Chính thức từ tháng 2/2026: Giao dịch vàng và khai thuế có loạt quy định mới

Chính phủ vừa ban hành hai nghị định mới liên quan đến quản lý vàng và thuế, với nhiều quy định đáng chú ý sẽ chính thức có hiệu lực trong tháng 2/2026.

Cụ thể, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng sẽ có hiệu lực từ 9/2/2026. Theo nghị định này, cá nhân mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép có thể bị phạt tiền lên tới 20 triệu đồng. Trường hợp không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán cũng chịu mức phạt tương tự.

Ngoài ra, hành vi mang vàng khi xuất, nhập cảnh không đúng quy định bị xử phạt tối đa 100 triệu đồng. Đối với hành vi hoạt động sản xuất vàng miếng không đúng quy định của pháp luật, mức phạt tiền có thể lên tới 250-300 triệu đồng.

Các quy định này nhằm siết chặt quản lý hoạt động mua bán, lưu thông vàng, đặc biệt là vàng miếng.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng ban hành Nghị định số 373/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế. Nghị định 373 sẽ có hiệu lực từ 14/2/2026.

Điểm đáng chú ý là nghị định mới bổ sung khoản 3 Điều 9, quy định rõ trường hợp người nộp thuế đã khai thuế theo quý nhưng sau đó xác định không đủ điều kiện khai theo quý. Trong trường hợp này, người nộp thuế buộc phải chuyển sang khai theo tháng và nộp lại hồ sơ cho các kỳ đã khai sai.

Theo quy định mới, người nộp thuế sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế đối với hồ sơ khai thuế của các kỳ tính thuế phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế. Hồ sơ khai thuế các tháng đã nộp lại được xác định là hồ sơ thay thế cho hồ sơ khai thuế theo quý đã nộp.

Trên thực tế, chỉ những người nộp thuế đáp ứng điều kiện nhất định, chủ yếu về quy mô doanh thu, mới được khai thuế theo quý. Tuy nhiên, không ít trường hợp sau khi đã khai theo quý mới phát hiện không đủ điều kiện, dẫn tới việc phải điều chỉnh lại toàn bộ hồ sơ. Người nộp thuế buộc phải chuyển sang khai theo tháng và nộp lại hồ sơ cho các kỳ đã khai sai.

Tuy nhiên, những hồ sơ này thường được nộp sau thời hạn, dẫn đến nguy cơ bị coi là chậm nộp và bị xử phạt vi phạm hành chính, dù sai sót xuất phát từ việc xác định nhầm kỳ khai thuế.

Trước đây, do chưa có quy định miễn xử phạt, người nộp thuế trong trường hợp này bị đối mặt rủi ro bị xử phạt, tạo áp lực lớn trong quá trình tuân thủ nghĩa vụ thuế.

Việc ban hành Nghị định 373/2025/NĐ-CP được đánh giá là bước điều chỉnh cần thiết, giúp giảm rủi ro xử phạt, tháo gỡ vướng mắc cho người nộp thuế và tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình tuân thủ nghĩa vụ thuế.