Chuyện gì xảy ra khi nhà đầu tư ngừng ra quyết định và giao quyền cho AI?

Theo khảo sát của nền tảng đầu tư eToro năm 2025, số nhà đầu tư sử dụng AI trong quá trình lựa chọn khoản đầu tư đã tăng 75% chỉ sau một năm. Có tới 38% người tham gia khảo sát tin rằng AI có thể đưa ra quyết định đầu tư tốt hơn họ, trong khi 46% cho rằng đây sẽ là tương lai của hoạt động đầu tư.

Nhà đầu tư giao quyền quyết định cho AI

Matt C., một nhà giao dịch ngoại hối và tiền số 37 tuổi, đã có hơn 10 năm kinh nghiệm trên thị trường cùng không ít lần thua lỗ nặng.

Sau nhiều năm tự mình đưa ra quyết định, anh đang cân nhắc một hướng đi hoàn toàn khác: để AI đảm nhận phần lớn công việc giao dịch.

Matt cho biết ngày càng nhiều bạn bè trong giới đầu tư đã chuyển sang sử dụng các hệ thống giao dịch tự động. Bản thân anh cũng đang làm việc với một nền tảng AI để xây dựng hệ thống giao dịch bán tự động, với mục tiêu tạo thêm thu nhập trong bối cảnh phải dành nhiều thời gian chăm sóc con nhỏ.

"Chỉ cần một vài người làm trước và thành công, những người khác sẽ bắt đầu nghĩ rằng đó là một ý tưởng đáng thử", anh chia sẻ.

"Vibe coding": Xây dựng bot giao dịch không cần biết lập trình

Sự bùng nổ của các mô hình AI tạo sinh như ChatGPT hay Claude đã thúc đẩy một xu hướng mới trong cộng đồng đầu tư: sử dụng AI để tự xây dựng công cụ giao dịch thông qua các câu lệnh bằng ngôn ngữ tự nhiên, thay vì phải tự viết mã lập trình.

Xu hướng này, thường được gọi là "vibe coding", cho phép nhà đầu tư tạo ra nhiều loại công cụ khác nhau như bộ lọc cổ phiếu, hệ thống nghiên cứu thị trường, trợ lý phân tích dữ liệu hay thậm chí là các bot giao dịch hoàn toàn tự động.

Brendan Li, cựu nhân viên ngân hàng hiện điều hành một cộng đồng hướng dẫn xây dựng công cụ giao dịch bằng AI, cho biết lượng khách hàng tìm đến nhóm của anh đã tăng hơn 500% trong vòng một năm.

Trong khi đó, René Balke, người chuyên phát triển và bán các hệ thống giao dịch tự động, cho biết số người đăng ký sử dụng công cụ AI của anh đã tăng khoảng 50% trong cùng giai đoạn.

Theo Li, việc xây dựng một robot giao dịch hiện đơn giản hơn rất nhiều so với trước đây. Nhà đầu tư chỉ cần mô tả cho AI chiến lược giao dịch, tín hiệu cần theo dõi, quy tắc mở hoặc đóng vị thế cũng như nguồn dữ liệu thị trường mà hệ thống sẽ sử dụng. Từ đó, AI có thể tự tạo mã nguồn và xây dựng bộ khung hoàn chỉnh cho hệ thống giao dịch.

Điều đáng chú ý là người dùng không cần đầu tư hạ tầng công nghệ phức tạp. Một chiếc máy tính cùng tài khoản ChatGPT hoặc Claude là đủ để bắt đầu.

Nhà giao dịch từng "đánh bạc" kiếm lợi nhuận 87% trong một tháng

Brendan Li thừa nhận rằng khi mới bước chân vào thị trường, anh giống một người “đánh bạc” hơn là một nhà đầu tư thực thụ.

Anh bắt đầu tham gia thị trường từ thời đại học, khi làn sóng tiền số bùng nổ. Phần lớn quyết định đầu tư khi đó đều dựa trên cảm xúc và suy đoán. Bước ngoặt đến vào năm 2024 khi Li sử dụng nền tảng Cursor kết hợp với mô hình Claude để xây dựng một tác nhân giao dịch tự động.

Theo Li, hiệu quả đầu tư đã cải thiện đáng kể sau khi áp dụng hệ thống này. Dù không công bố thành tích giao dịch dài hạn, anh cho biết bot AI do mình phát triển đã mang lại mức sinh lời 87% chỉ trong một tháng, vượt xa mức tăng của chỉ số S&P 500 trong cùng giai đoạn.

Hiện cộng đồng của Li có khoảng 380 thành viên thường xuyên tham gia để cùng phát triển và tối ưu các công cụ giao dịch bằng AI.

AI ‘không biết sợ hãi’

Dù được quảng bá như một công nghệ có thể thay đổi cách đầu tư, nhiều người sử dụng AI lâu năm cho rằng lợi ích lớn nhất của công nghệ này không nằm ở khả năng dự đoán giá cổ phiếu.

