không quốc tế và 12 cảng hàng không nội địa, trong đó, cảng hàng không Nà Sản hiện không khai thác.

Về kết quả kinh doanh, ACV là một trong những doanh nghiệp kinh doanh có lãi đều đặn bất chấp khó khăn chung của ngành hàng không những năm Covid-19.

Năm 2025, công ty ghi nhận doanh thu đạt gần 25.900 tỷ đồng và lãi sau thuế 12.456 tỷ đồng - mức cao nhất trong lịch sử hoạt động.

Riêng 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần đạt 13.160 tỷ đồng, tăng 3,7% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế tăng 13,6% lên 6.659 tỷ đồng.

Hiện tại dự án lớn nhất của ACV là sân bay quốc tế Long Thành. Cảng hàng không quốc tế Long Thành là dự án hạ tầng hàng không lớn nhất cả nước hiện nay, có tổng mức đầu tư khoảng 336.630 tỷ đồng, tương đương hơn 16 tỷ USD. Dự án có quy mô 5.000ha, gồm 2.750ha dành cho hạ tầng cảng hàng không, 1.050ha phục vụ mục đích quốc phòng và khoảng 1.200ha dành cho các công trình phụ trợ, thương mại.

Dự án được chia thành 3 giai đoạn đầu tư. Riêng giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư khoảng 109.000 tỷ đồng, bao gồm xây dựng một đường cất hạ cánh, một nhà ga hành khách cùng các hạng mục phụ trợ, với công suất thiết kế 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

ACV là chủ đầu tư dự án thành phần 3 thuộc giai đoạn 1 với tổng mức đầu tư hơn 99.000 tỷ đồng. Đây được xem là 'trái tim' của toàn dự án.

Tính tới cuối quý II/2026, ACV đã rót 39.500 tỷ đồng vào đại dự án này.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu ACV hiện giao dịch quanh mức 41.000 đồng/cổ phiếu. Với thị giá này, vốn hoá doanh nghiệp xấp xỉ đạt 146.900 tỷ đồng.