Chuyên gia Long Phan: Tôi chưa bao giờ bán ở những phiên giảm sâu, cứ giá sàn là kê lệnh mua

Phiên giao dịch ngày 9/3 ghi nhận cú lao dốc mạnh của thị trường chứng khoán Việt Nam khi VN-Index “bốc hơi” tới 115 điểm, trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng vọt lên gần 118–119 USD/thùng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang. Tâm lý hoảng loạn bao trùm thị trường khi hàng trăm cổ phiếu rơi xuống mức giá sàn.

Tuy nhiên, tại talkshow phân tích thị trường chứng khoán, chuyên gia Long Phan – CEO AFA Group, cho rằng diễn biến của phiên giảm sâu này không hoàn toàn “khủng khiếp” như cảm nhận của nhiều nhà đầu tư.

Thanh khoản chưa ở mức “bùng nổ”

Theo ông Long Phan, nếu quan sát kỹ dữ liệu giao dịch, có thể thấy thanh khoản thị trường trong phiên 9/3 chưa đạt mức cực đoan thường thấy ở các phiên hoảng loạn thực sự.

“Phiên giao dịch hôm nay nếu không tính ATC thì giá trị giao dịch khoảng 38.000 tỷ đồng, tổng trên sàn HoSE khoảng 40.900 tỷ đồng. Thông thường, những phiên giảm mạnh kiểu này khối lượng có thể lên tới 50.000–70.000 tỷ đồng nếu lực bán thực sự lớn”, ông nói.

Điều này cho thấy thị trường tồn tại trạng thái giằng co khá rõ giữa bên mua và bên bán. Một bộ phận không nhỏ nhà đầu tư chọn cách đứng ngoài thay vì hành động.

Theo ước tính của vị chuyên gia, nếu giả định 10 nhà đầu tư tham gia thị trường trong ngày 9/3, có thể khoảng 6 người chọn mua, 3 người bán và 1 người đứng ngoài quan sát.

“Có lẽ số người không mua không bán cũng khá nhiều. Tâm lý thị trường đang giằng co rất rõ”, ông nhận định.

“Tôi chưa bao giờ bán trong những phiên giảm sâu”

Trước câu hỏi nên mua hay bán trong bối cảnh thị trường lao dốc, CEO AFA Group cho biết quan điểm đầu tư của ông khá rõ ràng: những phiên giảm mạnh thường là cơ hội.

“Nếu hỏi tôi mua hay bán, thì tôi chưa bao giờ bán trong những phiên giảm như thế này cả. Lần nào cũng mua”, ông chia sẻ.

Theo ông, cách làm đơn giản là lựa chọn những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, sau đó đặt lệnh mua ở mức giá sàn.

“Mình chọn cổ phiếu tốt rồi kê giá sàn để mua thôi. Tôi có phương pháp quản trị danh mục rất rõ ràng, nên những đợt như thế này luôn coi là cơ hội, chưa bao giờ xem đây là tổn thất lớn”, ông nói.

Thực tế trong phiên 9/3, nhiều nhà đầu tư muốn tái cơ cấu danh mục nhưng lại gặp khó khăn trong việc bán cổ phiếu. Ngay cả những mã có thanh khoản cao cũng có thời điểm gần như “trắng bên mua”.

“Một số cổ phiếu lớn như FPT hôm nay muốn bán để chuyển sang mã khác cũng không dễ vì thiếu lực mua”, ông cho biết.

Ông Long Phan cho rằng những phiên giảm mạnh không phải hiện tượng hiếm gặp trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ông dẫn lại giai đoạn đầu tháng 4 năm ngoái khi thông tin liên quan đến chính sách thuế của Mỹ khiến thị trường rơi mạnh. Khi đó, VN-Index có phiên giảm hơn 80 điểm, tương đương trên 6%.

“Phiên 3/4 năm ngoái, chỉ số từ khoảng 1.317 điểm giảm xuống 1.229 điểm, tức là hơn 80 điểm. Khi đó mức giảm theo tỷ lệ còn mạnh hơn hiện nay”, ông nhắc lại.

