Chuyên gia Ngân hàng Thế giới: WB đánh giá Việt Nam là hình mẫu thích ứng và thúc đẩy cải cách giữa biến động toàn cầu

Trong Báo cáo Cập nhật Kinh tế khu vực công bố ngày 8/4, Ngân hàng Thế giới khẳng định ngay cả trong bối cảnh tăng trưởng khu vực Đông Á - Thái Bình Dương (EAP) có dấu hiệu chậm lại, Việt Nam vẫn là một điển hình về khả năng thích ứng, tận dụng thách thức để thúc đẩy cải cách nội tại.

Nhận định này được WB đưa ra trong Báo cáo Cập nhật Kinh tế khu vực công bố ngày 8/4, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt nhiều biến động, từ cú sốc năng lượng do xung đột Trung Đông, gia tăng rào cản thương mại, bất ổn chính sách đến những khó khăn nội tại của các nền kinh tế.

WB cho rằng những yếu tố này đang tạo áp lực đáng kể lên tăng trưởng của khu vực EAP. Theo dự báo, tăng trưởng khu vực sẽ giảm từ 5% năm 2025 xuống 4,2% vào năm 2026, chủ yếu do môi trường kinh tế toàn cầu kém thuận lợi và đà giảm tốc kéo dài của Trung Quốc.

Cụ thể, tăng trưởng của Trung Quốc được dự báo giảm từ 5% năm 2025 xuống 4,2% năm 2026 và 4,3% năm 2027, trong bối cảnh nền kinh tế lớn nhất khu vực tiếp tục chịu sức ép từ nhu cầu nội địa suy yếu, thị trường bất động sản trì trệ và xuất khẩu chậm lại.

Với các nền kinh tế EAP ngoài Trung Quốc, WB dự báo tăng trưởng sẽ giảm xuống 4,1% vào năm 2026, trước khi phục hồi lên khoảng 5% vào năm 2027 khi các bất ổn địa chính trị hạ nhiệt.

Riêng Việt Nam, WB dự báo tăng trưởng đạt 6,3% năm 2026 và 7,7% năm 2027, tiếp tục nằm trong nhóm cao nhất khu vực. WB đánh giá đà tăng trưởng mạnh trong năm 2025 sẽ đóng vai trò “bộ đệm”, giúp Việt Nam giảm thiểu tác động từ các cú sốc bên ngoài.

Tổ chức này cũng ghi nhận Việt Nam đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, giáo dục và cải thiện chất lượng thể chế, qua đó nâng cao hiệu quả của các chính sách hỗ trợ và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Đáng chú ý, trước đó WB từng dự báo Việt Nam có thể chịu tác động mạnh từ các rào cản thuế quan mới của Mỹ, với mức suy giảm tăng trưởng tới 1 điểm phần trăm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nền kinh tế Việt Nam đang thể hiện khả năng thích ứng tốt hơn kỳ vọng.

Ông Aaditya Mattoo, Giám đốc Nghiên cứu của Nhóm Ngân hàng Thế giới, nhận định trong khi một số nền kinh tế trong khu vực có dấu hiệu “mất đà” cải cách, Việt Nam lại nổi lên như một ví dụ tiêu biểu về chủ động cải cách để ứng phó thách thức.

Theo ông Mattoo, lợi ích từ cải cách có thể lớn hơn đáng kể so với thiệt hại do các biện pháp bảo hộ thương mại gây ra. Trường hợp Việt Nam cho thấy các cải cách trong lĩnh vực dịch vụ và chế tạo đã giúp cải thiện năng suất lao động rõ rệt.

Ông cũng nhấn mạnh thay vì chỉ tập trung vào các rào cản thuế quan hay chính sách trợ cấp từ bên ngoài, việc điều chỉnh các chính sách nội tại chưa phù hợp đang giúp Việt Nam “vượt bão” hiệu quả hơn.

WB lưu ý thêm rằng tác động của xung đột Trung Đông đối với từng quốc gia sẽ khác nhau, tùy thuộc vào mức độ phụ thuộc năng lượng, điểm yếu nội tại và năng lực điều hành chính sách. Nếu giá nhiên liệu tăng kéo dài 50%, thu nhập hộ gia đình trong khu vực có thể giảm 3-4%, do đó cần các biện pháp hỗ trợ có mục tiêu cho nhóm dễ bị tổn thương và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Phó Chủ tịch WB phụ trách khu vực Đông Á - Thái Bình Dương Carlos Felipe Jaramillo cho rằng tăng trưởng của khu vực vẫn cao hơn phần lớn các khu vực khác trên thế giới, dù môi trường đang nhiều biến động.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh để duy trì đà tăng trưởng, các quốc gia cần giải quyết thách thức cơ cấu và tận dụng cơ hội từ kỷ nguyên số nhằm nâng cao năng suất và tạo thêm việc làm.