Chuyên gia động cơ xe điện hàng đầu thế giới rời Anh chọn về nước cống hiến, mang theo cả ‘gia tài’ gây choáng ngợp

Ông Zhu Ziqiang, một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực kỹ thuật động cơ điện, đã rời sự nghiệp kéo dài gần 4 thập kỷ tại Anh để đảm nhiệm vị trí toàn thời gian tại Đại học Bách khoa Hồng Kông (PolyU).

Theo thông tin trên trang cá nhân của trường, ông Zhu sẽ giữ chức Giáo sư danh dự ngành máy điện và hệ thống điều khiển, tiếp tục theo đuổi các nghiên cứu về động cơ nam châm vĩnh cửu hiệu suất cao – công nghệ then chốt trong ngành xe điện.

Ông Zhu đã có 38 năm làm việc tại Đại học Sheffield, nơi ông xây dựng một trong những nhóm nghiên cứu lớn nhất thế giới về hệ thống động cơ nam châm vĩnh cửu, với nhiều giáo sư và hơn 100 nghiên cứu sinh tiến sĩ.

Động cơ nam châm vĩnh cửu – sử dụng nam châm tích hợp để tạo chuyển động – là công nghệ cốt lõi phía sau xe điện, tàu cao tốc, tuabin gió, robot và các thiết bị gia dụng thế hệ mới.

Các nghiên cứu của ông Zhu đã được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp, thông qua hợp tác với nhiều tập đoàn quốc tế như Siemens, Toyota, Rolls-Royce và Midea.

Năm 2021, ông Zhu từng kêu gọi ngành xe điện Trung Quốc phải vượt ra khỏi cuộc đua về quy mô để đầu tư mạnh hơn vào đổi mới công nghệ thực chất. Khi đó, ông là Giám đốc trung tâm nghiên cứu động cơ của Midea tại Thượng Hải.

Ông cho rằng dù Trung Quốc chiếm ưu thế toàn cầu về nguồn cung đất hiếm – vật liệu thiết yếu cho động cơ nam châm vĩnh cửu – nhưng các hãng xe điện trong nước vẫn chậm chân trong đổi mới công nghệ lõi. Theo ông, việc dẫn đầu về số lượng bằng sáng chế và bài báo khoa học không đồng nghĩa với đột phá công nghệ trong thực tế.

“Nếu nhìn vào Toyota, BMW hay Nissan, họ đều có đổi mới riêng trong lĩnh vực máy điện. Nhưng tôi chưa thấy nhiều đổi mới mang tính nguyên bản trong ngành xe năng lượng mới của Trung Quốc”, ông nói trong cuộc phỏng vấn năm 2021.

Tại Trung Quốc, ông Zhu được đánh giá là nhân vật có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực của mình. Ông là thành viên của nhiều tổ chức chuyên môn danh tiếng, bao gồm Viện Hàn lâm Kỹ thuật Hoàng gia Anh và Viện Kỹ sư Điện và Điện tử Mỹ (IEEE).

Ông từng nhận nhiều giải thưởng quốc tế, trong đó có Giải thưởng Nikola Tesla năm 2021 – một trong những vinh danh cao nhất của IEEE trong lĩnh vực kỹ thuật điện năng. Năm 2024, ông tiếp tục được trao Giải thưởng Năng lượng Toàn cầu nhờ những đóng góp cho giao thông điện hóa, nâng cao hiệu suất năng lượng của thiết bị gia dụng và giảm phát thải trong sản xuất, sử dụng điện.

Ông Zhu tốt nghiệp cử nhân và thạc sĩ ngành kỹ thuật điện tại Đại học Chiết Giang vào đầu thập niên 1980, trước khi sang Anh năm 1988 để làm tiến sĩ tại Đại học Sheffield. Ông ở lại đây làm nghiên cứu viên, nhà khoa học cao cấp và sau đó là giáo sư. Hiện ông vẫn được trường này ghi nhận với vai trò giáo sư thỉnh giảng.

Theo SCMP