Chưa từng có trong lịch sử: Giới siêu giàu ồ ạt di cư, 50% công dân Mỹ ở nước ngoài muốn từ bỏ quốc tịch

Theo báo cáo của ngân hàng đầu tư UBS có trụ sở tại Thụy Sĩ, 36% trong số 87 tỷ phú được khảo sát cho biết họ đã chuyển nơi sinh sống ít nhất một lần trong năm 2025, trong khi 9% khác đang cân nhắc việc này. Đáng chú ý, với nhóm tỷ phú từ 54 tuổi trở xuống, tỷ lệ đã di cư trong năm ngoái lên tới 44%.

“Chúng ta thực sự đang chứng kiến làn sóng di cư tài sản tư nhân lớn nhất trong lịch sử”, UBS nhận định.

Dữ liệu từ công ty tư vấn di trú đầu tư Henley & Partners cho thấy quy mô rộng khắp của xu hướng này. Năm 2025, hãng nhận được yêu cầu tư vấn từ công dân của 218 quốc gia, dẫn tới các hồ sơ đến từ 100 quốc tịch tại 95 nước, liên quan tới hơn 40 chương trình cư trú và quốc tịch khác nhau. Tổng số hồ sơ tăng 28% so với cùng kỳ năm trước.

Rủi ro pháp lý được đánh giá như rủi ro tài chính

Trong quá khứ, các gia đình giàu có thường tìm đến những khu vực có ổn định chính trị, an toàn cá nhân, thuế thấp và chất lượng sống cao. Điểm khác biệt hiện nay, theo các cố vấn, là rủi ro pháp lý đã được xem như một dạng rủi ro tài chính, cần chủ động đa dạng hóa.

“Các gia đình ngày càng nhận thức rõ rằng chế độ chính sách có thể thay đổi rất nhanh, khung pháp lý có thể bị siết chặt và căng thẳng địa chính trị có thể leo thang gần như không báo trước”, ông Deepesh Agarwal, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Farro & Co, đơn vị cung cấp giải pháp di chuyển quốc tế, cho biết.

Theo ông, người giàu đang cân nhắc nơi sinh sống và lựa chọn quốc tịch với cách tiếp cận tương tự như đa dạng hóa danh mục đầu tư, nhằm tránh phụ thuộc quá lớn vào một quốc gia duy nhất khi chính sách hoặc chính trị đảo chiều.

Hai yếu tố chính đang định hình làn sóng di cư hiện nay, trong đó đứng đầu là địa chính trị và tốc độ biến động. Những thay đổi chính sách vốn mất hàng thập kỷ để hình thành nay có thể được triển khai chỉ trong một chu kỳ chính trị.

Nếu trước đây địa chính trị chỉ là yếu tố nền, thì nay đã trở thành yếu tố trung tâm. Quyết định cư trú ngày càng dựa trên mức độ trung lập, độ vững của thể chế và sức mạnh pháp quyền.

Một ví dụ điển hình là Vương quốc Anh. Việc xóa bỏ cơ chế thuế “non dom” vào tháng 04/2025, sau hơn 200 năm tồn tại, đã khiến nhiều người giàu đánh giá lại việc ở lại nước này.

Henley & Partners ước tính Anh ghi nhận mức sụt giảm ròng khoảng 16.500 triệu phú trong năm 2025, với tổng tài sản ước khoảng 92 tỷ USD, so với 9.500 người trong năm 2024.

Động cơ phòng thủ lên ngôi

Nếu các đợt di cư trước đây chủ yếu do lạc quan, tìm kiếm cơ hội tăng trưởng hay ưu đãi thuế, thì hiện nay xu hướng mang màu sắc phòng thủ rõ rệt hơn.

“Bảo vệ đã trở thành động lực song hành cùng tăng trưởng”, ông Agarwal nói. “Xu hướng này phản ánh mong muốn bảo toàn tài sản, duy trì sự liên tục qua các thế hệ và giữ tính linh hoạt trong vận hành”.

Ông Jeremy Savory, nhà sáng lập Savory Partners, cho rằng xu hướng này phản ánh sự suy giảm niềm tin vào hệ thống chính trị và tài chính. Theo ông, nhiều người đang nhìn nhận lại khái niệm tự do và chủ quyền cá nhân, trong bối cảnh chính sách thay đổi nhanh, bất ổn chính trị, bất ổn xã hội và giám sát gia tăng.

Tại Mỹ, khảo sát của hãng tư vấn thuế quốc tế Greenback cho thấy 49% công dân Mỹ sống ở nước ngoài đang cân nhắc từ bỏ quốc tịch trong năm 2025, tăng mạnh so với 30% một năm trước. Trong đó, 51% cho biết họ không hài lòng với chính phủ hoặc định hướng chính trị.

Người giàu đang di chuyển đi đâu?

Dù xu hướng mang tính toàn cầu, dòng vốn và nhân lực chất lượng cao lại tập trung vào một số ít điểm đến có chính sách ổn định và khung pháp lý mạnh.

Đứng đầu danh sách là Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất UAE, được các cố vấn đánh giá là điểm hưởng lợi lớn nhất trong chu kỳ hiện nay. Việc không đánh thuế thu nhập cá nhân, không có thuế tài sản hay thuế lãi vốn, cùng khuôn khổ visa vàng linh hoạt, đã biến UAE thành trung tâm tái định cư hàng đầu.

Chương trình “golden visa” cho phép người nước ngoài nhận quyền cư trú dài hạn, thậm chí mở đường tới quốc tịch, đổi lại các khoản đầu tư đủ điều kiện như bất động sản, trái phiếu chính phủ hoặc doanh nghiệp địa phương.

Henley & Partners ước tính UAE ghi nhận dòng ròng 9.800 triệu phú chuyển đến trong năm qua, mức cao nhất toàn cầu.

Tại châu Âu, Bồ Đào Nha và Hy Lạp tiếp tục thu hút qua các chương trình thị thực vàng. Italy, Monaco và Thụy Sĩ hấp dẫn những gia đình tìm kiếm ổn định dài hạn và chắc chắn về thuế.

Singapore vẫn là điểm đến nổi bật nhờ môi trường pháp lý ổn định và hạ tầng tài chính vững mạnh, dù yêu cầu đầu vào ngày càng cao.

Ngoài ra, những cái tên mới cũng nổi lên. Chương trình cư trú cao cấp của Saudi Arabia đã cấp hơn 8.000 giấy phép kể từ khi mở rộng năm 2024. Các chương trình quốc tịch vùng Caribbean như Antigua và Barbuda, Grenada, St. Kitts và Nevis ngày càng được dùng như “kế hoạch B” bên cạnh chiến lược cư trú tại châu Âu.

Theo các cố vấn tài sản, điều rõ ràng là di cư tài sản tư nhân giờ không còn là hiện tượng bên lề, mà đã trở thành một xu hướng chủ đạo của giới siêu giàu toàn cầu.

Theo CNBC