Chủ tịch Mai Hữu Tín: Bài toán khó nhất của ông chủ không phải kiếm tiền, mà là học cách 'làm toán chia'

Rào cản lớn nhất: Không phải vốn, mà là con người

Theo ông, Việt Nam đang đứng khoảng thứ 16 thế giới về dân số, nhưng chỉ ở khoảng vị trí 30–35 về quy mô kinh tế. Khoảng cách đó, theo ông, không chỉ là câu chuyện của chính sách, mà còn là trách nhiệm của cộng đồng doanh nhân.

“Dân số không thể tăng mãi. Cửa sổ dân số vàng của chúng ta không còn dài. Nếu muốn chứng minh mình với thế giới, chúng ta phải thu hẹp khoảng cách giữa thứ hạng dân số và thứ hạng kinh tế – tức là phải nghĩ đến mục tiêu lọt vào top 20 nền kinh tế toàn cầu”.

Với ông, sức mạnh của một quốc gia được đo một phần bằng những thương hiệu mà quốc gia đó tạo ra. Nếu các nước châu Á khác có thương hiệu mang tầm quốc tế, tại sao Việt Nam không thể?

Ông thẳng thắn: Hoặc gây dựng thương hiệu Việt đủ mạnh để đi ra toàn cầu, hoặc người Việt phải trở thành chủ sở hữu những thương hiệu toàn cầu đã có sẵn. “Đứng sau đó là người Việt làm chủ là được”.

Khi được hỏi đâu là rào cản khiến thương hiệu Việt khó vươn ra thế giới, ông không đổ lỗi cho môi trường hay nguồn lực.

“Bài toán chung nhất và lớn nhất luôn luôn là con người”.

Ông phân tích, trong quản trị, ý tưởng tốt chỉ chiếm khoảng 15%, vốn thêm 15%, con người tốt 20%. Ba yếu tố đó cộng lại mới đạt 50%. 50% còn lại nằm ở khả năng thực thi.

Theo ông, thiếu vốn có thể bổ sung. Ý tưởng có thể mua. Nhưng tìm được người đủ tâm – trí – ý chí để theo đuổi mục tiêu dài hạn, chấp nhận gian khó và không buông xuôi mới là điều khó nhất.

“Thiếu ý chí thì dễ buông xuôi. Thiếu tâm thì không kéo được người cùng làm. Thiếu trí thì không biết việc nào đúng để làm”.

Ông cũng chỉ ra một thực tế nhiều người Việt muốn có kết quả nhanh như các nước phát triển, nhưng quên rằng họ đã đi trước hàng trăm năm trong kinh tế thị trường, còn Việt Nam mới có hơn 30 năm đổi mới. Muốn bắt kịp mà đốt cháy giai đoạn là duy ý chí.

Bài toán khó nhất của ông chủ: Làm toán chia

Điều quan trọng, theo ông, là doanh nhân Việt phải dám so mình với chuẩn mực toàn cầu.

“CEO giỏi nhất thế giới ở đẳng cấp nào thì người Việt hoàn toàn có khả năng đạt tới mức đó. Vấn đề là chúng ta có muốn hay không”.

Ông cho rằng động lực lớn nhất là tinh thần người Việt không thua ai. Nhưng để biến tinh thần đó thành năng lực thực tế, mỗi người phải tập trung vào những việc mình có thể kiểm soát, thay vì lãng phí thời gian vào những thứ ngoài tầm tay.

“Người hiệu quả là người dành thời gian, tâm trí cho những việc mình kiểm soát được”.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong chia sẻ của ông không nằm ở khát vọng quốc gia, mà ở một bài học rất thực tế trong quản trị doanh nghiệp.

“Bài toán khó nhất của bất kỳ ông chủ nào là biết làm toán chia”.

Ông lý giải, nhiều doanh nhân xuất phát từ hoàn cảnh khó khăn, khi thành công thường có xu hướng giữ thành quả cho riêng mình. Về pháp lý, điều đó không sai. Nhưng giữ một mình đồng nghĩa với giữ một “cái bánh” nhỏ.

Không chỉ chia lợi nhuận bằng lương thưởng, mà biến cộng sự chủ chốt thành cổ đông. Khi đó, họ không còn là người làm thuê, mà là người cùng gánh vác, cùng chịu trách nhiệm, cùng hưởng thành quả.

“Những người biết làm toán chia sẽ đỡ nhọc nhằn hơn, bởi mọi người cùng gánh vác chuyện chung với họ, chứ không phải một mình họ lo hết tất cả”.

Theo ông, đây mới là năng lực quản trị cao nhất: Không phải kiếm tiền, mà là tạo ra một cấu trúc đủ rộng để nhiều người cùng xây dựng giá trị.

Khi được hỏi đâu là “cái lõi” có thể giúp Việt Nam lật ngược tình thế, ông không do dự: “Vẫn là con người. Và luôn luôn sẽ là con người”.

Trong một giai đoạn mà kinh tế tư nhân được xác định là động lực phát triển, ông cho rằng vai trò của doanh nhân không chỉ dừng ở lợi nhuận, mà là góp phần định vị Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.

Muốn vậy, mỗi doanh nhân phải trả lời được hai câu hỏi: Mình có dám so mình với thế giới không? Và mình có đủ bản lĩnh để chia phần, để lớn lên cùng người khác không?

Bởi theo ông Mai Hữu Tín, kiếm tiền chưa bao giờ là bài toán khó nhất. Khó nhất là chia để cùng nhau tạo ra một giá trị lớn hơn chính mình.