Còn 7 ngày nữa TP.HCM sẽ áp dụng quy định mới về đất đai, người dân được lợi gì?

Từ ngày 31/3, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ chính thức áp dụng Quyết định số 12/2026/QĐ-UBND về việc ban hành quy định mức kinh tế - kỹ thuật thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất.

Đây được xem là một văn bản quy phạm pháp luật quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Đất đai năm 2024, hứa hẹn sẽ thay đổi diện mạo công tác quản lý nhà nước về đất đai, đồng thời mang lại những lợi ích thiết thực cho hàng triệu hộ gia đình và các nhà đầu tư trên địa bàn thành phố.

Thực tế trong nhiều năm qua, tình trạng sai lệch diện tích giữa hồ sơ và thực địa đã gây ra không ít hệ lụy như chậm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), phát sinh tranh chấp kéo dài hoặc dẫn đến các dự án quy hoạch “treo” gây lãng phí nguồn lực.

Với việc ban hành các định mức mới, công tác đo đạc tại các xã, phường sẽ được thực hiện một cách bài bản, tiết kiệm và minh bạch hơn. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất sẽ đạt độ chính xác cao, giúp cơ quan chức năng theo dõi sát sao mọi biến động như chia tách thửa, chuyển mục đích sử dụng hay thu hồi đất trong chu kỳ kiểm kê 5 năm.

Toàn bộ dữ liệu này sẽ được cập nhật đồng bộ vào cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính liên quan đến thừa kế, chuyển nhượng và vay vốn ngân hàng.

Một trong những nội dung cốt lõi của Quyết định là xây dựng hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật làm căn cứ tính toán chi phí cho các hoạt động thống kê, kiểm kê đất đai. Theo đó, định mức được cấu thành từ ba yếu tố chính, gồm: định mức lao động, định mức vật tư và định mức thiết bị.

Trong đó, định mức lao động được quy định chi tiết theo từng bước công việc, xác định rõ cấp bậc nhân lực, thời gian thực hiện và đơn vị tính (ngày công), tạo cơ sở để tính toán chi phí nhân công một cách khoa học.

Định mức vật tư và thiết bị cũng được lượng hóa cụ thể, bao gồm mức sử dụng vật liệu, dụng cụ và máy móc cho từng đơn vị sản phẩm, đồng thời tính toán cả điện năng tiêu thụ theo công suất và thời gian sử dụng.

Chẳng hạn, một xã 4.000 ha trung bình cần khoảng 70 ngày công cho thống kê hàng năm; khoanh đất biến động nhiều hơn thì cộng thêm. Phường nội thành tốn hơn xã ngoại thành.

Đây là lần đầu tiên TP.HCM xây dựng định mức riêng biệt phù hợp với đặc thù địa phương thay vì áp dụng chung định mức toàn quốc như trước đây.

Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là vấn đề kỹ thuật mà còn tác động trực tiếp đến hiệu quả quy hoạch đô thị. Khi các dự án hạ tầng lớn như tuyến Metro số 1 hay đường Vành đai 3 được xây dựng dựa trên bản đồ thực địa chính xác, tình trạng quy hoạch “trên giấy” sẽ được hạn chế tối đa.

Điều này đảm bảo nguồn ngân sách và tiền thuế của người dân được sử dụng đúng mục đích, tránh lãng phí trong đầu tư công.

Đồng thời, dữ liệu đất đai “đúng, đủ, sạch, sống” sẽ là cơ sở để tính toán thuế đất và tiền sử dụng đất một cách công bằng, tránh tình trạng sai sót gây thiệt thòi cho người dân ở cả khu vực trung tâm lẫn các huyện ngoại thành như Củ Chi, Bình Chánh.

Đối với người dân và nhà đầu tư, sự minh bạch hóa thông tin là yếu tố then chốt để ổn định thị trường bất động sản. Khi dữ liệu được công khai và cập nhật thường xuyên, tình trạng “sốt đất ảo” do thông tin mập mờ sẽ được kiểm soát, giúp người mua tự tin hơn khi thực hiện các giao dịch tài sản lớn.

Đặc biệt, theo quy định mới, mọi công dân đều có quyền yêu cầu cung cấp thông tin đất đai, trích lục bản đồ và lịch sử biến động thửa đất thay vì chỉ giới hạn ở chủ sử dụng đất như trước. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để người dân giám sát công tác quản lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Để tận dụng tối đa những lợi ích từ chính sách mới, các chuyên gia khuyến cáo người dân có biến động về đất đai trong năm 2026 như mua bán, tặng cho hoặc chia tách thửa nên chủ động nộp hồ sơ tại Văn phòng Đăng ký đất đai để thông tin được đưa vào hệ thống kiểm kê kịp thời.

Người dân cũng có thể theo dõi lịch kiểm kê tại địa phương thông qua Cổng thông tin điện tử của Thành phố hoặc trụ sở UBND xã, phường.

Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM sẽ chịu trách nhiệm tổng hợp các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện để báo cáo UBND Thành phố điều chỉnh kịp thời, đảm bảo lộ trình hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai vào tháng 12/2026 đúng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Quyết định 12/2026/QĐ-UBND được đánh giá là một bước đi vững chắc trong tiến trình cải cách hành chính và hiện đại hóa quản lý đất đai.

Bằng việc chuẩn hóa các định mức kinh tế - kỹ thuật, TP.HCM đang hướng tới mục tiêu xây dựng một thị trường bất động sản minh bạch, giảm thiểu tranh chấp và tối ưu hóa giá trị nguồn lực đất đai cho sự phát triển bền vững của thành phố trong tương lai.