Chuyên gia lý giải hiệu ứng domino từ giá dầu: Giá vàng 'nhảy múa', USD tăng mạnh , chứng khoán chao đảo

Thị trường tài chính thế giới những ngày gần đây vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động khi giá dầu thô có thời điểm bất ngờ tăng vọt lên ngưỡng gần 120 USD một thùng chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.

Cú sốc năng lượng này nhanh chóng tạo ra một hiệu ứng domino mạnh mẽ, kích hoạt những đợt rung lắc dữ dội trên khắp các thị trường từ vàng, ngoại tệ cho đến chứng khoán.

Trong khi đồng USD tăng vọt và giá vàng nhảy múa với biên độ lớn, thị trường chứng khoán lại chứng kiến một kịch bản tồi tệ khi hàng trăm mã cổ phiếu giảm sàn, đẩy nhà đầu tư vào trạng thái lo ngại về một "cơn bão" tài chính mới đang hình thành.

Phân tích về nguyên nhân và tính bền vững của đà tăng giá dầu, trong talkshow "Dầu 120 USD gây địa chấn thị trường: Vàng, USD, chứng khoán đồng loạt biến động", TS.Bùi Ngọc Sơn (Viện Nghiên cứu chiến lược kinh tế) cho rằng đây có thể chỉ là một cú sốc mang tính ngắn hạn hơn là một xu hướng dài hạn.

Theo góc nhìn của ông, ở thời điểm trước khi xảy ra biến động, thị trường thực tế đang trong tình trạng cung vượt cầu, minh chứng là việc nhiều tàu chở dầu vẫn phải lênh đênh trên biển vì thiếu nơi tiếp nhận.

TS. Bùi Ngọc Sơn nhấn mạnh rằng triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới đang gặp nhiều bất ổn do địa chính trị và các chính sách thuế từ phía Mỹ dưới thời ông Trump, điều này khiến nhu cầu tiêu thụ năng lượng từ các nền kinh tế lớn như Mỹ và Trung Quốc khó có thể bùng nổ trong dài hạn.

Do đó, dù giá dầu có những bước nhảy vọt đầy kịch tính, thị trường sẽ sớm có những phản ứng để tự điều chỉnh sau cú sốc này.

Thị trường vàng là nơi đầu tiên phản ứng với những diễn biến từ giá năng lượng. Tại thị trường Việt Nam, giá vàng miếng SJC đã ghi nhận những đợt điều chỉnh liên tục với biên độ lên tới hàng triệu đồng mỗi lượng.

Có thời điểm, giá vàng miếng sụt giảm mạnh xuống mức 179,5 triệu đồng chiều mua vào trước khi quay đầu tăng trở lại vào cuối ngày.

Diễn biến này hoàn toàn tương đồng với thị trường quốc tế khi biên độ dao động trong ngày của kim loại quý này lên tới hơn 100 USD mỗi ounce, phản ánh tâm lý cực kỳ nhạy cảm của nhà đầu tư trước các thông tin địa chính trị.

Lý giải về sự "bất thường" của giá vàng, TS. Bùi Ngọc Sơn chỉ ra rằng bên cạnh các yếu tố kinh tế cơ bản, thị trường đang chịu sự chi phối đáng kể từ các hoạt động đầu cơ và thao túng. Ông nhận định sự xuất hiện của các nhà đầu cơ từ Trung Quốc đã khiến giá vàng biến động theo cách không bình thường.

Theo TS.Bùi Ngọc Sơn, các nhóm đầu cơ thường tận dụng những bất ổn để đẩy giá lên cao nhằm chốt lời, sau đó ngừng lệnh mua để giá sụt xuống rồi lại tiếp tục thu gom cho một chu kỳ mới. Tuy nhiên, ông cũng khẳng định nền tảng chung để giá vàng giữ ở mức cao vẫn rất vững chắc do các yếu tố đẩy giá chưa hề thuyên giảm.

Một trong những động lực chính giữ giá vàng ở mức cao, theo phân tích của TS. Bùi Ngọc Sơn, chính là xu hướng "phi đô la hóa" đang gia tăng mạnh mẽ.

Ông cho rằng các chính sách thuế và ý định phá giá đồng đô la của ông Trump đã tạo ra tâm lý lo ngại về sự bất ổn của đồng bạc xanh. Các quốc gia và ngân hàng trung ương đang có xu hướng rời xa đồng đô la Mỹ vì lo sợ các lệnh cấm vận hoặc rủi ro địa chính trị từ những xung đột chưa có hồi kết như tại Ukraine và Trung Đông.

Trong bối cảnh đó, vàng trở thành kênh trú ẩn an toàn tối ưu khi các kế hoạch kinh tế toàn cầu trở nên khó đoán định trước những thay đổi chính sách từ Mỹ.

Trái ngược với sự biến động hai chiều của vàng, dòng tiền quốc tế lại đang có xu hướng chảy mạnh vào đồng đô la Mỹ, đẩy chỉ số DXY lên mức cao nhất kể từ tháng 11 năm ngoái.

Việc giá dầu tăng cao làm dấy lên bóng ma lạm phát, buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải duy trì chính sách lãi suất cao để kiểm soát giá cả, từ đó hỗ trợ đồng bạc xanh mạnh lên.

Tại Việt Nam, tỷ giá USD tại các ngân hàng thương mại cũng không nằm ngoài xu hướng này khi ghi nhận chuỗi ngày tăng nhanh nhất kể từ đầu năm, gây áp lực không nhỏ lên các hoạt động kinh tế trong nước.

Tuy nhiên, "tâm chấn" của đợt địa chấn lần này lại nằm ở thị trường chứng khoán. Phiên giao dịch có thời điểm chứng kiến chỉ số VN-Index lao dốc kỷ lục hơn 115 điểm, tương đương mức giảm 6,5%.

Sắc đỏ bao trùm thị trường với hơn 330 mã giảm kịch sàn, trong đó ngay cả những nhóm cổ phiếu được kỳ vọng hưởng lợi từ giá dầu như dầu khí hay phân bón cũng bị bán tháo. Trong bối cảnh chiến sự Trung Đông đẩy giá dầu tăng vọt và dư nợ margin ở mức cao kỷ lục, giới đầu tư bắt đầu lo ngại về nguy cơ “call margin (lệnh ký quỹ)” lan rộng.

Nhiều chuyên gia nhận định thị trường đang phải đối mặt với một biến cố khi những sự kiện bất ngờ có sức tác động mạnh mẽ và khó dự báo. Mặc dù trong lịch sử, sau những phiên giảm sâu thường là các nhịp phục hồi mạnh mẽ khi tâm lý ổn định trở lại, nhưng ở thời điểm hiện tại, rất khó để xác định đâu là đáy của thị trường.

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và sự khó lường của giá năng lượng vẫn là những rào cản lớn ngăn cản sự hồi phục của niềm tin nhà đầu tư.

Hiện tại, giá dầu thế giới đã có xu hướng giảm đáng kể sau khi tăng mạnh gần 120 USD, tuy nhiên trong bối cảnh các yếu tố vĩ mô từ giá năng lượng đến tình hình chính trị thế giới vẫn còn diễn biến phức tạp, các chuyên gia khuyến cáo nhà đầu tư cần ưu tiên quản trị rủi ro và thận trọng trong việc lựa chọn chiến lược đầu tư bền vững.