Chuyên gia: Bước sang 2026, biến động tỷ giá USD/VND sẽ thấp hơn hai năm gần đây

Giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều bất định, năm 2025 Việt Nam ghi nhận không ít kỷ lục tăng trưởng, song thị trường tiền tệ vẫn đối mặt nhiều “gió ngược”. Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng đã được duy trì ổn định trong phần lớn thời gian của nửa đầu năm nay nhờ vào Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN) điều hành chính sách tiền tệ theo hướng linh hoạt, ổn định nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và kích thích kinh tế trong bối cảnh Việt Nam chịu nhiều rủi ro về thuế quan.

Tuy nhiên, tiến gần tới những tháng cuối năm, mặt bằng lãi suất VND đã chứng kiến áp lực tăng cao và nhanh, tiệm cận mức cao nhất trong vòng ba năm trở lại đây.

Trong nửa đầu tháng 12, lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng có thời điểm tăng lên 7,5%/năm.

Đến ngày 22/12, có ít nhất 25 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất huy động so với đầu tháng. Có những ngân hàng tăng lãi suất tiết kiệm 2 lần trong một tuần.

Áp lực tăng lãi suất huy động khá lớn, khiến mặt bằng lãi suất huy động cao hơn so với thời điểm giữa năm. Lãi suất huy động tăng kéo lãi suất cho vay cũng tăng khá mạnh. Một số ngân hàng thương mại đã chia sẻ, lãi suất cho vay cá nhân với khoản vay tiêu dùng đã chạm tới 14,5%/năm, trong khi cho vay có tài sản bảo đảm như vay mua bất động sản cũng đã vượt 10%/năm. Mặt bằng lãi suất cho vay này đã khiến doanh nghiệp lo ngại về khả năng lãi suất sẽ chưa có điểm dừng trong năm 2026.

Nhận định về diễn biến này, ông Vũ Bình Minh, CFA, Giám đốc kinh doanh vốn và tiền tệ, Khối Thị trường vốn và Dịch vụ chứng khoán HSBC Việt Nam cho biết, về cuối năm, lãi suất VND đã tăng mạnh và lên mức cao nhất trong ba năm qua. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự căng thẳng trong cân đối giữa tín dụng và huy động vốn, khi tăng trưởng dư nợ tín dụng đạt 16,15% trong khi huy động vốn chỉ tăng 12%.

Để ứng phó, theo ông, Ngân hàng Nhà nước đã tích cực hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống thông qua các công cụ như cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO) và nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ với các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, việc NHNN nâng lãi suất OMO lên 4,5%, từ mức 4% trước đó, cũng phản ánh những thách thức trong việc duy trì ổn định mặt bằng lãi suất.

Bên cạnh lãi suất, lạm phát tiếp tục là yếu tố được theo dõi chặt chẽ. Trong tháng 11, CPI tăng 0,5% so với tháng trước và tăng 3,58% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do giá thực phẩm tăng sau bão lũ. Dù vậy, theo ông Minh, mức lạm phát này vẫn thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 5% mà Quốc hội đã thông qua.

Theo chuyên gia HSBC, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng năm tới được đặt ở mức cao nhưng lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát, Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ ổn định các mức lãi suất điều hành. Nhờ đó, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng được kỳ vọng sẽ dần ổn định trở lại.

Về tỷ giá USD/VND đã trải qua nhiều biến động trong năm 2025. Dù chỉ số USD giảm hơn 9% và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quay lại chu kỳ cắt giảm lãi suất, đồng VND vẫn mất giá khoảng 3,5% so với USD. Tuy nhiên, từ tháng 9, tỷ giá bắt đầu ổn định hơn nhờ chính sách điều hành ngoại hối chủ động của Ngân hàng Nhà nước, bao gồm việc điều chỉnh tỷ giá trung tâm theo hướng giảm và bán hợp đồng kỳ hạn để hỗ trợ thanh khoản thị trường.

Ông Minh đánh giá nhờ đó, tỷ giá được kỳ vọng duy trì ổn định trong phần còn lại của năm 2025. "Sang năm 2026, dù nhu cầu ngoại hối mang tính cơ cấu vẫn hiện hữu, mức biến động USD/VND dự kiến sẽ thấp hơn hai năm gần đây khi chênh lệch chính sách tiền tệ thu hẹp và bất ổn thuế quan đã qua cao điểm",ông Bình Minh nhận định.

Đánh giá tổng thể thị trường tài chính, ông cho rằng dù Việt Nam đã có một năm tương đối thành công trong kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, thị trường ngoại tệ và tỷ giá VND vẫn chịu tác động mạnh từ các yếu tố quốc tế khó lường, như lộ trình chính sách tiền tệ của Fed, chính sách thương mại - thuế quan của Chính quyền Mỹ và biến động của đồng USD toàn cầu.

Ông Bình Minh dự báo, trong một số giai đoạn, rủi ro có thể đến từ các biến số bên ngoài, gây sức ép tạm thời lên cán cân cung – cầu ngoại tệ trong nước. Tuy nhiên, chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục tạo điều kiện để thị trường vận động trong biên độ ổn định”, ông Bình Minh dự báo.

“Mặc dù các thách thức vẫn còn, đặc biệt trong điều hành tỷ giá và ứng phó với những bất ổn từ bên ngoài, Việt Nam đã có sự chuẩn bị tương đối vững chắc. Chính sách tiền tệ linh hoạt, kết hợp với chiến lược đầu tư công mạnh mẽ, sẽ giúp nền kinh tế tìm được điểm cân bằng giữa các yếu tố nội tại và biến động toàn cầu”, ông nhấn mạnh.