Công an, ngân hàng cảnh báo lừa đảo tài chính công nghệ cao dịp Tết

Thông tin từ TTXVN, thời điểm Tết Nguyên đán đang cận kề, nhu cầu giao dịch, thanh toán và vay mượn của người dân gia tăng. Đây cũng là thời điểm các hoạt động lừa đảo trong lĩnh vực tài chính ngân hàng có xu hướng bùng phát, với mức độ tinh vi cao hơn, theo cảnh báo của cơ quan công an và các ngân hàng.

Nhiều tổ chức tín dụng cho biết thời gian gần đây ghi nhận số lượng lớn các vụ việc lừa đảo lợi dụng tâm lý chủ quan, mong chờ hỗ trợ hoặc cần tiền gấp dịp cuối năm để chiếm đoạt tài sản của người dân.

Thủ đoạn giả mạo ngày càng tinh vi

Theo cơ quan công an, một trong những thủ đoạn nổi lên là mạo danh chính sách hỗ trợ Tết 400.000 đồng của Chính phủ. Các đối tượng giả danh cán bộ xã, phường hoặc cơ quan chức năng, gọi điện hoặc nhắn tin thông báo người dân thuộc diện được nhận hỗ trợ, sau đó yêu cầu xác nhận thông tin bằng cách cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc bấm vào đường link lạ. Khi nạn nhân làm theo, tiền trong tài khoản bị chiếm đoạt.

Cơ quan chức năng khẳng định các chính sách hỗ trợ của Nhà nước được triển khai thông qua hệ thống chính quyền địa phương, không yêu cầu người dân cung cấp thông tin bảo mật hay thực hiện giao dịch trực tuyến để nhận tiền.

Đáng chú ý, các đối tượng lừa đảo đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ deepfake để tạo giọng nói, video, email hoặc tin nhắn giả mạo, khiến thông báo trúng thưởng, khuyến mãi hay hỗ trợ tài chính trở nên khó phân biệt. Một số trường hợp còn giả giọng người thân hoặc đại diện tổ chức uy tín để gọi điện cho nạn nhân.

Song song đó, các website và quảng cáo giả mạo được thiết kế ngày càng giống trang chính thức của ngân hàng hoặc doanh nghiệp lớn, chỉ khác một vài ký tự tên miền, kèm theo đánh giá giả để tạo lòng tin. Các hình thức lừa đảo phishing cũng được triển khai đa kênh qua SMS, mạng xã hội, mã QR hoặc bot tự động.

Bẫy vay tiền online, giả mạo thương hiệu ngân hàng

Cơ quan chức năng và các ngân hàng cũng cảnh báo tình trạng lừa đảo vay tiền trực tuyến trên mạng xã hội. Các đối tượng quảng cáo cho vay nhanh, thủ tục đơn giản, lãi suất thấp, sau đó yêu cầu người vay chuyển tiền đặt cọc hoặc phí làm hồ sơ, xác minh thông tin. Khi nhận được tiền, các đối tượng cắt liên lạc.

Các ngân hàng khuyến cáo người dân chỉ tiếp cận dịch vụ vay vốn từ tổ chức tín dụng, công ty tài chính được cấp phép, không chuyển tiền đặt cọc hoặc phí trước cho tài khoản cá nhân hay đơn vị không rõ pháp lý.

Nhiều khách hàng cũng phản ánh nhận được cuộc gọi, tin nhắn giả mạo thương hiệu ngân hàng với nội dung thông báo tài khoản gặp sự cố, cần xác minh thông tin hoặc nhận quà cuối năm. Vietcombank cho biết các đối tượng thường gửi đường link giả mạo website ngân hàng, yêu cầu khách hàng đăng nhập và cung cấp mã OTP để chiếm quyền truy cập tài khoản.

Tương tự, BIDV ghi nhận tình trạng giả danh nhân viên ngân hàng gọi điện tư vấn “hỗ trợ tài chính”, “hoàn phí dịch vụ”, sau đó yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. VietinBank và MB cũng phát đi cảnh báo về các chiêu giả mạo người quen, cán bộ cơ quan chức năng trên Zalo, Facebook để gửi link độc hại.

Bên cạnh đó, các hình thức lừa đảo quen thuộc như trúng thưởng, nhận quà Tết, đổi tiền mới, mua vé máy bay giá rẻ, tuyển dụng việc nhẹ lương cao hoặc đầu tư tài chính cam kết lợi nhuận cao vẫn tiếp diễn, nhưng được ngụy trang tinh vi hơn.

Ngân hàng tăng cảnh báo, người dân cần chủ động phòng ngừa

Trước diễn biến phức tạp, nhiều ngân hàng đẩy mạnh cảnh báo tới khách hàng qua website, ứng dụng ngân hàng số và tại điểm giao dịch. VietinBank khẳng định không bao giờ yêu cầu khách hàng cung cấp mật khẩu, mã OTP qua điện thoại, tin nhắn hoặc đường link lạ. MB khuyến nghị khách hàng kiểm tra kỹ tên miền website, nguồn tải ứng dụng và xác thực thông tin trước khi giao dịch, đồng thời phối hợp với cơ quan công an để rà soát tài khoản nghi vấn.

Theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến ngày 28/12/2025, Hệ thống giám sát tài khoản thanh toán, ví điện tử nghi ngờ gian lận (SIMO) đã phát cảnh báo tới hơn 2,4 triệu lượt khách hàng, qua đó tạm dừng hoặc hủy trên 776.000 lượt giao dịch rủi ro, với tổng giá trị hơn 2.900 tỷ đồng.

Ông Lê Văn Tuyên, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, cho biết đến ngày 26/12/2025, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học hơn 143 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và trên 1,5 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán. Khoảng 22,14 triệu khách hàng cá nhân và 392 khách hàng tổ chức sử dụng ví điện tử cũng đã hoàn tất đối chiếu sinh trắc học. Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia (CIC) phối hợp với C06 Bộ Công an triển khai 7 đợt làm sạch dữ liệu với khoảng 57 triệu lượt hồ sơ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, lừa đảo công nghệ cao được dự báo tiếp tục là thách thức lớn. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP cho bất kỳ ai, không bấm link lạ, không cài đặt ứng dụng từ nguồn không chính thống. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần liên hệ ngay ngân hàng để khóa tài khoản và trình báo công an để được hỗ trợ kịp thời.