Chính thức từ 1/4, UBND cấp xã sẽ thực thi thẩm quyền này

Từ ngày 1/4/2026, Nghị định 61/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, cho phép UBND các cấp tiếp nhận và thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm giao thông đường bộ. Theo quy định mới, ngoài lực lượng CSGT, cảnh sát cơ động, cảnh sát trật tự… nhiều cơ quan, đơn vị khác cũng sẽ tham gia vào quá trình tiếp nhận và xử lý thông tin liên quan đến các hành vi vi phạm.

Nghị định 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ cũng như quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ các phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính, có hiệu lực từ ngày 1/4.

Theo khoản 1 Điều 18 của Nghị định, các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tiếp nhận và thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và đường sắt gồm Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát phản ứng nhanh, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Thanh tra Công an nhân dân, Công an cấp xã và Ủy ban nhân dân các cấp.

Như vậy, từ ngày 1/4, UBND các cấp, trong đó có UBND cấp xã, sẽ được trao thẩm quyền tiếp nhận và thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm giao thông đường bộ. Về thời hạn xác minh dữ liệu phản ánh vi phạm giao thông đường bộ, Điều 21 Nghị định 61/2026 quy định thời hạn xác minh không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý xác minh.

Đối với những vụ việc có tính chất phức tạp, thời hạn xác minh có thể được kéo dài nhưng không quá 60 ngày kể từ ngày thụ lý xác minh theo quy định.

Trong lĩnh vực giao thông đường thủy nội địa, các cơ quan tiếp nhận dữ liệu bao gồm Cảnh sát giao thông; Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội; Thanh tra Công an nhân dân; Công an cấp xã; Bộ đội Biên phòng; Cảnh sát biển Việt Nam; Cảng vụ đường thủy nội địa; Thanh tra hàng hải Việt Nam; Cảng vụ hàng hải và UBND các cấp.

Đối với lĩnh vực giao thông hàng hải, các đơn vị có thẩm quyền tiếp nhận dữ liệu gồm Thanh tra Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; Bộ đội Biên phòng; Cảnh sát biển Việt Nam; Kiểm ngư; Cảnh sát giao thông; Công an cấp xã và UBND các cấp.

Trong lĩnh vực giao thông hàng không, các cơ quan tiếp nhận dữ liệu bao gồm Cục Hàng không Việt Nam; Thanh tra hàng không Việt Nam; Cảng vụ hàng không; Quản lý xuất nhập cảnh; Thanh tra Công an nhân dân; Công an cấp xã; Đồn Công an và UBND các cấp.

Đối với lĩnh vực bảo vệ môi trường, các đơn vị tiếp nhận dữ liệu gồm Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường; Cảnh sát giao thông; Quản lý xuất nhập cảnh; Thanh tra Công an nhân dân; Công an cấp xã; Thanh tra Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; Bộ đội Biên phòng; Cảnh sát biển Việt Nam; Hải quan; Quản lý thị trường; Kiểm lâm và UBND các cấp.

Trong công tác phòng, chống ma túy, cơ quan tiếp nhận dữ liệu gồm Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy; Cảnh sát giao thông; Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội; Cảnh sát cơ động; Cảnh sát trật tự; Cảnh sát phản ứng nhanh; Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội; Thanh tra Công an nhân dân; Công an cấp xã; Bộ đội Biên phòng; Cảnh sát biển Việt Nam; Hải quan và UBND các cấp.

Đối với lĩnh vực phòng, chống tác hại của rượu, bia, các đơn vị có thẩm quyền tiếp nhận dữ liệu bao gồm Cảnh sát giao thông; Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội; Cảnh sát cơ động; Cảnh sát trật tự; Cảnh sát phản ứng nhanh; Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội; Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu; Công an cấp xã; Bộ đội Biên phòng; Cảnh sát biển Việt Nam; Quản lý thị trường; Hải quan và UBND các cấp.

Sau khi tiếp nhận thông tin, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành xác minh, làm rõ có hay không hành vi vi phạm hành chính; thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm; tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi; lỗi vi phạm; các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ (nếu có) cũng như mức độ, tính chất thiệt hại (nếu có). Đồng thời, lực lượng chức năng sẽ kiểm tra giấy tờ, tang vật, phương tiện vi phạm và các tình tiết liên quan khác theo quy định.

Về biện pháp xác minh, người có thẩm quyền có thể áp dụng một hoặc nhiều biện pháp như sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ để phát hiện vi phạm; làm việc trực tiếp với cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu, người bị phản ánh vi phạm và các bên liên quan; xác minh thực tế tại địa điểm xảy ra vụ việc; trưng cầu giám định dữ liệu, tang vật, phương tiện và tài liệu liên quan theo quy định pháp luật.

Trên cơ sở dữ liệu tiếp nhận và kết quả xác minh, người có thẩm quyền sẽ kết luận nội dung vụ việc. Trường hợp xác định có vi phạm hành chính thì lập biên bản, tạm giữ tang vật, phương tiện (nếu có) và ra quyết định xử phạt hoặc chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền xử lý. Nếu không đủ căn cứ xác định vi phạm hoặc thuộc trường hợp không xử phạt theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính thì sẽ không xử phạt.