Công trình hình bông sen giữa lòng Thủ đô có diện tích 18.000m2, bên trong lưu giữ kho tư liệu đặc biệt về vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc

Những ngày tháng 5, Bảo tàng Hồ Chí Minh đón đông đảo người dân và du khách quốc tế đến tham quan, tìm hiểu lịch sử nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Các đoàn cựu chiến binh, đoàn viên thanh niên, học sinh, sinh viên cùng nhiều gia đình có mặt tại bảo tàng để tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.

Nằm tại số 19 phố Ngọc Hà - khu vực trung tâm chính trị của cả nước, Bảo tàng Hồ Chí Minh là một trong những công trình văn hóa - lịch sử quan trọng bậc nhất của Thủ đô và cả nước. Công trình được khởi công ngày 31/8/1985, khánh thành ngày 19/5/1990 đúng dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bảo tàng do kiến trúc sư người Nga Garôn Ixacôvích thiết kế, được xây dựng với sự hỗ trợ của nhân dân Liên Xô.

Tòa nhà bảo tàng gây ấn tượng với kiến trúc hình vuông vát góc, cao gần 20m, mỗi chiều dài khoảng 70m, mang biểu tượng bông sen trắng, gợi nhớ tới Làng Sen - quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Bốn khối vuông ở tầng trên cùng được thiết kế như những cánh sen, đồng thời mở ra các hướng nhìn về đường Hùng Vương, nhà sàn Bác Hồ, phố Ngọc Hà và Nguyễn Thái Học. Trên mặt trước công trình là bức phù điêu lớn kết hợp hình quốc kỳ và biểu tượng búa liềm, thể hiện tư tưởng độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội.

Bao quanh bảo tàng là không gian cây xanh, hồ nước nhân tạo đường kính 18m cùng hòn non bộ bằng đá thiên nhiên Hoa Lư cao hơn 7m, tạo nên cảnh quan hài hòa giữa kiến trúc và thiên nhiên. Tại gian trung tâm đặt tượng đồng toàn thân Chủ tịch Hồ Chí Minh cao 3,5m, nặng gần 3 tấn. Phía sau tượng là hình tượng mặt trời và cây đa, biểu trưng cho ánh sáng và sự trường tồn của dân tộc Việt Nam.

Với diện tích khoảng 18.000m2, trong đó gần 13.000m2 đưa vào sử dụng, Bảo tàng Hồ Chí Minh hiện lưu giữ khoảng 12 vạn tài liệu, hiện vật. Đây là bảo tàng đầu hệ trong hệ thống các bảo tàng và di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, gồm 14 đơn vị trải dài trên cả 3 miền Bắc, Trung, Nam.

Không gian trưng bày của bảo tàng được tổ chức thành 3 phần lớn, phản ánh toàn diện cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn với lịch sử dân tộc và bối cảnh thời đại.

Phần thứ nhất giới thiệu tiểu sử và hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh qua các giai đoạn lịch sử. Nội dung được trình bày theo trình tự thời gian với hệ thống tài liệu, hiện vật, phim tư liệu và tác phẩm nghệ thuật. Hành trình tham quan gồm nhiều chủ đề lớn, từ thời niên thiếu ở Nghệ An, quá trình ra đi tìm đường cứu nước năm 1911, hoạt động cách mạng tại nhiều quốc gia cho tới giai đoạn lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước.

Không gian này tái hiện khá đầy đủ quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, sự chuẩn bị cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, các giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ cũng như những năm tháng cuối đời của Người. Bổ trợ cho hệ thống trưng bày là các màn hình trình chiếu phim tư liệu, giúp khách tham quan có cái nhìn trực quan hơn về những dấu mốc lịch sử quan trọng.

Tại các phòng trưng bày, nhiều người dừng khá lâu trước những hiện vật gắn bó với đời sống thường ngày của Bác như đôi dép cao su, bộ quần áo kaki bạc màu, bàn làm việc giản dị hay những bức thư viết tay. Không gian phục dựng lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp cũng thu hút đông đảo khách tham quan.

Nhiều đoàn khách chăm chú lắng nghe thuyết minh viên kể về hành trình bôn ba tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh với hành trang giản dị nhưng ý chí kiên định. Những bút tích của Người được lưu giữ tại bảo tàng cũng để lại nhiều xúc động với khách tham quan, trong đó có lời căn dặn cán bộ, đảng viên: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự đoàn thể, phụng sự giai cấp và nhân dân, phụng sự Tổ quốc và nhân loại”.

Phần thứ hai của bảo tàng giới thiệu cuộc đấu tranh và chiến thắng của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh thông qua các tổ hợp không gian nghệ thuật. Nội dung tập trung vào các dấu mốc lớn như Xô viết Nghệ Tĩnh, Pác Bó cách mạng, chiến thắng Điện Biên Phủ, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và Đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Các tổ hợp trưng bày được thiết kế kết hợp giữa hiện vật, điêu khắc, ánh sáng và mỹ thuật nhằm tái hiện sinh động từng giai đoạn lịch sử. Những “điểm nhấn xúc cảm tư tưởng” được bố trí xuyên suốt không gian giúp làm nổi bật mối gắn bó giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh với nhân dân trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Phần thứ ba tập trung giới thiệu những biến động lớn của thế giới từ cuối thế kỷ XIX đến nay, các sự kiện có tác động tới cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và cách mạng Việt Nam. Nội dung trưng bày đề cập tới Cách mạng Tháng Mười Nga, cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít, phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, quá trình đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội của Việt Nam.

Không chỉ thu hút khách trong nước, bảo tàng còn đón nhiều du khách quốc tế tới tìm hiểu về cuộc đời và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đội ngũ hướng dẫn viên có khả năng sử dụng các ngoại ngữ như Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc góp phần hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động thuyết minh, giới thiệu.

Bên cạnh hoạt động trưng bày trực tiếp, Bảo tàng Hồ Chí Minh hiện đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số thông qua phiên bản bảo tàng 3D và hệ thống tham quan trực tuyến trên cổng thông tin điện tử. Hình thức này giúp người dân ở xa, kiều bào và du khách quốc tế tiếp cận các tư liệu, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh trên môi trường số.

Theo thông tin từ bảo tàng, nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và hưởng ứng Ngày Quốc tế Bảo tàng 18/5, đơn vị mở cửa miễn phí phục vụ người dân và du khách tới tham quan.

Sau hơn 3 thập kỷ hoạt động, Bảo tàng Hồ Chí Minh trở thành trung tâm nghiên cứu, lưu giữ và giới thiệu toàn diện về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh. Những tài liệu, hiện vật, phim ảnh gốc được lưu giữ tại đây là nguồn tư liệu quý phục vụ công tác nghiên cứu lịch sử, giáo dục truyền thống yêu nước và bồi dưỡng thế hệ trẻ hôm nay.