Cơn sốt giá vàng 2026: Đu đỉnh lúc tăng nóng, nhà đầu tư lỗ hơn 30 triệu đồng/lượng chỉ sau vài tháng

Thị trường vàng trong nước và quốc tế đang trải qua những biến động trong những tháng đầu năm 2026, tạo nên một "cơn sốc" thực sự đối với các nhà đầu tư.

Chỉ sau một tuần biến động mạnh, giá vàng miếng SJC đã sụt giảm tới 3,5 triệu đồng mỗi lượng, kéo mức thua lỗ của những người mua ở vùng đỉnh lên con số kỷ lục gần 31 triệu đồng một lượng. Tại thời điểm trung tuần tháng 5 năm 2026, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp lớn niêm yết quanh mức 160,5 triệu đồng đến 163,5 triệu đồng mỗi lượng ở hai chiều mua vào và bán ra.

So với mức đỉnh cao nhất được thiết lập vào cuối tháng 1 là 191,3 triệu đồng mỗi lượng, giá vàng miếng hiện đã "bốc hơi" khoảng 30,8 triệu đồng. Sự sụt giảm này, kết hợp với biên độ chênh lệch mua - bán luôn duy trì ở mức cao khoảng 3 triệu đồng, đã đẩy những người lỡ "đu đỉnh" vào tình cảnh thua lỗ nặng nề chỉ sau vài tháng nắm giữ.

Diễn biến của thị trường trong nước không nằm ngoài tầm ảnh hưởng của đà lao dốc trên thị trường vàng thế giới. Chỉ trong vòng một tháng, giá vàng thế giới liên tục đánh mất hàng loạt mốc quan trọng như 4.800 USD/ounce, 4.700 USD/ounce, 4.600 USD/ounce và nay là ngưỡng 4.500 USD/ounce. Tính đến sáng nay (20/5), giá vàng thế giới giao dịch ở mức 4.483 USD/ounce, giảm mạnh 87 USD so với đỉnh cao nhất ghi nhận trong phiên đêm qua là 4.560 USD/ounce.

Nguyên nhân khiến giá vàng lao dốc được nhiều chuyên gia lý giải do áp lực từ chỉ số CPI của Mỹ tăng mạnh, khiến đồng đô la Mỹ mạnh lên và lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng vọt. Thị trường hiện đang đối mặt với lo ngại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến, thậm chí có xác suất tăng lãi suất vào cuối năm 2026 nếu lạm phát không hạ nhiệt.

Các chuyên gia cảnh báo rằng ngưỡng 4.500 đô la Mỹ/ounce hiện được xem là "ranh giới sống còn" của giá vàng toàn cầu, và nếu vùng này bị phá vỡ, kim loại quý có thể rơi sâu xuống các mốc thấp hơn như 4.350 hoặc thậm chí là 3.800 đô la Mỹ một ounce.

Trước những bất ổn này, trong talkshow mới đây do VTC News thực hiện, Chuyên gia kinh tế - TS. Nguyễn Trí Hiếu đã đưa ra những phân tích sâu sắc về cấu trúc và giải pháp cho thị trường vàng Việt Nam. Theo ông, sự chênh lệch cung cầu hiện tại đang tạo ra sự bất ổn rất lớn và đẩy giá vàng lên cao.

TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng khi nguồn cung bắt đầu đáp ứng được sức cầu thì thị trường sẽ tạo ra một sự cân bằng và ổn định, lúc đó giá vàng trong nước sẽ hạ nhiệt và sát với giá thế giới hơn.

Ông kỳ vọng mức chênh lệch hợp lý giữa giá vàng trong nước và quốc tế nên dao động từ 3 đến 5 triệu đồng mỗi lượng để bù đắp các chi phí về vận chuyển, thuế và rủi ro tỷ giá giữa đồng đô la và tiền đồng.

Đi sâu vào vấn đề quản lý, TS. Nguyễn Trí Hiếu đề xuất những thay đổi căn bản về mặt thể chế để minh bạch hóa thị trường. Ông đề xuất rằng, Ngân hàng Nhà nước thay vì vai trò là nhà nhập khẩu và gia công vàng trực tiếp thì có thể tập trung hơn vào vai trò quản lý nhà nước.

Theo quan điểm của ông, cần phải xem xét lại thương hiệu vàng quốc gia SJC vì việc duy trì một loại vàng độc quyền sẽ tạo ra sự bất bình đẳng và cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường.

Thay vào đó, TS. Nguyễn Trí Hiếu kiến nghị Ngân hàng Nhà nước nên cấp giấy phép hoạt động cho những nhà kinh doanh vàng và ngân hàng thương mại có uy tín, đi kèm với các điều kiện khắt khe về vốn điều lệ. Cụ thể, ông đề xuất các nhà kinh doanh vàng phải có vốn từ 10.000 tỷ đồng trở lên và các ngân hàng thương mại phải có vốn tối thiểu 50.000 tỷ đồng mới được cấp phép kinh doanh vàng.

Bên cạnh các yếu tố kinh tế cơ bản, TS. Nguyễn Trí Hiếu đặc biệt lưu ý đến yếu tố tâm lý đám đông và sự nhiễu loạn thông tin trên thị trường. Ông chỉ ra rằng nhiều người dân hiện nay đang bị cuốn vào tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), muốn mua vàng bằng mọi giá khi thấy thị trường đi lên, tạo ra một mức giá ảo không phản ánh đúng giá trị thực. Tình trạng này càng trở nên tồi tệ hơn bởi các tin giả và sự thổi phồng từ những đối tượng buôn lậu nhằm tạo ra nỗi lo sợ về sự mất giá của đồng tiền và biến động địa chính trị.

Đồng thời, để thắt chặt quản lý, ông cũng ủng hộ việc áp dụng nghiêm ngặt các quy định về minh bạch hóa giao dịch. Ông cho rằng tất cả các giao dịch vàng trên 10 triệu đồng cần phải thực hiện qua tài khoản ngân hàng và phải có hóa đơn điện tử để kiểm soát dòng tiền và chống thất thu thuế.

Việc Ngân hàng Nhà nước công khai thông tin về các cơ sở vi phạm Nghị định 232 cũng được ông xem là một "đòn giáng mạnh" vào những thành phần vi phạm pháp luật, giúp người dân tránh xa những cơ sở làm ăn không lành mạnh. Những biện pháp này, theo ông, là vô cùng cần thiết để đưa thị trường vàng đi vào sự ổn định lâu dài.

Nhìn rộng hơn ra bức tranh toàn cầu, vàng vẫn giữ vị thế là tài sản trú ẩn chiến lược trong bối cảnh nợ công của Mỹ tiến sát mốc 40.000 tỷ USD và xu hướng phi đô la hóa đang diễn ra mạnh mẽ.

Với nhà đầu tư cá nhân, bối cảnh hiện tại tiềm ẩn rất nhiều rủi ro do sự trái chiều giữa yếu tố địa chính trị (hỗ trợ giá) và chính sách tiền tệ (gây áp lực giảm). Việc "bắt đáy" ở thời điểm này cần hết sức thận trọng, thay vào đó nhà đầu tư được khuyến cáo không nên "tất tay" trong thời điểm đầy biến động này.