Chuyên gia ACBS cảnh báo về tỷ giá leo thang nếu Fed duy trì lãi suất cao

Nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến, đồng VND có thể mất giá tới khoảng 5% so với USD. Đây là nhận định của bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Phòng Phân tích và Chiến lược Thị trường tại Chứng khoán ACB (ACBS), trong bối cảnh đồng USD đang phục hồi mạnh trên thị trường quốc tế và chỉ số USD Index tiến sát mốc 100 điểm.

USD phục hồi khi kỳ vọng giảm lãi suất suy yếu

Theo bà Đỗ Minh Trang, việc USD Index tăng trở lại trong thời gian gần đây chủ yếu đến từ hai yếu tố chính.

Thứ nhất, kỳ vọng về việc Fed cắt giảm lãi suất đang suy yếu. Sau khi giảm xuống vùng thấp nhất trong gần 4 năm, chỉ số USD Index đã phục hồi khi Fed quyết định giữ nguyên lãi suất trong kỳ họp tháng 1. Phát biểu của Chủ tịch Fed Jerome Powell cho thấy ngân hàng trung ương Mỹ vẫn thận trọng với việc nới lỏng chính sách tiền tệ trong bối cảnh thị trường lao động còn tương đối ổn định và lạm phát vẫn dai dẳng.

Theo chuyên gia ACBS, điều này khiến thị trường điều chỉnh lại kỳ vọng về số lần cắt giảm lãi suất trong năm 2026, qua đó hỗ trợ sức mạnh của đồng USD trên thị trường quốc tế.

Thứ hai, nhu cầu nắm giữ USD như một tài sản trú ẩn đang gia tăng. Bối cảnh địa chính trị căng thẳng khiến dòng vốn toàn cầu có xu hướng giảm rủi ro. Các xung đột tại Trung Đông và Mỹ Latinh cùng biến động mạnh trên nhiều thị trường tài sản, từ vàng, tiền điện tử đến chứng khoán, đang thúc đẩy nhà đầu tư gia tăng nắm giữ USD.

Trong bối cảnh đó, chỉ số USD Index đo sức mạnh của đồng USD so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt hiện ở mức khoảng 99,61 điểm và đang tiến gần mốc tâm lý 100 điểm. Trước đó, đồng USD đã có tuần tăng mạnh và chấm dứt giai đoạn biến động thiếu xu hướng kéo dài.

Giá dầu vượt 110 USD/thùng, rủi ro lạm phát gia tăng

Một yếu tố khác đang thu hút sự chú ý của thị trường là đà tăng mạnh của giá dầu. Trong khoảng 10 ngày gần đây, giá dầu thế giới đã tăng nhanh và vượt mốc 110 USD/thùng.

Theo chuyên gia ACBS, biến động này có thể tạo áp lực đáng kể lên lạm phát và chính sách tiền tệ toàn cầu. Một số tổ chức nghiên cứu ước tính nếu giá dầu bình quân duy trì quanh 90 USD/thùng trong hơn 3 tháng, lạm phát CPI của Mỹ có thể tăng từ khoảng 2,4% so với cùng kỳ lên 3,2-3,7% trong các tháng tiếp theo.

Áp lực chi phí sản xuất cũng đang gia tăng khi chỉ số giá sản xuất PPI tăng tốc trong 4 tháng gần đây. Một phần nguyên nhân đến từ việc lượng hàng tồn kho tích lũy từ đợt nhập khẩu sớm năm 2025 dần cạn và chi phí thuế quan bắt đầu được phản ánh vào giá nhập khẩu mới.

Trong bối cảnh đó, dư địa để Fed giảm lãi suất có thể bị thu hẹp. Theo định giá trên thị trường hợp đồng tương lai, nhà đầu tư vẫn kỳ vọng Fed có thể giảm lãi suất 2 lần trong năm nay, mỗi lần 25 điểm cơ bản. Tuy nhiên khi rủi ro lạm phát vẫn hiện hữu, Fed nhiều khả năng sẽ thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ.

Áp lực tỷ giá VND/USD có thể gia tăng

Theo bà Đỗ Minh Trang, kịch bản cơ sở hiện nay vẫn là Fed bắt đầu hạ lãi suất trong năm 2026 với khoảng 2 lần điều chỉnh, nhiều khả năng vào các kỳ họp tháng 6 và tháng 10.

Tuy nhiên, nếu xung đột địa chính trị kéo dài và giá dầu tiếp tục neo ở mức cao, lạm phát toàn cầu có thể tăng trở lại. Khi đó Fed có thể trì hoãn kế hoạch nới lỏng chính sách tiền tệ, thậm chí không loại trừ khả năng duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn dự kiến.

Kịch bản này sẽ tạo áp lực đáng kể lên tỷ giá VND/USD. Ngoài yếu tố đồng USD mạnh lên trên thị trường quốc tế, tỷ giá trong nước còn chịu tác động từ nhu cầu ngoại tệ phục vụ nhập khẩu, đặc biệt là nhập khẩu xăng dầu khi giá năng lượng tăng mạnh.

Tại Việt Nam, xăng dầu chiếm khoảng 4% rổ CPI. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong khoảng 1-3 tháng, lạm phát có thể tăng thêm khoảng 1-2 điểm phần trăm.

Đáng chú ý, CPI cơ bản trong hai tháng đầu năm đã tăng 3,47%, cao hơn mức 2,94% của CPI tổng thể. Diễn biến này cho thấy áp lực giá ở nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác cũng đang gia tăng.

Theo đánh giá của ACBS, nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục kéo dài và lãi suất của Mỹ duy trì ở vùng cao, áp lực lên tỷ giá có thể tăng lên. Trong kịch bản đó, đồng VND có thể mất giá khoảng 5% so với USD.

Diễn biến tỷ giá trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào hướng điều hành chính sách tiền tệ của Fed, cùng với mức độ leo thang của các rủi ro địa chính trị và biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu.