GVR, BID, VCB... bật tăng theo quyết định cơ cấu vốn Nhà nước: Con sóng lớn có quay trở lại?

VN-Index giảm hơn 6 điểm trong đầu phiên sáng 29/10, chịu áp lực điều chỉnh từ nhóm cổ phiếu dầu khí, bất động sản, bán lẻ… Sắc đỏ chiếm ưu thế trên bảng điện với 252 mã giảm, trong khi có 167 mã tăng giá.

Giữa lúc thị trường đỏ lửa, nhóm cổ phiếu gắn với câu chuyện cơ cấu vốn Nhà nước bất ngờ trở thành điểm sáng, dù đà tăng tại một số mã đã thu hẹp. Nổi bật là GVR (+3,4%), HVN (+1,5%), BID (+2,6%), VCB (+0,7%) và CTG (+0,7%).

Diễn biến này thu hút sự chú ý khi một số doanh nghiệp trong nhóm nằm trong danh sách các đơn vị có phương án Phó Thủ tướng vừa phê duyệt về cơ cấu vốn Nhà nước giai đoạn 2026 - 2030.

Cụ thể, tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại Vietnam Airlines dự kiến tăng từ 39,29% lên 86,42% vào năm 2030. Ngược lại, tỷ lệ này tại Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) dự kiến giảm từ 99,469% xuống 65%, còn Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (GVR) giảm từ 96,77% xuống 75%.

Với nhóm ngân hàng, tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại BIDV và Vietcombank lần lượt ở mức 76,73% và 74,8%. Cả hai dự kiến tiếp tục duy trì tỷ lệ sở hữu Nhà nước từ 65% trở lên đến năm 2030.

Trong khi đó, VietinBank (CTG) là trường hợp đáng chú ý về khả năng tăng tỷ lệ sở hữu Nhà nước. Hiện Nhà nước nắm khoảng 64,46% vốn tại ngân hàng này, thấp hơn ngưỡng 65% áp dụng đối với lĩnh vực ngân hàng. Việc tăng sở hữu có thể thúc đẩy phương án tăng vốn hoặc cơ cấu sở hữu, qua đó hỗ trợ hệ số an toàn vốn (CAR) và năng lực tăng trưởng tín dụng.

Sóng cổ phiếu cơ cấu vốn Nhà nước có quay trở lại?

Thực tế, nhóm cổ phiếu doanh nghiệp có vốn Nhà nước nhiều lần phản ứng tích cực trước thông tin liên quan đến cơ cấu lại vốn Nhà nước.

Trong phiên 7/8 vừa qua, nhóm cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước đồng loạt khởi sắc sau quyết định mới của Phó Thủ tướng về tiêu chí phân loại doanh nghiệp để cơ cấu lại vốn Nhà nước. Trong phiên, GVR và BCM cùng tăng kịch trần. Nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn khác cũng bứt phá như GAS (+5,3%), VGI (+4,6%), BSR (+4,2%)...

Trước đó, ngày 18/5, nhóm cổ phiếu này cũng trở thành tâm điểm sau thông tin Chính phủ triệu tập cuộc họp về tái cơ cấu vốn. Các mã VCB, BID, GAS, BSR, GVR… đồng loạt tăng hơn 4%.

Đáng chú ý nhất là con sóng đầu năm 2026. Chỉ sau hơn một tháng, nhiều cổ phiếu tăng mạnh như GAS (+80%), BID (+42%), VCB (+30%) và CTG (+18%). Tuy nhiên, đà tăng không kéo dài lâu khi nhiều mã sau đó bước vào nhịp điều chỉnh.

Trong báo cáo chiến lược năm 2026, Chứng khoán MB (MBS) cũng nhận định nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn Nhà nước sẽ trở thành “tâm điểm mới” của thị trường trong năm nay.

Theo MBS, các doanh nghiệp có vốn Nhà nước hiện đóng góp khoảng 29% GDP, giữ vị thế đầu ngành về tổng tài sản, doanh thu và thị phần, thậm chí có lợi thế độc quyền trong một số lĩnh vực như hàng không, dầu khí. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của một bộ phận doanh nghiệp vẫn còn khiêm tốn, chưa khai thác hết tiềm năng quản lý và sử dụng vốn. Vì vậy, việc khơi thông nguồn lực được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng cho nhóm doanh nghiệp này.

Tương tự kỳ vọng từ Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, MBS đặt kỳ vọng vào các doanh nghiệp niêm yết có vốn Nhà nước trong năm 2026, đặc biệt là những đơn vị đầu ngành, có nền tảng tài chính vững vàng, lượng tiền mặt dồi dào, hiệu quả hoạt động tốt với ROE trên 10% và định giá hấp dẫn.

Về dài hạn, tác động của quá trình cơ cấu vốn Nhà nước không chỉ nằm ở biến động giá cổ phiếu. Việc thu hút cổ đông chiến lược còn có thể mang lại nguồn vốn, công nghệ, thị trường, nhân lực quản lý và mô hình quản trị mới, qua đó cải thiện hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.