Chuyên gia Việt Nam nói thẳng về 'hạt vàng' nở rộ trên cánh đồng ở Cuba, năng suất tăng vọt gấp 4 lần, người dân thu nhập có cao hơn

Nhiều giống lúa mới phát triển nhờ nghiên cứu, hợp tác giữa hai nước

Theo TTXVN, dự án hợp tác Việt Nam - Cuba phát triển sản xuất lúa gạo tại Cuba sau 23 năm triển khai 2002-2025 đã có thành quả vô cùng ấn tượng. Các kỹ sư hai nước đã nghiên cứu và cho ra đời thành công nhiều giống lúa mới, với tên gọi VIBA. Các giống lúa hầu hết đạt năng suất cao, sản lượng tốt đã dần giúp nước bạn tự chủ an ninh lương thực.

Trong năm 2024, Cuba đã có kết quả khả quan khi nhập lượng gạo về nước chỉ 200.000 tấn, ít nhất từ trước tới nay. Bởi sản lượng lúa nội địa thời gian qua đã có sự tăng trưởng mạnh.

Đây là dự án hợp tác quan trọng, là ví dụ điển hình khẳng định tình hữu nghị, đoàn kết, tình bạn keo sơn giữa hai nước Việt Nam - Cuba, đó là lời nhận định của Bộ trưởng Nông nghiệp Cuba, ông Ydael Pérez Brito.

Dự án này đã được triển khai tại 4 vùng sản xuất nông nghiệp của Cuba, trải dài 11 tỉnh. Giai đoạn 2024-2025, năng suất tại các vùng sản xuất này đạt bình quân 5,8 tấn mỗi ha, con số cao gấp 2,5 lần so với bình quân chung của nước này từ trước tới nay.

Đặc biệt nhất tại tỉnh Matanzas, đây là nơi được các kỹ sư chọn áp dụng kỹ thuật tiên tiến nhất nhờ điều kiện phù hợp. Do đó năng suất của vùng này đạt 11,16 tấn/ha, cao tới 3-4 lần năng suất chung.

Phó Giám đốc dự án hợp tác ông Nguyễn Trường Sơn cho biết, thành công vượt trội của dự án này là nhờ sự chỉ đạo, quan tâm của Đảng, Chính phủ cả hai nước. Cùng với đó, các cán bộ, chuyên gia, kỹ sư hai bên đều không ngừng nỗ lực, toàn tâm toàn ý đưa dự án triển khai hiệu quả.

Năm nay, dự án kết thúc cũng là lúc Việt Nam chuyển giao quy trình canh tác lúa và đào tạo hoàn thiện 80 kỹ sư nông nghiệp cho nước bạn để thành quả dự án được kéo dài và phát triển bền vững.

Ngoài việc chuyển giao công nghệ cho kỹ sư, các chuyên gia nông nghiệp Việt Nam còn chuyển giao cho người dân Cuba, hỗ trợ giống lúa, kỹ thuật, máy móc và hoàn thiện hạ tầng đồng bộ.

Quá trình triển khai dự án gồm 5 pha

Pha 1 của chương trình dự án bắt đầu từ năm 2002-2005, với việc tập trung nghiên cứu, khảo sát điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng, khí hậu, xác lập quy trình canh tác bằng những mô hình nhỏ.

Pha 2 từ năm 2006-2010, đây là giai đoạn hoàn thiện quy trình canh tác, nhân rộng mô hình trong phạm vi hẹp và đào tạo, tập huấn, phát triển nguồn nhân lực, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật.

Pha 3 từ năm 2011-2014, lúc này các mô hình được phát triển ra nhiều tỉnh thành toàn quốc gia. Gói kỹ thuật được áp dụng đồng bộ.

Pha 4 từ năm 2015-2018, giai đoạn này tiếp tục tăng cường quản lý nước, dinh dưỡng cho các vùng trồng, cơ giới hoá và hoàn thiện gói kỹ thuật.

Pha 5 là giai đoạn cuối từ 2019-2023, các kỹ sư tập trung xây dựng mô hình thâm canh, 2 vụ sản xuất mỗi năm. Các vùng trồng được mở rộng với quy mô trồng 20.000 ha/ năm. Ảnh hưởng của dịch Covid - 19 đã khiến dự án phải kéo dài đến cuối năm 2025 vừa qua mới kết thúc.

Ngoài ra, chương trình còn giúp thúc đẩy sự hợp tác, kéo thêm được nhiều doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào nước bạn. Điều mà cả hai nước mong mỏi là mục tiêu tự chủ an ninh lương thực cho Cuba.

Được biết đây cũng là lần đầu tiên mà Cuba giao đất nông nghiệp cho doanh nghiệp nước ngoài sản xuất, trả lương cho công nhân. Hiện nay doanh nghiệp Việt Nam đã tạo việc làm cho 50-60 lao động, tăng thu nhập cho bà con tại Cuba.