Công viên hơn 100 năm tuổi được mệnh danh 'lá phổi xanh' của Hà Nội, từng là 'hậu cứ' các chiến sĩ diễu binh ngày Quốc Khánh

Tọa lạc tại số 1 đường Hoàng Hoa Thám (phường Ba Đình), công viên Bách Thảo là một trong những công viên cây xanh lâu đời nhất Việt Nam, nằm ở phía Tây Bắc Thủ đô Hà Nội, phía sau khu vực Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày nay.

Ngược dòng thời gian, khu vườn được xây dựng vào năm 1980 với diện tích ban đầu rộng hơn 33 ha, bao quanh bởi khu phức hợp thuộc địa và các biệt thự của người Pháp. Sau nhiều năm, Bách Thảo bị thu hẹp diện tích để nhường đất xây dựng Khu di tích lịch sử Ba Đình và hiện nay khu vườn chỉ còn hơn 10 ha.

Đặc biệt, năm 2025, nơi đây còn là "hậu cứ" thầm lặng - nơi các chiến sĩ, quân nhân nghỉ ngơi, chuẩn bị quân trang trước và sau khi tiến vào lễ đài dịp kỉ niệm 80 năm Quốc khánh.

Không chỉ mang giá trị lịch sử, công viên Bách Thảo còn gắn liền với nhiều câu chuyện văn hóa và tín ngưỡng lâu đời của đất Thăng Long. Nổi bật trong số đó là đền Núi Sưa (Sư Sơn Lăng Miếu) nằm trên đỉnh núi Sưa, nơi lưu giữ những dấu ấn lịch sử - tâm linh đã tồn tại qua nhiều thế kỷ. Ngôi đền thờ Đức Thánh Thượng đẳng phúc thần Huyền Thiên Hắc Đế - vị thần được nhân dân tôn kính vì đã âm phù giúp nhà Lý chống giặc ngoại xâm.

Năm 2015, đền Núi Sưa được công nhận là Di tích Lịch sử - Nghệ thuật cấp thành phố. Đến nay, nơi đây vẫn còn lưu giữ hệ thống bia đá nặng tới 4 tấn mang giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, khoa học và nghệ thuật.

Trải qua hơn một thế kỷ với nhiều biến động, công viên được ví như một khu rừng nguyên sinh thu nhỏ giữa lòng Thủ đô với nhiệt độ bên trong công viên luôn thấp hơn bên ngoài khoảng 4°C, mang đến bầu không khí mát mẻ, dễ chịu quanh năm. Chính vì vậy, nơi đây đã trở thành điểm đến quen thuộc của những người muốn tìm về với thiên nhiên, thư giãn và "chữa lành".

Được xây dựng với mục đích bảo tồn và phát triển các loài thực vật quý hiếm, công viên hiện sở hữu hệ sinh thái thực vật phong phú với hàng chục nghìn cá thể cây xanh mang giá trị khoa học cao.

Vào vườn Bách Thảo, khách tham quan có dịp chiêm ngưỡng các loài cây thân gỗ có đường kính phải 3 người mới ôm được hết cây, với các loại cây như Cau Dừa, Si, Đa, Đề, các loài cây leo thân gỗ , các giò Phong Lan khoe sắc và các cây cảnh sặc sỡ , trong vườn còn có hai hồ là hồ tròn và hồ dài với những hàng cây xanh tươi bao quanh.

Không chỉ nổi tiếng với hệ thực vật phong phú, nơi đây còn gắn liền với một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử khi từng được người Pháp quy hoạch thành "Vườn thú". Sau này, nhiều loài động vật đã được chuyển về các vườn thú khác, trong đó có Thảo Cầm Viên Sài Gòn và Vườn thú Thủ Lệ (Hà Nội).

Dẫu vậy, công viên Bách Thảo ngày nay vẫn là môi trường sống của nhiều loài động vật hoang dã như khỉ đuôi dài, chim công, bồ câu trắng và nhiều loài chim di cư khác, tạo nên một bức tranh thiên nhiên sinh động giữa lòng đô thị.

Giữa không gian xanh giàu sức sống ấy, nhiều cảnh quan tự nhiên đã góp phần tạo nên nét riêng cho công viên Bách Thảo. Điểm nhấn làm nên vẻ thơ mộng của nơi đây chính là núi Nùng - ngọn đồi đất thấp phủ kín những thảm cỏ xanh mướt.

Men theo những bậc đá được lát tỉ mỉ dẫn lên đỉnh núi, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn toàn cảnh khu vườn xanh mát từ trên cao và cảm nhận sự yên bình hiếm có giữa nhịp sống sôi động của thành phố.

Ngay dưới chân núi là hồ Vị Danh với mặt nước xanh màu lục bảo phẳng lặng. Giữa lòng hồ, cây cầu nhỏ mang hai gam màu trắng - đỏ nổi bật như một nét chấm phá duyên dáng giữa thiên nhiên.

Từ đây, du khách có thể thong thả dạo bộ ra giữa hồ, lắng nghe tiếng chim hót, và tận hưởng những phút giây thư thái giữa không gian xanh của công viên Bách Thảo.

Giữa nhịp sống của đô thị hiện đại, công viên Bách Thảo vẫn lặng lẽ giữ cho mình màu xanh của thời gian. Không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và sinh thái quý giá, nơi đây còn mang đến cho du khách cảm giác thư thái, bình yên như được chạm vào một góc Hà Nội rất đỗi cổ xưa và thân thuộc.