Theo khảo sát của Quantified Strategies năm 2025, hơn 35% nhà giao dịch cho biết khó khăn lớn nhất của họ là kiểm soát cảm xúc và đối mặt với thua lỗ.

Li cho rằng AI đặc biệt hiệu quả ở khía cạnh này.

Anh thừa nhận trước đây thường xuyên bán tháo vị thế vì mất kiên nhẫn hoặc hoảng sợ trước biến động ngắn hạn của thị trường.

"Giờ tôi không còn đưa ra những quyết định cảm tính lúc 2 giờ sáng nữa", anh nói.

Theo Li, AI không biết sợ hãi, cũng không bị lòng tham chi phối. Nó chỉ thực hiện đúng những gì đã được lập trình sẵn, giúp nhà đầu tư tuân thủ chiến lược một cách nhất quán hơn.

Nhà tâm lý học 79 tuổi tạo AI dự báo thị trường

Không chỉ các nhà giao dịch trẻ tuổi, những người kỳ cựu cũng đang tận dụng AI.

Tiến sĩ Reid Daitzman, 79 tuổi, vừa là nhà tâm lý học vừa là lập trình viên, bắt đầu thử nghiệm ChatGPT từ năm ngoái. Sau nhiều tuần điều chỉnh, ông đã xây dựng một hệ thống phân tích thị trường mang tên Merlin.

Chỉ với một số dữ liệu đầu vào đơn giản như mức điểm hiện tại của chỉ số S&P 500, Merlin có thể tạo báo cáo giao dịch trước giờ mở cửa, đưa ra tín hiệu mua bán và dự báo biến động giá ngắn hạn.

Theo hồ sơ hiệu suất mà ông chia sẻ với Business Insider, một tài khoản thử nghiệm sử dụng Merlin ghi nhận mức sinh lời lên tới 788% trong vòng một tháng.

Tuy nhiên, Daitzman cho rằng thành công không đến từ việc AI "thông minh hơn thị trường", mà từ khả năng giúp nhà đầu tư tránh những sai lầm tâm lý quen thuộc.

Trong nhiều năm tư vấn cho các nhà giao dịch, ông nhận thấy phần lớn những người tìm đến mình đều vừa trải qua các khoản thua lỗ lớn. Nguyên nhân thường không nằm ở chiến lược đầu tư mà ở cách họ phản ứng với thị trường.

Một số người liên tục tăng quy mô giao dịch để cố gắng gỡ lại khoản lỗ trước đó, hiện tượng được gọi là "revenge trading". Những người khác lại giao dịch quá nhiều hoặc liên tục thay đổi kế hoạch theo cảm xúc.

"Nó giúp kiểm soát lòng tham và nỗi sợ hãi", Daitzman nhận xét về AI.

AI có thực sự biến người giao dịch kém trở nên giỏi hơn?

René Balke là một trong những người tin rằng AI đang thay đổi cuộc chơi.

Sau nhiều năm thua lỗ, lập trình viên này bắt đầu xây dựng các hệ thống giao dịch tự động để loại bỏ yếu tố cảm xúc khỏi quá trình đầu tư. Khi các mô hình AI như Claude xuất hiện, việc phát triển robot giao dịch trở nên nhanh và dễ dàng hơn rất nhiều.

Hiện Balke vận hành nhiều tài khoản giao dịch hoàn toàn tự động và gần như không còn trực tiếp đặt lệnh nữa. Một trong số đó đã tăng 106% kể từ đầu năm.

Theo ông, thành công không hoàn toàn đến từ AI bởi thị trường cũng đang trong xu hướng thuận lợi. Tuy nhiên, lợi thế lớn nhất là robot luôn tuân thủ chiến lược một cách tuyệt đối.

"Nó chỉ đơn giản thực hiện kế hoạch giao dịch mà không có bất kỳ cảm xúc nào", Balke nói.

Dẫu vậy, hầu hết những người được Business Insider phỏng vấn đều đồng tình rằng AI không phải là "cỗ máy in tiền".

AI không thể tạo ra một chiến lược chiến thắng nếu người dùng không hiểu thị trường, không biết quản trị rủi ro hoặc không có phương pháp giao dịch phù hợp. Nhưng với những nhà đầu tư đã có nền tảng nhất định, công nghệ này có thể giúp họ giao dịch kỷ luật hơn, giảm bớt những quyết định cảm tính và học hỏi từ chính những sai lầm của mình.

Li thậm chí cho rằng AI đang thu hẹp đáng kể khoảng cách giữa nhà đầu tư cá nhân và các tổ chức tài chính chuyên nghiệp.

"Có vô số thứ mà AI có thể xây dựng hoặc phân tích để giúp bạn học hỏi từ những sai lầm của mình", anh nói. "Vì thế, tôi tin rằng AI hoàn toàn có thể giúp một nhà giao dịch tệ trở thành một nhà giao dịch giỏi hơn."