Cơn sốt vàng bạc: Tín hiệu của cuộc khủng hoảng niềm tin vào tiền pháp định?

Vừa trải qua 2 phiên lao dốc sau đợt tăng nóng, hiện giá bạc đang ở mức trên 85 USD/ounce, còn vàng giao dịch quanh vùng 4.893 USD/ounce.

Theo Julia Khandoshko, Giám đốc điều hành Mind Money, dù vàng có thể đối mặt với các đợt điều chỉnh kỹ thuật trong ngắn hạn, xu hướng dài hạn vẫn được củng cố vững chắc bởi các động lực mang tính cấu trúc.

Vàng và bạc hưởng lợi trực tiếp từ sự suy giảm của đồng USD, trong khi ngày càng nhiều nhà phân tích đặt câu hỏi về vai trò dài hạn của USD với tư cách là đồng tiền dự trữ toàn cầu.

“Chúng ta đang chứng kiến sự tăng tốc của quá trình phi đô la hóa, nhu cầu dự trữ ổn định từ các nền kinh tế đang phát triển, cùng với việc mở rộng cung tiền trên phạm vi toàn cầu", bà nhận định. “Kết hợp với những nghi ngại về tính bền vững của nợ công Mỹ, áp lực lên tính độc lập của Fed và căng thẳng địa chính trị gia tăng, vàng tiếp tục được định vị như một tài sản trú ẩn chiến lược”.

Các nhà phân tích cũng lưu ý rằng vàng và bạc tiếp tục hưởng lợi từ làn sóng “Sell America” nổi lên từ tháng 4/2025, khi Mỹ áp dụng các biện pháp thuế quan mạnh nhằm thu hẹp thâm hụt thương mại, qua đó làm gia tăng lo ngại về triển vọng tăng trưởng và độ ổn định của chính sách kinh tế Mỹ.

Theo Linh Tran, nhà phân tích thị trường tại XS.com, vai trò ngày càng nổi bật của vàng đang được phản ánh rõ nét trong cơ cấu dự trữ toàn cầu: “Đà tăng của vàng không chỉ phản ánh nỗi lo ngắn hạn của thị trường, mà cho thấy một quá trình tái định vị sâu rộng trong trật tự tiền tệ - tài chính toàn cầu. Đây không phải là một cú sốc nhất thời, mà là sự điều chỉnh có tính hệ thống đối với vai trò của vàng trong danh mục tài sản”.

Sự suy yếu của đồng USD là rất rõ rệt. Trong năm 2025, chỉ số USD ghi nhận mức giảm khoảng 9,4%, một trong những diễn biến tồi tệ nhất trong hơn nửa thế kỷ. Xu hướng này tiếp tục kéo dài sang năm 2026, với đồng USD giảm gần 2% trong tháng Giêng và rơi xuống mức thấp nhất nhiều năm trong tuần qua.

Mặc dù Tổng thống Trump công khai thể hiện sự không lo ngại trước đà suy yếu của đồng tiền, các nhà phân tích cảnh báo rằng hệ quả của một đồng USD yếu mang tính hai mặt. Dù hỗ trợ xuất khẩu, nó đồng thời làm gia tăng áp lực lạm phát thông qua chi phí nhập khẩu cao hơn và đẩy rủi ro sang người tiêu dùng.

Không chỉ USD, niềm tin vào tiền tệ pháp định nói chung đang bị bào mòn, trong bối cảnh thị trường trái phiếu toàn cầu - đặc biệt là Nhật Bản - xuất hiện các dấu hiệu căng thẳng thanh khoản, làm dấy lên lo ngại về rủi ro mang tính hệ thống.

Theo Guy Wolf (Marex), việc tái phân bổ tài sản sang vàng nhiều khả năng sẽ kéo dài trong nhiều năm: “Sự tăng giá của vàng không đơn thuần phản ánh USD suy yếu, mà là biểu hiện của sự suy giảm niềm tin vào tiền tệ pháp định trên phạm vi toàn cầu. Giá vàng đang tăng khi tính theo hầu hết các đồng tiền lớn, không chỉ riêng USD”.

Nhìn về phía trước, Nitesh Shah (WisdomTree) cho rằng giá vàng vẫn còn dư địa tăng đáng kể trước cuối năm, khi chỉ cần những điều chỉnh nhỏ trong phân bổ tài sản của thị trường trái phiếu toàn cầu - với quy mô khổng lồ - cũng đủ tạo ra tác động giá rất lớn.

“Có một mối đe dọa ngày càng rõ rệt đối với hiện trạng của hệ thống tiền tệ toàn cầu nếu đồng USD tiếp tục giữ vai trò là đồng tiền dự trữ chủ đạo trong bối cảnh hiện nay”, ông nhận định.

Theo Kitco