Cuba ‘đón’ tàu chở nhà máy điện từ một đồng minh Mỹ

Con tàu mang tên Belgin Sultan, một “nhà máy điện nổi”, đã cập cảng Havana, sẵn sàng kết nối vào lưới điện quốc gia nhằm giảm tải áp lực thiếu điện, theo truyền thông địa phương.

Tàu thuộc sở hữu của Karpowership, công ty con của Karadeniz Holding. Đây là doanh nghiệp duy nhất trên thế giới sở hữu đội tàu nhà máy điện nổi quy mô lớn, đang cung cấp điện cho nhiều quốc gia như Bờ Biển Ngà, Ghana, Mozambique, Senegal, Iraq và Brazil.

Các “powership” (nhà máy điện nổi) của Karpowership được xây dựng trên thân tàu hoặc giàn nổi, có thể vận hành linh hoạt bằng LNG, khí tự nhiên hoặc nhiên liệu lỏng, cho phép kết nối nhanh vào lưới điện quốc gia và phát điện chỉ trong thời gian ngắn.

Theo đánh giá của truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, Belgin Sultan được xem như “phao cứu sinh” cho hệ thống điện đã xuống cấp của Cuba, vốn đang gặp khó khăn nghiêm trọng do thiếu nhiên liệu.

Khủng hoảng điện lan rộng

Khủng hoảng năng lượng tại Cuba trở nên trầm trọng sau khi nguồn cung dầu, đặc biệt từ Venezuela, bị gián đoạn. Ngày 29/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh cho phép áp thuế bổ sung với các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba, khiến dòng chảy nhiên liệu càng bị siết chặt.

Hệ quả là quốc đảo này liên tục đối mặt với các đợt mất điện kéo dài trên diện rộng, thậm chí lưới điện quốc gia nhiều lần rơi vào tình trạng sụp đổ.

Sau đó, Washington phát tín hiệu không phản đối việc Nga cung cấp dầu cho Cuba. Cuối tháng 3, một tàu chở dầu treo cờ Nga đã vận chuyển khoảng 700.000 thùng dầu tới cảng Matanzas, phần nào giúp giảm áp lực thiếu nhiên liệu.

Giải pháp “cấp cứu” từ nhà máy điện nổi

Trong bối cảnh đó, các nhà máy điện nổi được xem như phương án ứng phó nhanh. Không giống các nhà máy truyền thống mất nhiều năm xây dựng, mô hình này có thể triển khai trong vài tuần và vận hành linh hoạt với nhiều loại nhiên liệu như dầu, khí tự nhiên hoặc LNG.

Riêng tàu Belgin Sultan có công suất khoảng 15 MW, đủ cung cấp điện cho khoảng 100.000-150.000 người trong điều kiện tiêu thụ thấp, tương đương một khu đô thị cỡ trung. Trong khi đó, các tàu khác trong đội của Karpowership có thể đạt công suất từ vài chục đến hàng trăm MW. Hiện công ty này sở hữu hơn 40 nhà máy điện nổi trên toàn cầu, với tổng công suất vượt 7.000 MW.

Tuy nhiên, chi phí vận hành các tàu điện nổi không hề rẻ. Một ví dụ điển hình là trường hợp Ukraine, từng đàm phán thuê hai nhà máy điện nổi từ Karpowership để đặt gần Odessa từ cuối năm 2022.

Kế hoạch này cuối cùng bị hủy vào tháng 2/2025, dù phía Ukraine đã chi khoảng 300 triệu UAH để chuẩn bị hạ tầng. Nguyên nhân chính là chi phí thuê lên tới khoảng 250 triệu USD mỗi năm, cùng rủi ro an ninh do các cuộc tấn công quân sự.

Trong bối cảnh hiện tại, giải pháp từ Thổ Nhĩ Kỳ có thể giúp Cuba “câu giờ” trước mắt, nhưng về dài hạn, bài toán năng lượng của quốc đảo này vẫn phụ thuộc lớn vào việc đảm bảo nguồn nhiên liệu và nâng cấp hạ tầng điện đã lỗi thời.