'Cú trở mình' của Masan High-Tech Materials (MSR) khi giá vonfram, giấy phép và đòn bẩy cùng xoay chiều

Sau nhiều quý chịu áp lực từ chu kỳ hàng hóa và gánh nặng tài chính, CTCP Masan High-Tech Materials (mã chứng khoán MSR) đang cho thấy một điểm rẽ đáng chú ý sau khi doanh nghiệp công bố BCTC quý I/2026.

Không chỉ đơn thuần là phục hồi lợi nhuận, câu chuyện của Masan High-Tech Materials lúc này là sự hội tụ của ba yếu tố: Giá hàng hóa thuận lợi, cải thiện vận hành và một lộ trình giảm đòn bẩy tài chính rõ ràng hơn bao giờ hết.

Từ thua lỗ sang lợi nhuận kỷ lục: Điểm đảo chiều đã xuất hiện

Quý I/2026, Masan High-Tech Materials ghi nhận lợi nhuận sau thuế 537 tỷ đồng, đảo chiều mạnh so với khoản lỗ 222 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Doanh thu đạt 2.993 tỷ đồng, tăng 115%, trong đó riêng sản phẩm APT đóng góp 2.445 tỷ đồng – gấp 3,2 lần cùng kỳ. Nguyên nhân do giá bán thị trường cao hơn và việc doanh nghiệp gia tăng việc thu mua tinh quặng từ bên ngoài, giúp sản lượng vonfram đạt 927 tấn, tăng 34% so với quý I/2025.

Sự thay đổi này không mang tính ngẫu nhiên. Nhìn lại giai đoạn trước đó, Masan High-Tech Materials chịu áp lực kép từ giá hàng hóa ở vùng thấp, chi phí tài chính cao, hiệu suất vận hành chưa tối ưu.

Bước sang 2026, cả ba yếu tố này đồng thời đảo chiều. Trong đó, yếu tố quan trọng nhất là giá APT – sản phẩm cốt lõi của Masan High-Tech Materials – đã vượt xa giả định kế hoạch. Giá bình quân quý I/2025 đạt 1.865 USD/mtu, và đến cuối tháng 3/2026 đã lên tới 3.150 USD/mtu, trong khi kế hoạch năm chỉ xây dựng quanh mức 1.200 USD/mtu. Khoảng chênh lệch này tạo ra “đòn bẩy lợi nhuận” cực lớn.

Song song, chương trình “Thay đổi để thích ứng” (Fit for Future) tiếp tục mang lại kết quả rõ ràng với các sáng kiến tối ưu chi phí đối với các hóa chất, vật tư tiêu hao và dịch vụ chính. Những biện pháp này đã góp phần nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu hóa danh mục sản phẩm và tăng cường năng lực cạnh tranh tổng thể của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, việc tối ưu hoá hiệu suất vận hành cũng tác động tích cực tới kết quả kinh doanh. Tỷ lệ thu hồi trung bình vonfram và fluorit tại Công ty TNHH Khai thác Chế biến Khoáng sản Núi Pháo (NPMC) lần lượt là 61,1% và 64,3%, tương ứng tăng 9,11% và 17,93% so với quý I/2025.

Giá vonfram không còn là biến số ngắn hạn

Điểm đáng chú ý là xu hướng tăng của vonfram không đơn thuần là chu kỳ ngắn hạn, mà đang gắn với các yếu tố cấu trúc. Xu hướng này phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn cung vonfram mang tính cơ cấu trên toàn cầu, do các mỏ cũ dần cạn kiệt, hàm lượng quặng suy giảm và việc Trung Quốc siết chặt xuất khẩu thông qua các chính sách kiểm soát và ưu tiên nhu cầu nội địa.

Đồng thời, bất ổn địa chính trị thế giới và các sáng kiến dự trữ chiến lược của các chính phủ phương Tây đã làm gia tăng lo ngại về an ninh nguồn cung, từ đó càng hỗ trợ thêm về giá.

Vonfram là vật liệu khó thay thế trong nhiều ngành công nghiệp như điện tử, quốc phòng, năng lượng và sản xuất công nghệ cao. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển, đặc biệt là các chính sách kiểm soát xuất khẩu từ Trung Quốc – quốc gia chi phối phần lớn nguồn cung – khiến vai trò của các nhà sản xuất ngoài Trung Quốc ngày càng rõ nét.

Điều này đặt Masan High-Tech Materials với mỏ Núi Pháo – mỏ vonfram lớn nhất ngoài Trung Quốc – vào vị thế thuận lợi hơn so với giai đoạn trước.

Bên cạnh đó, giá các sản phẩm khác cũng ở mức cao. Trong suốt quý I/2026, giá Đồng trung bình ở mức khoảng 12.856 USD/tấn do nguồn cung tinh quặng khan hiếm và nhu cầu ổn định từ các lĩnh vực điện khí hóa và chuyển dịch năng lượng. Giá Florit tăng nhẹ do Trung Quốc hạn chế xuất khẩu và nhu cầu hạ nguồn ổn định. Giá Bismut cũng tăng mạnh, phản ánh tình trạng nguồn cung thắt chặt và lượng hàng sẵn có giao ngay hạn chế.

Nếu mặt bằng giá hiện tại được duy trì, ban lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng kết quả tài chính năm 2026 có thể tích cực hơn đáng kể so với kế hoạch ban đầu.

