Cơ quan thuế phát thông báo nóng: Sẽ mở đợt kiểm tra diện rộng với doanh nghiệp 'lỗ nhiều năm, lãi thấp bất thường'

Tổng cục Thuế vừa chính thức ban hành công văn chỉ đạo Cục Thuế các tỉnh, thành phố và các Chi cục Thuế trọng điểm tăng cường công tác quản lý đối với nhóm doanh nghiệp có kết quả kinh doanh bất thường, đặc biệt là các doanh nghiệp nhiều năm kê khai thua lỗ hoặc báo cáo lợi nhuận thấp bất thường so với quy mô hoạt động thực tế.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, mặc dù các giải pháp triển khai trong năm 2025 đã mang lại một số kết quả tích cực, song tình trạng doanh nghiệp kê khai thua lỗ nhiều năm hoặc báo cáo lợi nhuận thấp vẫn còn diễn ra khá phổ biến.

Đáng chú ý, nhiều trường hợp liên tục khai lỗ nhưng vẫn đầu tư mở rộng sản xuất, tăng vốn kinh doanh. Đây được xác định là yếu tố rủi ro trọng yếu để cơ quan thuế đưa vào diện kiểm tra trọng điểm nhằm phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật thuế, gian lận thuế, trốn thuế hoặc chuyển giá.

Theo công văn, Tổng cục Thuế yêu cầu Cục Thuế các tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế Thương mại điện tử đẩy mạnh công tác tuyên truyền, truyền tải thông điệp tới toàn thể người nộp thuế về việc kê khai trung thực, chính xác, đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật.

Đồng thời, cơ quan thuế sẽ cảnh báo rõ hậu quả pháp lý và các chế tài xử lý đối với các trường hợp liên tục kê khai lỗ nhiều năm không nộp thuế nhưng vẫn mở rộng đầu tư, tăng vốn kinh doanh.

Cơ quan thuế cũng yêu cầu các đơn vị quản lý tăng cường rà soát việc khai thuế, nộp thuế của doanh nghiệp. Trường hợp phát hiện sai sót, cơ quan chức năng phải hướng dẫn doanh nghiệp kê khai, điều chỉnh kịp thời, đồng thời tăng cường kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế và thanh tra trực tiếp tại doanh nghiệp để bảo đảm thu đúng, thu đủ cho ngân sách Nhà nước.

Đáng chú ý, văn bản của cơ quan thuế đính kèm danh sách 302 doanh nghiệp được đề xuất đưa vào diện thanh tra, kiểm tra theo chuyên đề.

Trong đó, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực tiếp quản lý có trách nhiệm xây dựng chuyên đề kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế đối với các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng để kiểm tra theo quy định. Trường hợp không thể thực hiện kiểm tra, các đơn vị phải báo cáo rõ lý do.

Ngoài ra, Tổng cục Thuế đã rà soát và tổng hợp danh sách một số doanh nghiệp có doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ từ 1.000 tỷ đồng trở lên nhưng phát sinh lỗ liên tiếp trong hai năm 2023 và 2024.

Các đơn vị thuế địa phương được yêu cầu cập nhật số liệu quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025 của các doanh nghiệp này để tiếp tục phân tích, xác định doanh nghiệp có rủi ro thuế cao và đưa vào kế hoạch kiểm tra chuyên đề năm 2026.

Danh sách doanh nghiệp đề xuất đưa vào kế hoạch kiểm tra theo chuyên đề phải được các đơn vị báo cáo về Cục Thuế trong tháng 4/2026.

Trong quá trình kiểm tra các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng, cơ quan thuế sẽ tập trung rà soát tính hợp lý của doanh thu, chi phí và lợi nhuận; đặc biệt kiểm tra các khoản chi phí lớn, bất thường; đối chiếu tỷ lệ biến động doanh thu với biến động chi phí đầu vào; kiểm tra thời điểm ghi nhận doanh thu, thuế giá trị gia tăng đầu ra nhằm bảo đảm đúng kỳ hạch toán, kê khai; rà soát hóa đơn, chứng từ đầu vào - đầu ra và tính hợp lệ của hồ sơ kê khai thuế.

Bên cạnh đó, cơ quan thuế sẽ kiểm tra kỹ các khoản chi phí giá vốn, chi phí quản lý, chi phí bán hàng phát sinh trong kỳ để bảo đảm phục vụ đúng hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Đặc biệt, với các doanh nghiệp thuộc tập đoàn, cơ quan thuế sẽ rà soát chặt chẽ chi phí lãi vay nội bộ, chi phí dịch vụ nội bộ như chi phí dịch vụ trung tâm, kỹ thuật, hỗ trợ quản lý, chi phí bản quyền, nhượng quyền thương mại; đồng thời kiểm tra kỹ các hợp đồng mua bán với bên liên kết nhằm bảo đảm nguyên tắc giao dịch độc lập, tránh tình trạng chuyển giá làm giảm nghĩa vụ thuế.

Ngoài hoạt động truy thu và xử phạt, cơ quan thuế còn có nhiệm vụ đánh giá sâu các hành vi vi phạm phổ biến, phân tích tỷ suất lợi nhuận của doanh nghiệp so với bình quân ngành nhằm làm rõ nguyên nhân cốt lõi của tình trạng “lỗ giả, lãi thật”.

Chiến dịch kiểm tra chuyên đề này sẽ được triển khai đồng loạt trên phạm vi toàn quốc ngay trong tháng 4/2026 và dự kiến hoàn thành chậm nhất vào tháng 12/2026.