Cựu chủ tịch 'đế chế internet Nhật' tuyên bố: Con người là 'rào cản', rời ghế sau 30 năm để lập công ty 1 người, vận hành bằng AI

Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo đang buộc giới công nghệ phải nhìn lại vai trò của con người trong vận hành doanh nghiệp.

Với ông Kentaro Kawabe, Chủ tịch sắp mãn nhiệm của LY Corporation, đơn vị vận hành ứng dụng nhắn tin LINE và cổng thông tin Yahoo Japan, câu trả lời khá thẳng thắn: con người có thể trở thành “nút thắt cổ chai” trong các mô hình kinh doanh do AI dẫn dắt.

Sau 30 năm gắn bó với ngành internet Nhật Bản, Kawabe sẽ rời vị trí lãnh đạo vào tháng 6 để theo đuổi một hướng đi hoàn toàn khác: trở thành “AI solopreneur” - doanh nhân vận hành doanh nghiệp gần như không cần nhân sự, dựa chủ yếu vào trí tuệ nhân tạo.

Theo ông, các doanh nghiệp lấy AI làm trung tâm có lợi thế năng suất vượt trội so với mô hình dựa vào con người. Lý do rất đơn giản: hệ thống máy tính có thể hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày, 365 ngày mỗi năm, trong khi con người cần nghỉ ngơi, do dự và dễ mắc sai sót. Dù hiện tại vẫn cần con người kiểm tra định hướng và phát hiện lỗi, vai trò này sẽ dần thu hẹp khi công nghệ hoàn thiện.

Kawabe cho biết ông sẽ chỉ triển khai kinh doanh trong phạm vi những gì AI có thể đảm nhiệm. Nếu một mô hình buộc phải phụ thuộc vào con người để bù đắp những điểm AI chưa làm được, ông sẵn sàng dừng lại vì điều đó đồng nghĩa với sự kém hiệu quả.

Trong mô hình này, vai trò của con người không biến mất, nhưng được tái định nghĩa. Theo Kawabe, điều quan trọng nhất là xác định rõ mình muốn làm gì. Khi mục tiêu đã rõ ràng, AI sẽ trở thành công cụ để hiện thực hóa. Khác với freelancer làm việc một mình, một “AI solopreneur” có thể tận dụng hàng trăm CPU phía sau, mở rộng quy mô linh hoạt thông qua điện toán đám mây và triển khai gần như mọi tác vụ cần thiết.

Ông dự báo chỉ trong khoảng 3 năm tới, thị trường sẽ xuất hiện những thương hiệu hoặc dịch vụ quen thuộc với công chúng, nhưng thực tế lại được vận hành bởi duy nhất một cá nhân đứng sau, với sự hỗ trợ của AI.

Từ góc nhìn của một người đã ở trung tâm ngành internet suốt nhiều thập kỷ, Kawabe cho rằng tốc độ phát triển của AI đang vượt xa mọi tiền lệ. Theo ông, AI trong 3 năm qua đã tiến xa tương đương với 30 năm phát triển của internet.

Nếu internet chủ yếu đóng vai trò kết nối và trao đổi thông tin, thì AI có khả năng mở rộng sang nhiều lĩnh vực thực tế hơn, từ y tế đến sản xuất. Kawabe đưa ra một ví dụ: trong tương lai, một người mất người thân vì bệnh hiểm nghèo có thể sử dụng AI để phát triển phương pháp điều trị mới, điều mà internet, với vai trò là công cụ thông tin, không thể làm được.

Sự dịch chuyển này cũng kéo theo làn sóng tái cấu trúc ngành nghề. Kawabe tin rằng nhiều doanh nghiệp do AI vận hành sẽ thay thế các sản phẩm và dịch vụ hiện tại, tương tự cách internet từng làm thay đổi ngành tài chính với sự xuất hiện của môi giới trực tuyến và ngân hàng số.

Thậm chí, ông cho rằng kịch bản cực đoan như một hãng xe hoàn toàn do AI vận hành là điều có thể xảy ra: từ thiết kế, sản xuất bằng robot, cho tới bán hàng qua website, tất cả đều do AI đảm nhiệm. Con người khi đó chỉ cần xác định ý tưởng, chẳng hạn “tôi muốn tạo ra chiếc xe như thế nào”.

Trong bối cảnh này, yếu tố quyết định không còn là khả năng sáng tạo ra thứ chưa từng tồn tại, mà là năng lực phân tích các mô hình kinh doanh hiện có và hiểu rõ cách áp dụng AI. Nói cách khác, ai xác định được phần nào có thể thay thế bằng AI và triển khai được điều đó sẽ có lợi thế.

Tuy nhiên, Kawabe không cho rằng AI sẽ “xóa sổ” hoàn toàn việc làm của con người. Ngược lại, ông tin rằng nhiều ngành nghề mới sẽ xuất hiện. Ông ví von: những người từng thoát khỏi lao động chân tay trong quá khứ có lẽ không thể tưởng tượng rằng sau này con người lại sẵn sàng trả tiền để… tập thể dục, tạo ra nghề huấn luyện viên thể hình.

Trong tương lai, khi các doanh nghiệp chỉ còn một người vận hành, những công việc mang tính cảm xúc như lắng nghe, động viên hay chia sẻ có thể trở nên phổ biến hơn. Đồng thời, yếu tố chi phí cũng sẽ tạo ra nghịch lý mới: thay vì luôn thay thế con người bằng AI, sẽ có những lĩnh vực mà con người được lựa chọn đơn giản vì… rẻ hơn.

Một kỷ nguyên mới đang hình thành, nơi AI không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà có thể trở thành “bộ máy vận hành” chính của doanh nghiệp. Và trong kỷ nguyên đó, vai trò của con người sẽ không biến mất, nhưng chắc chắn sẽ không còn như trước.

Theo Nikkei Asia