Chứng khoán liên tục phá đỉnh: Vì sao nhiều nhà đầu tư vẫn lỗ?

Ba phiên giao dịch đầu năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam liên tiếp lập kỷ lục mới. VN-Index tăng tổng cộng 77 điểm (+4,3%), lên 1.861,5 điểm - mức cao lịch sử.

Điểm tích cực là thanh khoản khớp lệnh trên HoSE cũng bứt phá mạnh, từ hơn 27.100 tỷ đồng trong phiên 6/1 lên 32.400 tỷ đồng phiên 7/1. Mặt khác, vai trò lực kéo đã mở rộng ra các nhóm ngân hàng, dầu khí, điện, phân bón, cao su… thay vì chỉ tập trung vào nhóm cổ phiếu họ Vingroup như giai đoạn trước.

Tuy nhiên, trái ngược với đà tăng về điểm số, không ít nhà đầu tư vẫn đang thua lỗ. Nghịch lý “chỉ số lập đỉnh - tài khoản vẫn đỏ” đang xuất hiện ngày càng rõ.

Quan sát diễn biến thị trường cho thấy lực kéo chính vẫn đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn như VHM, VIC, VPL, cùng TCB, MBB, PLX, GAS, BSR, GVR… trong khi nhóm midcap và smallcap chưa thực sự bước vào nhịp sôi động.

Nguyên nhân quan trọng nằm ở pha điều chỉnh rất mạnh của thị trường trong tháng 11/2025. Dù VN-Index sau đó hồi phục và vượt đỉnh, phần lớn cổ phiếu vẫn đang thấp hơn đáng kể so với vùng giá giai đoạn tháng 8-10/2025, khiến nhiều nhà đầu tư vẫn “xa bờ”.

Nhóm ngân hàng và chứng khoán là ví dụ điển hình: VPB, STB, LPB, ACB, SSI, VND, VIX, VCI… đã chịu mức chiết khấu 10-30%, riêng VIX mất tới 45% giá trị so với đỉnh. Các cổ phiếu được nhiều nhà đầu tư nắm giữ như HPG, MSN, SAB, DGC cũng trong trạng thái tương tự. Nhiều mã bị “bỏ rơi” trong năm qua như FPT hay nhóm bất động sản midcap gần như đi ngang, thậm chí giảm so với đầu 2025. Các mã PDR, DIG, NVL vẫn vận động ở vùng đáy lớn kể từ cú giảm mạnh năm 2022.

Số liệu của Chứng khoán KIS đến cuối 2025 cho thấy mức độ phân hóa trên toàn thị trường là rất lớn: Hơn 30% cổ phiếu trên HoSE giảm 10-20% so với đỉnh; 32% giảm trên 20%. Tổng cộng, hơn 810 mã giảm trên 10% (chiếm 56% tổng số cổ phiếu); con số trên đã bao gồm hơn 170 mã giảm trên 30%. Điều này lý giải vì sao chỉ số lập đỉnh nhưng rất nhiều nhà đầu tư vẫn chưa “về bờ”.

Câu hỏi lớn hiện nay không còn là VN-Index có lập đỉnh mới hay không, mà là khi nào dòng tiền lan tỏa thực sự sang mid/smallcap. Chỉ khi sự lan tỏa này diễn ra trên diện rộng, trạng thái “chỉ số xanh - tài khoản đỏ” mới được giải tỏa.

Theo Chứng khoán SHS, sau giai đoạn tăng mạnh của nhóm vốn hóa lớn và siêu lớn trong 2025, năm 2026 có thể chứng kiến dòng tiền dịch chuyển sang nhóm vốn hóa vừa và nhỏ - những cổ phiếu đã bị “bỏ quên” và còn dư địa tăng giá.

Tuy nhiên, đơn vị này cũng lưu ý 2026 có khả năng không phải là năm bứt phá mạnh của VN-Index mà là giai đoạn đi ngang trong biên độ hẹp với mức độ phân hóa cao. Các cổ phiếu đã tăng mạnh trong 2025 có thể kém tích cực hơn từ nửa cuối 2026, trong khi những doanh nghiệp nền tảng cơ bản tốt nhưng chưa tăng nhiều mới là nơi dòng tiền tìm đến.