Chưa từng có trong lịch sử: Trung Quốc cân nhắc kênh đặc biệt để bơm 29 tỷ USD cho các tập đoàn bảo hiểm

Ngành bảo hiểm nước này đang chịu áp lực hợp nhất trong bối cảnh hiệu quả sinh lời suy giảm mạnh.

Chính phủ Trung Quốc đang xem xét phát hành trái phiếu chính phủ đặc biệt trị giá khoảng 200 tỷ nhân dân tệ (tương đương 29 tỷ USD) nhằm tái cấp vốn cho một số tập đoàn bảo hiểm lớn nhất nước này.

Số vốn huy động dự kiến sẽ được phân bổ cho các doanh nghiệp bảo hiểm nhà nước chủ chốt, bao gồm China Life Insurance Group, People’s Insurance Company of China (PICC) và China Pacific Insurance Group.

Lần đầu tiên sử dụng trái phiếu đặc biệt cho ngành bảo hiểm

Nếu được triển khai, đây sẽ là lần đầu tiên Bắc Kinh sử dụng trái phiếu chính phủ đặc biệt để trực tiếp tăng vốn cho các công ty bảo hiểm, mở rộng công cụ tài khóa từng được áp dụng trước đó đối với các ngân hàng thương mại quốc doanh quy mô lớn. Một số nguồn tin cho biết, kế hoạch có thể được công bố sớm nhất trong quý I.

Song song với đó, chính phủ cũng đang cân nhắc bơm thêm khoảng 300 tỷ nhân dân tệ cho Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) và Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc (AgriBank). Động thái này tiếp nối các đợt phát hành trái phiếu đặc biệt trong năm trước nhằm tái cấp vốn cho các ngân hàng quốc doanh lớn, bao gồm Ngân hàng Trung Quốc và Ngân hàng Giao thông Trung Quốc.

Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp liên quan, trong đó có Cục Quản lý Tài chính Quốc gia Trung Quốc, hiện chưa đưa ra bình luận chính thức.

Mục tiêu kép: Ổn định hệ thống và dẫn dắt tái cơ cấu ngành

Theo các nguồn tin, đề xuất này phản ánh sự mở rộng có chủ đích trong việc sử dụng nợ chính phủ đặc biệt như một công cụ ổn định hệ thống tài chính, với mục tiêu:

Củng cố năng lực vốn của các tập đoàn bảo hiểm trụ cột;
Trao cho họ vai trò “đầu tàu” trong quá trình xử lý, sáp nhập hoặc tái cơ cấu các doanh nghiệp bảo hiểm nhỏ hơn có rủi ro cao;
Bù đắp tác động vốn phát sinh từ việc các doanh nghiệp này bị yêu cầu gia tăng nắm giữ cổ phiếu nhằm ổn định thị trường chứng khoán trong năm trước.

Tuy nhiên, kế hoạch hiện vẫn đang trong quá trình thảo luận và các điều khoản cuối cùng có thể còn thay đổi.

Áp lực vốn gia tăng trong bối cảnh lãi suất thấp và chuẩn mực kế toán mới

Theo dữ liệu do China Banking and Insurance News công bố tháng 11, hơn 2/3 trong số 173 công ty bảo hiểm đã báo cáo tỷ lệ khả năng thanh toán suy giảm trong quý III so với quý trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ:

Môi trường lãi suất thấp kéo dài làm xói mòn lợi suất đầu tư;
Cạnh tranh gay gắt, đặc biệt ở mảng bảo hiểm nhân thọ;
Chuẩn mực kế toán mới khiến biến động thị trường tài chính tác động trực tiếp và mạnh hơn đến lợi nhuận báo cáo.

Mặc dù các tập đoàn bảo hiểm nhà nước hàng đầu vẫn duy trì mức vốn trên ngưỡng yêu cầu, họ đang chịu áp lực mở rộng danh mục cổ phiếu đúng vào thời điểm biến động thị trường gia tăng và biên lợi nhuận đầu tư bị thu hẹp. Theo các nguồn tin, các doanh nghiệp này đang chuẩn bị báo cáo nhu cầu vốn trung hạn trình Bộ Tài chính.

Vai trò chiến lược trong việc bơm vốn dài hạn cho thị trường chứng khoán

Một năm trước, chính phủ Trung Quốc đã chỉ đạo các công ty bảo hiểm nhà nước lớn đầu tư 30% dòng phí bảo hiểm mới vào cổ phiếu trong nước, nhằm tăng nguồn vốn dài hạn cho thị trường chứng khoán. Theo ước tính của Guotai Junan Securities, chính sách này có thể đưa khoảng 1,2 nghìn tỷ nhân dân tệ vào thị trường trong vòng ba năm.

Chỉ số CSI 300 đã ghi nhận hai năm tăng điểm liên tiếp sau ba năm suy giảm, trong khi cổ phiếu ngành bảo hiểm cũng phục hồi mạnh. Đáng chú ý, cổ phiếu niêm yết tại Hồng Kông của China Life đang giao dịch ở vùng đỉnh trong khoảng 10 năm, còn China Taiping tiến sát mức cao nhất trong 7 năm.

Trong khi đó, các ngân hàng quốc doanh Trung Quốc - bao gồm ICBC và AgriBank - tiếp tục đối mặt với lợi nhuận suy giảm, do các yêu cầu cho vay lãi suất thấp nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế làm thu hẹp biên lãi ròng. Dù mức vốn hiện tại vẫn vượt chuẩn mực giám sát, việc tăng cường bộ đệm vốn sẽ giúp các ngân hàng: