Chuyên gia thuế: Không có lý do gì để xử phạt hộ kinh doanh dưới 500 triệu vẫn xuất hóa đơn

Một trong những nội dung đang thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng hộ kinh doanh hiện nay là quy định liên quan đến việc ngừng sử dụng hóa đơn điện tử đối với nhóm có doanh thu dưới 500 triệu đồng.

Đáng chú ý, tại một số địa phương coi việc tiếp tục sử dụng hóa đơn trong trường hợp không bắt buộc là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp, dẫn đến nguy cơ bị xử phạt.

Thực tế này không chỉ gây ra những vướng mắc trong quá trình vận hành kinh doanh của các hộ nhỏ lẻ, mà còn cho thấy những khoảng trống nhất định trong khung pháp lý hiện hành.

Giải đáp thực tế này tại tọa đàm "Giải nỗi lo về thuế cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa", bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) đã nhấn mạnh rằng đây là một vấn đề đặc biệt quan trọng cần được làm rõ.

Bà thông tin, theo quy định tại Nghị định 68, các hộ cá nhân kinh doanh có mức doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống thì không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng và cũng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Nghị định này cũng nêu rõ đối với những hộ có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng thì có thể không phải xuất hóa đơn.

Chính từ cách quy định này, một bộ phận dư luận đang hiểu theo logic rằng nếu ngưỡng từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng đã không phải xuất hóa đơn thì đương nhiên mức dưới 500 triệu đồng cũng không xuất hóa đơn.

Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Cúc khẳng định mạnh mẽ rằng quan điểm cho rằng hộ dưới 500 triệu đồng xuất hóa đơn là vi phạm pháp luật và bị xử phạt hành chính không phải là quan điểm chính thống từ phía cơ quan thuế cấp cao.

Bà cho biết hiện nay ngành thuế đang có những chỉ đạo sát sao, nếu có vướng mắc trong quá trình thực thi thì không thực hiện xử phạt, do đó không có lý do gì lại đi xử phạt những hộ kinh doanh đang chấp hành tốt chính sách bằng việc xuất hóa đơn, dù họ thuộc diện không bắt buộc.

Bà Cúc cũng chỉ ra một thực trạng đáng ngại là sự thiếu thống nhất giữa các cơ quan thuế cơ sở. Trong khi có nơi hướng dẫn người nộp thuế rất nhẹ nhàng rằng nếu không thuộc diện phải xuất hóa đơn thì liên hệ để được hướng dẫn xử lý, thì lại có những nơi khác lại đe dọa xử phạt, gây nên sự băn khoăn và lo lắng lớn trong cộng đồng kinh doanh.

Từ thực tế đầy bất cập này, Hội Tư vấn Thuế Việt Nam đã chính thức có công văn kiến nghị lên Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế để yêu cầu có hướng dẫn rõ ràng.

Quan điểm của bà Cúc là dù hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng không thuộc diện chịu thuế, nhưng nếu khách hàng của họ có nhu cầu lấy hóa đơn thì hộ kinh doanh hoàn toàn có quyền và sẵn sàng đáp ứng.

Khi đó, hộ kinh doanh có thể lên cơ quan thuế để nhận hóa đơn và sẵn sàng nộp thuế trên doanh số của hóa đơn đó để phục vụ khách hàng.

Bà Cúc cho rằng điều này là hoàn toàn hợp lý và minh bạch. Việc sửa đổi quy định theo hướng này sẽ giúp chính sách thuế trở nên thuận lợi hơn cho cả người bán lẫn người mua, đảm bảo tính công khai và tránh tình trạng mỗi địa phương hướng dẫn một kiểu, giúp các hộ kinh doanh yên tâm hoạt động.

Đồng quan điểm với bà Nguyễn Thị Cúc, Luật sư Nguyễn Văn Được (Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín) cũng bày tỏ sự nhất trí cao. Ông Được phân tích rằng Nghị định 68 đã quy định rất rõ về việc hạn chế xử lý vi phạm đối với hộ kinh doanh, vì vậy việc một số cơ quan thuế đưa ra văn bản xử phạt hộ kinh doanh trong trường hợp này là điều không phù hợp.

Dẫn chiếu đến tinh thần của Luật Quản lý thuế số 108 (trước đây là Luật 78), Luật sư Nguyễn Văn Được cho rằng đối tượng sử dụng hóa đơn theo quy định của Chính phủ được khuyến khích thực hiện.

Theo đó, trong trường hợp hộ kinh doanh có ngưỡng doanh thu dưới 500 triệu đồng, mặc dù không thuộc diện nộp thuế khoán định kỳ, họ vẫn có quyền sử dụng hóa đơn khi có giao dịch phát sinh. Quy trình đúng đắn là hộ kinh doanh sẽ lên cơ quan thuế để được cấp hóa đơn lẻ cho từng lần phát sinh và thực hiện nộp thuế trước cho cơ quan thuế đối với giao dịch đó. Điều này vừa đảm bảo đúng luật, vừa đảm bảo nguồn thu cho ngân sách mà không gây khó cho hộ kinh doanh.

Đặc biệt, Luật sư Nguyễn Văn Được cũng lưu ý về giai đoạn khi chuyển đổi sang hóa đơn điện tử. Nhiều hộ kinh doanh trước đây đã đăng ký và được cấp quyền sử dụng hóa đơn hợp pháp, nhưng hiện tại do biến động kinh doanh nên doanh thu sụt giảm xuống dưới mức 500 triệu đồng.

Ông Được khẳng định rằng vì họ đã đăng ký hợp pháp nên họ hoàn toàn có quyền tiếp tục sử dụng hóa đơn cho các giao dịch của mình. Việc duy trì sử dụng hóa đơn trong trường hợp này không những không nên bị cấm mà còn cần được khuyến khích để hộ kinh doanh làm quen dần với môi trường quản lý hiện đại, tạo sự công khai minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các bên tham gia giao dịch.