Chuyên gia: Ông Trump có thể leo thang chiến sự, cảnh báo nguy cơ lạm phát đình trệ

Nhà kinh tế và nhà đầu tư nổi tiếng Nouriel Roubini nhận định Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều khả năng sẽ leo thang xung đột với Iran, kéo theo nguy cơ nền kinh tế rơi vào tình trạng “lạm phát đình trệ” tương tự thập niên 1970 nếu mọi thứ không diễn ra theo kế hoạch.

Phát biểu với CNBC bên lề Diễn đàn Ambrosetti tại Cernobbio (Italy) hôm 27/3, Roubini — người nổi tiếng với dự báo chính xác về cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 — bác bỏ quan điểm cho rằng ông Trump đang “tìm mọi cách để thoát khỏi cuộc chiến”.

Những ngày gần đây, thị trường tỏ ra lạc quan về khả năng xung đột sớm được giải quyết. Tuy nhiên, theo Roubini, nhiều ý kiến cho rằng việc tỷ lệ ủng hộ giảm, cùng lo ngại về tác động tiêu cực tới tăng trưởng, lạm phát và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 sẽ khiến ông Trump muốn nhanh chóng kết thúc chiến sự.

“Nhưng thực tế, thiệt hại đã xảy ra. Nếu đạt được một lệnh ngừng bắn theo điều kiện có lợi cho Iran, ông ấy sẽ trông như người thất bại — uy tín suy giảm và gần như chắc chắn sẽ thua trong cuộc bầu cử”, ông nói.

Theo Roubini, kịch bản ngược lại mới có khả năng xảy ra: “Một cách trái với trực giác, ông ấy sẽ chọn leo thang”.

Cụ thể, ông Trump có thể gia tăng chiến dịch bằng cách kiểm soát đảo Kharg — trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Iran — đồng thời tiếp tục các cuộc không kích cùng Israel nhằm vào giới lãnh đạo và cơ sở quân sự của Tehran.

Roubini phác họa một kịch bản rằng xung đột có thể kéo dài hơn nhưng cuối cùng chính quyền Iran có thể thất bại. Khi đó, giá dầu có thể tăng trong ngắn hạn, song việc thay đổi chế độ — điều ông Trump từng kêu gọi — có thể mang lại “một trạng thái ổn định địa chính trị tốt hơn cho thế giới”.

Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo một kịch bản tiêu cực: Nếu Iran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz hoặc tấn công các cơ sở dầu mỏ tại vùng Vịnh, thế giới có thể rơi vào tình trạng “lạm phát đình trệ kiểu thập niên 1970”.

“Tại thời điểm này, ông ấy có khả năng sẽ leo thang. Từ góc nhìn của ông ấy, việc chấp nhận rủi ro này là đáng giá, vì vẫn còn cơ hội giành chiến thắng”, Roubini nhận định.

Trước đó, ông Trump cho biết sẽ gia hạn thêm 10 ngày việc tạm dừng tấn công các cơ sở năng lượng của Iran nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán hòa bình. Lệnh tạm dừng sẽ kéo dài đến ngày 6/4, trong bối cảnh “các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra và tiến triển rất tốt”.

Thông tin này được đưa ra khi Mỹ tiếp tục triển khai thêm hàng nghìn binh sĩ tới Trung Đông.

Dù vậy, Roubini cho rằng kịch bản cơ sở của ông không phải là suy thoái hay lạm phát đình trệ, mà là tăng trưởng kinh tế chậm lại. Ông cũng cảnh báo thị trường đang quá lạc quan về khả năng ông Trump nhanh chóng chấm dứt xung đột.

“Nếu xung đột không sớm kết thúc và tiếp tục leo thang, đây sẽ là tình huống hai khả năng rõ rệt: Leo thang và chiến thắng — khi đó sẽ tốt cho thị trường và thế giới về dài hạn; hoặc leo thang nhưng thất bại — dẫn đến lạm phát đình trệ như thập niên 1970”, ông nói.

“Câu hỏi là liệu thị trường đã định giá đầy đủ rủi ro về một cuộc chiến kéo dài, cú sốc kiểu thập niên 1970 và hệ quả lạm phát đình trệ toàn cầu hay chưa. Đây không phải kịch bản chính, nhưng là rủi ro ‘đuôi’ mà thị trường dường như chưa phản ánh đầy đủ”, ông bổ sung.