Tuy nhiên, nếu tính theo giá trị tuyệt đối, mức giảm 115 điểm trong phiên 9/3 có thể xem là một trong những cú rơi lớn nhất lịch sử.

Dữ liệu trước giờ lên sóng cho thấy thị trường chỉ có 11 mã tăng giá, trong đó 3 mã tăng trần, trong khi có tới 336 mã giảm và 233 mã giảm sàn.

Dư địa tăng của giá dầu không còn quá lớn

Theo CEO AFA Group, yếu tố khiến thị trường phản ứng mạnh trong phiên 9/3 đến từ cú tăng sốc của giá dầu.

Chỉ trong thời gian ngắn, giá dầu đã bật tăng từ vùng khoảng 93 USD/thùng lên hơn 108 USD, thậm chí chạm gần 119 USD/thùng.

“Đường giá dầu tăng rất dốc. Khi chạm gần 119 USD thì thị trường gần như rơi vào trạng thái hoảng loạn”, ông nhận định.

Thông thường, giá dầu tăng sẽ hỗ trợ nhóm cổ phiếu dầu khí. Tuy nhiên trong phiên này, nhiều cổ phiếu ngành dầu khí cũng giảm mạnh.

Lý do, theo ông, là rủi ro vĩ mô đã lấn át kỳ vọng ngành.

“Nhà đầu tư lo ngại rằng giá dầu cao kéo dài có thể làm lạm phát tăng lên”, ông phân tích.

Theo các phân tích định lượng được ông Long Phan chia sẻ, trong rổ tính chỉ số CPI của Việt Nam, nhóm giao thông chiếm khoảng 10%.

Nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, CPI có thể tăng thêm khoảng 1 điểm phần trăm, khiến lạm phát cả năm có khả năng vượt 5%.

Bên cạnh đó, giá nhiên liệu tăng còn kéo theo chi phí logistics, vận tải và giá nhiều mặt hàng khác tăng theo, đặc biệt là lương thực và thực phẩm.

“Lạm phát và lãi suất luôn là kẻ thù của các tài sản rủi ro như cổ phiếu hay bất động sản. Chúng ta đã thấy rất rõ điều này trong năm 2022”, ông nói.

Ngoài ra, nếu các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới chưa thể hạ lãi suất do áp lực lạm phát, mặt bằng lãi suất toàn cầu có thể tiếp tục duy trì ở mức cao, gián tiếp ảnh hưởng tới Việt Nam.

Dù vậy, CEO AFA Group cho rằng nhà đầu tư cũng không nên quá bi quan.

Theo ông, nếu so với mức nền trước khi xung đột xảy ra – khoảng 66 USD/thùng – thì giá dầu hiện đã tăng khoảng 80%.

“Giả sử dầu lên lại đỉnh lịch sử khoảng 147 USD/thùng thì cũng chỉ tăng thêm khoảng 20% nữa so với hiện tại”, ông phân tích.

Điều này có nghĩa là thị trường có thể dần thích nghi với mặt bằng giá dầu cao.

Chính phủ có nhiều công cụ điều tiết

Bên cạnh đó, ông cho rằng Việt Nam vẫn còn nhiều công cụ chính sách để kiểm soát tác động của giá dầu.

Các biện pháp có thể được sử dụng bao gồm giảm thuế nhập khẩu xăng dầu, điều chỉnh các sắc thuế liên quan hoặc sử dụng quỹ bình ổn giá.

“Chính phủ chắc chắn sẽ không ngồi yên. Các công cụ như giảm thuế nhập khẩu xăng dầu hay sử dụng quỹ bình ổn có thể giúp giảm áp lực lên giá nhiên liệu và từ đó kiểm soát lạm phát tốt hơn”, ông nói.

Theo ông, vì vậy nhà đầu tư không nên quá hoảng loạn trước những biến động ngắn hạn của thị trường.

“Những ngày thị trường giảm mạnh đôi khi lại là cơ hội tốt cho những người có chiến lược đầu tư dài hạn và quản trị danh mục rõ ràng”, ông nhấn mạnh.