Chính thức: Hút thuốc lá điện tử bị phạt tới 5 triệu đồng, 'chứa chấp' phạt đến 10 triệu đồng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90/2026 với nhiều quy định mới nhằm tăng cường kiểm soát các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Đáng chú ý, người sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng có thể bị xử phạt từ 3 đến 5 triệu đồng, đồng thời buộc tiêu hủy tang vật vi phạm.

Đây là lần đầu tiên mức xử phạt được áp dụng trực tiếp đối với người sử dụng, khi các sản phẩm này đang ngày càng phổ biến, đặc biệt trong giới trẻ. Theo quy định, mọi hành vi sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng đều thuộc diện xử phạt hành chính, không còn dừng lại ở việc tuyên truyền hay nhắc nhở như trước.

Không chỉ người sử dụng, các cá nhân hoặc tổ chức “chứa chấp” việc sử dụng thuốc lá điện tử tại địa điểm do mình quản lý cũng phải đối mặt với mức phạt nặng hơn, từ 5 đến 10 triệu đồng. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với các trường hợp trong phạm vi gia đình như cha mẹ, con cái hoặc vợ chồng.

Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy toàn bộ thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng liên quan đến hành vi vi phạm. Điều này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc loại bỏ các sản phẩm bị cấm khỏi thị trường và đời sống xã hội.

Ở góc độ kinh doanh, các quy định liên quan đến thuốc lá truyền thống cũng được siết chặt đáng kể. Cụ thể, các cửa hàng không treo biển “không bán cho người dưới 18 tuổi” có thể bị xử phạt đến 3 triệu đồng. Những hành vi nghiêm trọng hơn như bán thuốc lá cho người chưa đủ tuổi, trưng bày sai quy định hoặc kinh doanh sản phẩm không có cảnh báo sức khỏe có thể bị phạt tới 5 triệu đồng, thậm chí bị đình chỉ hoạt động từ 1 đến 3 tháng.

Đặc biệt, các vi phạm liên quan đến in ấn và ghi nhãn cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá bị xử lý rất nghiêm khắc, với mức phạt lên tới 40 triệu đồng. Ngoài ra, các cơ sở vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động đến 6 tháng và buộc thu hồi hoặc tiêu hủy toàn bộ sản phẩm không đạt yêu cầu.

Những quy định mới được ban hành trong bối cảnh tỷ lệ sử dụng thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng ở mức đáng báo động. Theo thống kê giai đoạn 2019-2023, tỷ lệ học sinh từ 13 đến 17 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử đã tăng từ 2,6% lên 8,1%. Riêng trong năm 2023, cả nước ghi nhận hơn 1.200 ca nhập viện liên quan đến ngộ độc và các bệnh lý do các sản phẩm này gây ra.

Một nghiên cứu gần đây thực hiện trên khoảng 2.500 sinh viên tại Hà Nội, Đà Nẵng, Huế và TP.HCM cho thấy độ tuổi trung bình bắt đầu sử dụng thuốc lá điện tử là 16,9 tuổi. Đáng lo ngại, nhiều người trẻ vẫn đang hiểu sai về mức độ nguy hại của các sản phẩm này. Cụ thể, có tới 37% sinh viên tin rằng thuốc lá điện tử không chứa nicotine, trong khi 15% cho rằng khói từ thiết bị này chỉ là “hơi nước” vô hại.

Trước thực trạng đó, tại kỳ họp tháng 11/2024, Quốc hội đã thống nhất chủ trương cấm hoàn toàn việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Việt Nam hiện nằm trong số hơn 40 quốc gia trên thế giới áp dụng lệnh cấm toàn diện đối với các sản phẩm này.

Việc ban hành Nghị định 90/2026 được xem là bước đi tiếp theo nhằm cụ thể hóa chủ trương của Quốc hội, đồng thời tăng cường chế tài xử lý vi phạm. Các chuyên gia nhận định, những quy định mới không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn đặc biệt quan trọng trong việc ngăn chặn xu hướng sử dụng thuốc lá thế hệ mới trong giới trẻ.