Chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai: Khi doanh thu tăng từ 200 triệu lên 2 tỷ, thuế xử lý thế nào?

Trong bối cảnh ngành Thuế đang triển khai lộ trình xóa bỏ thuế khoán, chuyển sang cơ chế tự khai, tự nộp, không ít hộ kinh doanh bày tỏ lo lắng: Liệu việc kê khai trung thực khiến doanh thu “vọt tăng” có dẫn tới nguy cơ bị truy thu thuế cho những năm trước?

Câu hỏi này đã được đặt ra trực diện tại Hội thảo “Giải mã chuyển đổi mô hình và kê khai thuế: Từ thực tiễn hộ kinh doanh” và nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng kinh doanh nhỏ lẻ.

Theo phản ánh của một hộ kinh doanh, hiện nay doanh thu đang ở mức khoán khoảng 200 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, khi chuyển sang hình thức kê khai, doanh thu thực tế có thể lên tới 2 tỷ đồng/năm. Điều khiến người dân băn khoăn liệu cơ quan thuế có truy thu phần chênh lệch của các năm trước hay không, và căn cứ pháp lý nằm ở đâu?

Trả lời vấn đề này, ông Nguyễn Tiến Minh – Phó cục trưởng Cục Thuế TP Hà Nội khẳng định, cơ quan thuế cần làm rõ từng ý để người dân có thể yên tâm, tránh những lo lắng không cần thiết.

Theo ông Minh, mục tiêu của các hội thảo, chương trình đối thoại hiện nay không phải để “soi” hay gây áp lực cho hộ kinh doanh, mà nhằm giải đáp thắc mắc, tháo gỡ tâm lý e ngại và giúp người dân hiểu đúng quy định pháp luật về thuế.

Đặt vấn đề trong bối cảnh đời sống kinh doanh thực tế, ông Minh cho rằng: nếu năm trước hộ kinh doanh chỉ đạt doanh thu khoảng 200 triệu đồng do điều kiện thị trường khó khăn, quy mô nhỏ, nhưng sang năm sau hoạt động thuận lợi hơn, mở rộng kinh doanh, doanh thu tăng lên 2 tỷ đồng, thì đây là diễn biến hoàn toàn bình thường.

“Không có căn cứ nào để cơ quan thuế truy thu thuế chỉ vì doanh thu năm sau cao hơn năm trước”, ông Minh nhấn mạnh.

Theo đại diện Thuế TP Hà Nội, cơ quan thuế không truy thu ngược lại quá khứ chỉ vì doanh thu phát sinh tăng lên trong tương lai, nếu việc kê khai được thực hiện đúng thời điểm, đúng quy định và phản ánh trung thực tình hình kinh doanh của từng năm.

Ông cũng khuyến nghị hộ kinh doanh không nên bị tác động bởi các thông tin lan truyền thiếu chính xác trên mạng xã hội, gây tâm lý hoang mang, e ngại việc kê khai minh bạch.

Cũng tại hội thảo, ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai là chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội và Chính phủ nhằm phát triển khu vực kinh tế tư nhân một cách bền vững, minh bạch và công bằng.

Theo lộ trình, từ năm 2026, hình thức thuế khoán sẽ chính thức được xóa bỏ, thay thế bằng cơ chế tự khai, tự nộp. Trước thời điểm này, ngành Thuế đang triển khai Kế hoạch “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai”, với trọng tâm là hỗ trợ tối đa hộ kinh doanh.

“Chúng tôi xác định đây là quá trình đồng hành, không phải áp đặt”, ông Mai Sơn nhấn mạnh.

Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn, đến nay ngành Thuế đã trực tiếp khảo sát hơn 2,5 triệu hộ kinh doanh, qua đó phân loại cụ thể theo khả năng tiếp cận và sử dụng các ứng dụng của cơ quan thuế, đồng thời đánh giá mức độ sẵn sàng chuyển đổi sang hình thức kê khai.

Trong giai đoạn cao điểm, cơ quan thuế các cấp đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn chính sách và quy trình kê khai đến từng hộ kinh doanh, đồng thời phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp công nghệ và các ngân hàng thương mại triển khai gần 380 chương trình truyền thông, hỗ trợ cài đặt và hướng dẫn sử dụng phần mềm, với sự tham gia trực tiếp của chính quyền địa phương nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi, đồng bộ.