Chuyên gia chế tạo chip hàng đầu rời Mỹ chọn về Trung Quốc cống hiến, mang theo cả ‘gia tài’ gây choáng ngợp

Xu Zhenpeng, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực chế tạo chip tiên tiến, đã rời Mỹ để đảm nhiệm vị trí giảng viên toàn thời gian tại Đại học Giao thông Thượng Hải (SJTU), một trong những trung tâm nghiên cứu hàng đầu của Trung Quốc về phần cứng AI.

Trước khi trở về Trung Quốc, Xu dẫn dắt một nhóm nghiên cứu tại Atomic Semi – startup công nghệ có trụ sở tại California – nơi ông tập trung phát triển các kỹ thuật in 3D nhằm rút ngắn thời gian và giảm chi phí sản xuất chip so với các phương pháp truyền thống vốn phụ thuộc vào những cỗ máy cồng kềnh trị giá hàng chục triệu USD.

Atomic Semi, được thành lập năm 2023, đã thu hút nhiều nhà đầu tư tên tuổi, trong đó có quỹ đầu tư startup của OpenAI – công ty đứng sau ChatGPT – cùng Nat Friedman, cựu CEO của GitHub và Fred Ehrsam, đồng sáng lập công ty đầu tư tiền điện tử Paradigm.

Xu nhận bằng tiến sĩ tại Đại học California, Los Angeles (UCLA) vào năm 2023 và được đánh giá là gương mặt trẻ triển vọng trong lĩnh vực in 3D diện tích lớn với độ chính xác ở cấp micromet – công nghệ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong ngành sản xuất điện tử.

Từ năm 2016, khi còn theo học thạc sĩ tại bang Florida, Xu đã đồng sáng lập một công ty chuyên thiết kế và thương mại hóa các máy in 3D nhỏ gọn, độ phân giải cao, sử dụng vật liệu nhựa lỏng.

Trong thời gian làm việc tại UCLA, nghiên cứu của ông bao gồm việc in các robot siêu nhỏ có khả năng phản ứng với môi trường xung quanh mà không cần bộ điều khiển bên ngoài, nhờ sử dụng vật liệu siêu cấu trúc (metamaterial) được thiết kế để chuyển đổi chuyển động cơ học thành tín hiệu điện.

Trên mạng xã hội hồi tháng 1, Xu cho biết ông đã chính thức gia nhập Đại học Giao thông Thượng Hải với cương vị trợ lý giáo sư theo lộ trình biên chế dài hạn. Trường hiện xếp thứ ba tại Trung Quốc về nghiên cứu AI theo bảng xếp hạng CSRankings 2026.

Lý giải quyết định hồi hương, Xu chia sẻ ông bị thu hút bởi danh tiếng học thuật của SJTU trong lĩnh vực chế tạo, cũng như mối liên kết chặt chẽ giữa nhà trường và khu vực công nghiệp – yếu tố mà ông tin là sẽ tạo nền tảng vững chắc cho chương trình nghiên cứu của mình.

“Trong vai trò trước đây tại ngành bán dẫn ở Mỹ, các chính sách ngày càng siết chặt cùng yêu cầu tuân thủ doanh nghiệp đã hạn chế đáng kể khả năng di chuyển quốc tế của tôi, trở thành rào cản cho việc phát triển nghiên cứu dài hạn”, Xu nói. “Trong khi đó, hệ sinh thái nghiên cứu chế tạo tiên tiến của Trung Quốc đang thay đổi rất nhanh”.

Theo SCMP