Giấy phép khai thác - “nút thắt” được tháo gỡ

Nếu giá hàng hóa là điều kiện cần, thì vận hành và pháp lý là điều kiện đủ, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn của Masan High-Tech Materials.

Một trong những thay đổi quan trọng với Masan High-Tech Materials trong năm nay là việc điều chỉnh giấy phép khai thác, cho phép mở rộng quy mô và nâng tổng sản lượng quặng xử lý.

Cụ thể, ngày 10/1/2025, UBND tỉnh Thái Nguyên đã chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án Núi Pháo, nâng tổng mức đầu tư lên hơn 11.640 tỷ đồng. Đồng thời, tỉnh cũng chấp thuận kéo dài thời gian hoạt động của dự án đến ngày 3/2/2044.

Thông tin mới nhất, ngày 13/2/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành quyết định điều chỉnh giấy phép khai thác khoáng sản. Theo đó, diện tích khu vực khai thác được mở rộng từ 90ha lên 151,8ha. Đồng thời, doanh nghiệp được phép khai thác bổ sung 14,6 triệu tấn quặng đa kim vonfram bằng phương pháp kết hợp, gồm khai thác lộ thiên tại khu phía Tây và hầm lò tại khu phía Đông, với thời hạn 5,5 năm kể từ ngày cấp phép.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa, giúp doanh nghiệp tiếp cận được nguồn quặng có hàm lượng cao trong bối cảnh nhiều mỏ vonfram trên thế giới đang bước vào giai đoạn suy giảm trữ lượng.

Ngoài ra, doanh nghiệp đã đưa khu vực Núi Pháo mở rộng (42,9ha) và khu vực Núi Chiếm (984,3ha) vào quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây được xem là cơ sở quan trọng để triển khai các thủ tục tiếp theo, tiến tới xin cấp phép thăm dò và khai thác tại các khu vực này.

Nhờ vậy, công suất xử lý sẽ bắt đầu phục hồi từ quý II/2026 và tăng mạnh hơn từ quý III, khi tác động của giấy phép mới được phản ánh đầy đủ.

Năm 2026, dựa trên giả định giá APT trung bình từ 1.164-1.246 USD/mtu, Công ty đặt mục tiêu doanh thu thuần hợp nhất từ 16.000-20.300 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế TNDN (NPAT Pre-MI) đạt từ 1.700-2.500 tỷ đồng.

Với mức giá APT cao giao ngay hiện nay theo Fastmarkets là 3.289 USD/mtu, Masan High-Tech Materials có khả năng đạt kết quả cao và vượt xa mức cao nhất của kế hoạch này, nếu giá APT tiếp tục duy trì ở mức hiện tại.

Với sự cải thiện của lợi nhuận và dòng tiền, bức tranh tài chính tại Công ty này đang thay đổi nhanh hơn kỳ vọng.

Theo số liệu cập nhật tại thời điểm cuối quý I/2026 và triển vọng của doanh nghiệp, tỷ lệ nợ ròng/EBITDA dự kiến giảm từ 3,5 lần trong quý I/2026 xuống 1,7 lần vào cuối năm. Với giả định giá APT trên 1.500 USD/mtu, tỷ lệ này có thể về 0,1 lần vào cuối 2027. Nhìn xa hơn, doanh nghiệp hướng tới trạng thái tiền mặt ròng dương vào 2028.

Nếu lộ trình này diễn ra đúng kế hoạch, Masan High-Tech Materials có khả năng giảm mạnh chi phí lãi vay, cải thiện chất lượng lợi nhuận và thậm chí mở ra khả năng chi trả cổ tức. Đây là sự thay đổi mang tính “chất”, không chỉ là “lượng”.

Chuyển sàn HOSE - bước đi cho giai đoạn mới

Song song với cải thiện nội tại, Masan cũng đã công bố kế hoạch chuyển niêm yết cổ phiếu MSR sang HOSE.

Động thái này không đơn thuần là thay đổi kỹ thuật, mà gắn với kỳ vọng phản ánh đầy đủ hơn giá trị doanh nghiệp, mở rộng cơ sở nhà đầu tư, cải thiện thanh khoản và thu hút dòng vốn chiến lược.

Câu chuyện của Masan High-Tech Materials hiện tại rõ ràng không chỉ là “ăn theo giá vonfram”, mà nằm ở việc nâng cao giá trị gia tăng. Nền tảng tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp nằm ở khả năng chế biến sâu (tăng giá trị sản phẩm), linh hoạt nguồn nguyên liệu (kể cả nhập khẩu) và định hướng mở rộng sang mô hình kinh tế tuần hoàn (tái chế).

Trong bối cảnh Masan High-Tech Materials đang bước vào chu kỳ thuận lợi hơn, việc “định vị lại” trên thị trường vốn có thể đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn tiếp theo.

Trong nhiều năm, Masan High-tech Materials thường được nhìn như một “ẩn số” trong hệ sinh thái Masan (MSN) – chịu ảnh hưởng mạnh bởi chu kỳ hàng hóa và gánh nặng tài chính.

Nhưng những gì đang diễn ra cho thấy một khả năng khác: Khi ba biến số lớn nhất – giá, vận hành và tài chính – cùng xoay chiều, Masan High-tech Materials không chỉ phục hồi, mà đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng hoàn toàn mới.