Chuyên gia: Không thể hút vốn giá rẻ nếu làm ESG kiểu đánh bóng hình ảnh

Tại tọa đàm “Quản trị tốt để hút vốn rẻ - Kinh nghiệm từ các doanh nghiệp thành công”, TS Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế cho rằng để triển khai ESG hiệu quả, doanh nghiệp cần hội tụ ba yếu tố cốt lõi gồm chiến lược dài hạn, kế hoạch trung - dài hạn rõ ràng và năng lực tổ chức thực thi cụ thể. Ông cho rằng đây cũng chính là nền tảng của quản trị doanh nghiệp hiện đại.

“Chiến lược, kế hoạch và tổ chức thực hiện là toàn bộ công việc của quản trị. Nếu không có tầm nhìn dài hạn thì rất khó nói đến phát triển bền vững”, TS Lê Xuân Nghĩa nhấn mạnh.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Xuân Hòa, đại diện STP Group - đơn vị đạt giải Vietnam ESG Awards 2025 - cho rằng doanh nghiệp muốn theo đuổi ESG cần tập trung vào ba trụ cột gồm minh bạch dữ liệu, khả năng thực hành ESG hàng ngày và chiến lược phát triển dài hạn.

Trong khi đó, bà Nguyễn Ngọc Linh, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán DNSE, cho biết điều quan trọng nhất để thu hút các quỹ đầu tư dài hạn là doanh nghiệp phải chứng minh được tính minh bạch và năng lực thực thi thực tế.

Theo bà Linh, các nhà đầu tư hiện không chỉ quan tâm đến tốc độ tăng trưởng mà còn đánh giá rất kỹ tính bền vững của mô hình kinh doanh, khả năng quản trị rủi ro cũng như năng lực điều hành của đội ngũ lãnh đạo.

“Nhà đầu tư sẽ nhìn vào kế hoạch kinh doanh, khả năng thực thi và sự minh bạch để quyết định có đồng hành dài hạn hay không”, bà Nguyễn Ngọc Linh chia sẻ.

Lãnh đạo DNSE cho rằng ESG không nên được nhìn nhận như một bộ tiêu chí mang tính hình thức, mà phải trở thành kim chỉ nam trong hoạt động vận hành hằng ngày của doanh nghiệp.

Đồng quan điểm, ông Phạm Xuân Hòa cho rằng để tiếp cận được dòng vốn xanh quốc tế, doanh nghiệp cần đáp ứng ít nhất hai điều kiện cần và một điều kiện đủ.

Theo đó, điều kiện đầu tiên là phải xây dựng được hệ thống báo cáo phát triển bền vững, bộ chỉ số ESG và có khả năng đo lường bằng dữ liệu minh bạch. Điều kiện thứ hai là doanh nghiệp phải có đủ năng lực chuẩn bị hồ sơ, đáp ứng các tiêu chuẩn của các tổ chức tài chính quốc tế để tiếp cận nguồn vốn xanh.

Còn điều kiện đủ, theo ông Hòa, là doanh nghiệp phải biến ESG thành một trụ cột dài hạn trong chiến lược phát triển thay vì chỉ triển khai ngắn hạn để phục vụ huy động vốn.

“Doanh nghiệp nên coi ESG là công cụ quản trị hiệu suất, quản trị rủi ro và giữ chân nhân tài. Khi số hóa tốt, doanh nghiệp sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động và tiết giảm chi phí vận hành”, ông Phạm Xuân Hòa nói.

Đáng chú ý, nhiều ý kiến tại tọa đàm cho rằng cách dễ nhất để doanh nghiệp bắt đầu hành trình ESG chính là tối ưu hoạt động nội tại trước khi tìm kiếm nguồn vốn bên ngoài.

TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng doanh nghiệp có thể bắt đầu từ các chương trình giảm phát thải khí nhà kính, bởi đây là yêu cầu ngày càng phổ biến khi tiếp cận nguồn vốn quốc tế. Theo ông, các tổ chức tài chính nước ngoài hiện rất quan tâm tới chiến lược phát triển xanh dài hạn, đặc biệt trong các lĩnh vực như bảo vệ rừng, kinh tế tuần hoàn hay năng lượng sạch.

Bên cạnh đó, phát triển xanh cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư mạnh vào công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. “Muốn phát triển xanh dài hạn thì phải dựa vào công nghệ, mà muốn có công nghệ thì phải có nhân tài”, ông Nghĩa nhận định.

Trong khi đó, bà Nguyễn Ngọc Linh cho biết DNSE lựa chọn cách tiếp cận ESG từ việc xây dựng mô hình vận hành tinh gọn, số hóa quy trình và tối ưu hiệu quả sử dụng nhân sự.

Theo bà, mục tiêu lớn nhất là giúp doanh nghiệp tự tiết giảm chi phí và nâng hiệu quả hoạt động trước khi nghĩ đến việc huy động vốn từ bên ngoài.

“Phải làm sao mà trước khi tiếp cận được dòng vốn bên ngoài, chính bản thân công ty đã giúp tiết kiệm được chi phí vận hành, giảm việc ‘rơi các khoản tiền’ chi phí”, bà Linh chia sẻ.

Các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu ngày càng ưu tiên yếu tố phát triển bền vững, ESG sẽ không còn là lựa chọn mà dần trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với doanh nghiệp muốn tiếp cận nguồn vốn dài hạn với chi phí thấp. Tuy nhiên, để đạt được điều này, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “làm ESG để gọi vốn” sang “làm ESG để nâng chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh dài hạn”.