Công nhân phát hiện hàng chục ngôi mộ cổ chứa 3.000 hiện vật vàng, hé lộ trang sức vàng đầu tiên của nhân loại

Mới đây, trang Live Science gây chú ý khi đưa tin về việc phát hiện những món trang sức vàng cổ xưa nhất của nhân loại tại một nghĩa địa thời kỳ đồ đồng ở Varna, Bulgaria. Đáng chú ý, trong số các hiện vật được tìm thấy còn có một chiếc “bao dương vật” được chế tác hoàn toàn bằng vàng.

Cụ thể, vào mùa thu năm 1972, các công nhân tại thành phố ven biển Varna đã tình cờ phát hiện một khu nghĩa địa cổ chứa lượng lớn kho báu. Sau đó, nhiều đoàn khảo cổ đã đến đây khai quật, nghiên cứu.

Kết quả cho thấy, nơi đây có khoảng 300 ngôi mộ, trong đó 62 ngôi mộ chứa đồ vật bằng vàng. Tổng cộng, hơn 3.000 hiện vật bằng vàng có niên đại từ năm 4600 đến 4300 trước Công nguyên đã được tìm thấy, khiến chúng trở thành những hiện vật vàng cổ nhất từng được biết đến trên thế giới.

Trong suốt 20 năm khai quật, các nhà khảo cổ phát hiện rằng khoảng 1/3 tổng số vàng thu được tập trung trong một ngôi mộ duy nhất, được đánh số là Mộ 43. Ngôi mộ này chứa bộ hài cốt của một người đàn ông hơn 60 tuổi, qua đời cách đây gần 6.000 năm.

Từ những cổ vật tìm thấy, các nhà khảo cổ cho rằng người đàn ông trong Mộ 43 có thể từng là một thợ kim hoàn. Người này được chôn cất cùng rất nhiều đồ tùy táng bằng vàng. Các hiện vật bao gồm vòng cổ, vòng tay, khuyên tai, mặt dây chuyền đính hạt vàng, những đĩa vàng nhỏ từng được gắn trên trang phục, một chiếc rìu có cán bọc vàng, và đặc biệt là một chiếc bao dương vật bằng vàng.

Tổng cộng, các nhà khảo cổ đã thu được hơn 6kg vàng từ nghĩa địa Varna. Với niên đại khoảng 6.600 năm, kho báu này được xem là bằng chứng sớm nhất cho thấy con người đã biết chế tác và sử dụng vàng.

Trước đó, một hạt vàng nhỏ được phát hiện vào năm 2016 tại Tell Yunatsite - một địa điểm khác ở miền nam Bulgaria, có thể có niên đại sớm hơn khoảng một thế kỷ, tuy nhiên kết quả này vẫn chưa được xác nhận.

Hiện nay, các nhà khảo cổ vẫn chưa thể xác định chính xác lý do nghề chế tác vàng lại xuất hiện sớm tại khu vực Balkan vào thời kỳ đồ đồng (khoảng 4500-3000 trước Công nguyên). Theo Bảo tàng Khảo cổ học Varna, điều này có thể liên quan đến những bước tiến trong khai thác mỏ, luyện kim và hoạt động thương mại đường dài trong giai đoạn này.

Đại diện của bảo tàng cho biết: “Nghĩa địa Varna phản ánh giai đoạn đầu của sự hình thành xã hội phân tầng, một hình mẫu sơ khai của cấu trúc xã hội và chính trị. Các hiện vật bằng vàng không chỉ thể hiện sự giàu có mà còn mang ý nghĩa thiêng liêng và tượng trưng cho địa vị xã hội của người sở hữu”.

Theo nhận định của các nhà nghiên cứu, việc chỉ một số ít cá nhân, như người đàn ông trong Mộ 43, được chôn cất cùng lượng vàng khổng lồ cho thấy họ có thể là những người lãnh đạo của xã hội thời bấy giờ. Điều này củng cố giả thuyết rằng Varna có thể là một trong những nền văn minh cổ xưa nhất của nhân loại.