Cục Thuế thông tin vụ Bảo Tín Minh Châu dùng ‘2 sổ kế toán’

Chiều 9/4, tại họp báo quý I/2026 của Bộ Tài chính, ông Lê Long (Phó Cục trưởng Cục Thuế, Bộ Tài chính) khẳng định việc doanh nghiệp sử dụng song song 2 hệ thống sổ kế toán (một để theo dõi hoạt động sản xuất, kinh doanh và một để cung cấp cho cơ quan quản lý Nhà nước) là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng nhằm gian lận thuế hoặc gian lận trong việc lập, phát hành báo cáo tài chính.

Lãnh đạo Cục Thuế nhấn mạnh, hành vi này không chỉ gây thất thu ngân sách Nhà nước mà còn tác động tiêu cực đến môi trường kinh doanh. Đáng chú ý, việc lập 2 hệ thống sổ kế toán có thể được tổ chức bài bản, có tính hệ thống và rất khó phát hiện nếu không có nghiệp vụ thanh tra hoặc điều tra chuyên sâu.

Thời gian qua, cơ quan chức năng đã phát hiện một số vụ việc điển hình như vụ Công ty Hoàng Long lập 2 sổ kế toán để che giấu doanh thu, gây thiệt hại hơn 241 tỷ đồng tiền thuế; hay vụ việc tại Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu sử dụng 2 hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai thuế, gây thiệt hại khoảng 150 tỷ đồng. Những vụ việc này cho thấy quy mô cũng như mức độ vi phạm đang có xu hướng gia tăng.

Ông Lê Long cho biết, nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ ý thức tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh còn hạn chế, cùng với động cơ tối đa hóa lợi nhuận và giảm nghĩa vụ thuế. Một số doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ về rủi ro pháp lý, hoặc cho rằng hành vi này có thể che giấu được.

Trước thực tế trên, cơ quan thuế đã yêu cầu các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử lập danh sách khách hàng sử dụng phần mềm kế toán đến hết ngày 31/3, gửi về trước ngày 8/4, đồng thời cập nhật danh sách theo tháng. Việc này nhằm giúp cơ quan thuế nắm được số lượng doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh đang sử dụng phần mềm kế toán, từ đó triển khai các giải pháp hỗ trợ kê khai, nộp thuế và quản lý nghĩa vụ thuế hiệu quả hơn.

Tính đến ngày 7/4, Cục Thuế đã tiếp nhận danh sách khách hàng từ 42 tổ chức với thông tin của 12.809 khách hàng đang sử dụng các phần mềm kế toán do các đơn vị này cung cấp. Hiện Cục Thuế đang tiếp tục phối hợp với các tổ chức để tổng hợp thông tin trên phạm vi cả nước.

Ngoài ra, Cục Thuế cho biết sẽ sử dụng các thông tin, dữ liệu đã thu thập để rà soát, đưa ra cảnh báo và khuyến nghị đối với các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có sử dụng song song nhiều sổ kế toán từ tháng 4/2026, phục vụ công tác quản lý thuế.

Để ngăn chặn hiệu quả tình trạng doanh nghiệp sử dụng 2 hệ thống sổ sách kế toán nhằm gian lận thuế, Cục Thuế cho biết đã và đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Trong đó có việc tăng cường kiểm soát chặt chẽ dòng tiền, giảm sử dụng tiền mặt, kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và hệ thống ngân hàng, đồng thời kiểm soát các giao dịch có giá trị lớn qua tài khoản.

Cơ quan thuế cũng cho biết sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cảnh báo rủi ro pháp lý, song song với việc tăng cường kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế. Đối với các trường hợp sai sót, doanh nghiệp sẽ được hướng dẫn điều chỉnh kịp thời; còn với các trường hợp vi phạm, cơ quan chức năng sẽ xử lý theo đúng quy định nhằm chống thất thu ngân sách Nhà nước.