Chủ tịch Dragon Capital chỉ thẳng nguyên nhân khiến khối ngoại bán ròng hàng tỷ USD trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua làn sóng rút vốn quy mô lớn từ khối ngoại, với giá trị bán ròng đạt khoảng 5 tỷ USD trong năm 2025 và vượt 4,4 tỷ USD tính từ đầu năm đến giữa tháng 10 năm 2026. Ông Dominic Scriven, Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Dragon Capital cho biết hiện tượng này xuất phát chủ yếu từ các yếu tố vĩ mô quốc tế, khi đà tăng trưởng của ngành công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) thu hút mạnh mẽ dòng vốn toàn cầu quy tụ về thị trường Mỹ có quy mô vốn hóa lên tới 78.000 tỷ USD.

Dù vậy, ông Dominic Scriven cho rằng lực mua từ các nhà đầu tư trong nước đã thể hiện sức hấp thụ tốt khi mua lại toàn bộ lượng hàng của khối ngoại, giữ cho chỉ số chung không sụt giảm sâu. Động lực phát triển dài hạn của thị trường tiếp tục được củng cố nhờ đà phục hồi lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết, với mức tăng trưởng đạt 14% trong năm 2024 và dự báo tiếp tục phục hồi trên 20% trong năm 2025.

Bên cạnh đợt nâng hạng của FTSE Russell dự kiến thu hút từ 1 đến 2 tỷ USD dòng vốn thụ động, kịch bản nâng hạng của MSCI trong 2 đến 3 năm tới được ông ước tính có thể mở đường cho khoảng 50 tỷ USD dòng vốn quốc tế chảy vào thị trường Việt Nam.

Trong bối cảnh thanh khoản toàn thị trường sụt giảm từ 55% đến 60% so với cùng kỳ, kết quả kinh doanh quý III/2026 của nhiều công ty chứng khoán được dự báo tăng trưởng chậm lại.

Báo cáo tài chính quý III/2026 của CTCP Chứng khoán MB (MBS) cho thấy doanh thu hoạt động đạt 1.453 tỷ đồng, tăng 25%. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế lại sụt giảm 5,2% so với cùng kỳ (đạt 315,2 tỷ đồng). Song nếu tính lũy kế 9 tháng năm 2026, MBS vẫn ghi nhận doanh thu hoạt động tăng 39,8%, đạt 3.668,3 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 907,52 tỷ đồng, tăng 10,3% so với cùng kỳ năm trước.

Theo báo cáo dự phóng của VCBS, lợi nhuận sau thuế và doanh thu quý III/2026 của một số công ty đầu ngành có khả năng suy giảm. Điển hình như Chứng khoán SSI được dự phóng đạt 1.044 tỷ đồng (giảm 29,3%) trên tổng doanh thu 2.511 tỷ đồng (giảm 19,9%); Chứng khoán TP.HCM (HCM) được dự báo lợi nhuận sau thuế đạt 379 tỷ đồng (giảm 14%) trên doanh thu 1.306 tỷ đồng (giảm 5,4%) và Chứng khoán Vietcap (VCI) được dự báo lợi nhuận sau thuế đạt 342 tỷ đồng (giảm 18,7%) trên doanh thu 975 tỷ đồng (giảm 5,5%).

Tuy nhiên, tính chung cho cả năm 2026, VCBS dự báo kết quả kinh doanh của các công ty chứng khoán top đầu vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực nhờ quy mô cho vay margin mở rộng sau các đợt tăng vốn: lợi nhuận sau thuế cả năm 2026 của SSI được dự báo đạt 4.572 tỷ đồng (tăng 11,3%) trên doanh thu 10.875 tỷ đồng (tăng 10,0%); HCM được dự báo lợi nhuận sau thuế đạt 1.397 tỷ đồng (tăng 18,5%) trên doanh thu 5.245 tỷ đồng (tăng 20,2%) và VCI được dự báo lợi nhuận sau thuế đạt 1.361 tỷ đồng (tăng 1,4%) trên doanh thu 3.941 tỷ đồng (tăng 14,4%).

Trước những biến động của thị trường hiện tại, bà Lê Thị Lệ Hằng, Tổng Giám đốc Quỹ Sài Gòn Capital, nhận định việc cố gắng dự đoán chính xác thời điểm đỉnh hay đáy ngắn hạn là rất khó khăn, khiến nhà đầu tư cá nhân dễ rơi vào bẫy cảm xúc FOMO hoặc bán tháo hoảng loạn.

Nhằm duy trì tính kỷ luật và quản trị rủi ro danh mục, chuyên gia gợi ý nhà đầu tư có thể ứng dụng các giải pháp tài chính hiện đại để cải thiện hiệu suất.

Ví dụ như sản phẩm VPS Smart Indexing (VSI), là giải pháp được triển khai theo mô hình đầu tư chỉ số trực tiếp (Direct Indexing) trên ứng dụng VPS SmartOne. Khác với hình thức sở hữu gián tiếp chứng chỉ quỹ qua các quỹ ETF, mô hình Direct Indexing cho phép nhà đầu tư đứng tên sở hữu trực tiếp từng mã cổ phiếu trong rổ chỉ số ngay trên tài khoản cá nhân, qua đó đảm bảo đầy đủ quyền cổ đông và nhận cổ tức trực tiếp từ doanh nghiệp.

Hệ thống VSI sẽ tự động hóa việc tính toán tỷ trọng, phân bổ vốn, kiểm soát rủi ro giảm giá và tái cơ cấu danh mục định kỳ hàng tháng theo bộ thuật toán định sẵn. Theo đó, danh mục có thể được điều chỉnh khi các điều kiện hoặc tỷ trọng mục tiêu thay đổi, giúp duy trì định hướng đầu tư theo chiến lược đã xác lập.