Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan: ‘Rất đau đớn’ khi hiệu trưởng đi tù vì dạy thêm

Nhu cầu có thật, nhưng vướng “trần” cơ chế

Tại phiên thảo luận tổ sáng 10/4, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan đã chia sẻ một câu chuyện khiến bà “rất đau đớn”: Một cựu hiệu trưởng tại Hà Nội bị kết án 3 năm tù liên quan đến hoạt động dạy thêm, học thêm.

Theo bà Phong Lan, vụ việc xảy ra tại một trường THCS trên địa bàn Hà Nội, khi hiệu trưởng đã tổ chức dạy thêm cho học sinh dù có sự thống nhất với phụ huynh. Tuy nhiên, do mức thu vượt quá quy định trần do chính quyền địa phương ban hành, tòa án xác định có yếu tố gây thiệt hại và đưa ra phán quyết xử lý hình sự.

“Câu chuyện này khiến tôi rất đau lòng”, bà nói, đồng thời nhấn mạnh cần nhìn nhận sự việc trong bối cảnh rộng hơn của nhu cầu xã hội và cơ chế quản lý.

Phân tích thêm, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan cho rằng, trong trường hợp này, Nhà nước đang đóng vai trò đại diện cho phụ huynh học sinh. Trong khi đó, nhu cầu học thêm là có thật và phổ biến, đặc biệt tại các đô thị lớn, nơi áp lực học tập và cạnh tranh cao.

“Giá cả về bản chất là sự thỏa thuận giữa phụ huynh và nhà trường. Nhưng khi đã có quy định giá trần, nếu thu vượt, thì bị xem là gây thiệt hại cho người học”, bà nêu rõ.

Cách tiếp cận này, theo bà, đang bộc lộ những bất cập khi chưa theo kịp thực tiễn, dễ dẫn đến những hệ quả pháp lý nặng nề cho người đứng đầu cơ sở giáo dục.

Từ góc độ một phụ huynh có con đang đi học, bà Phong Lan bày tỏ sự chia sẻ với đội ngũ giáo viên, đặc biệt là hiệu trưởng – những người phải chịu trách nhiệm cuối cùng khi xảy ra bất kỳ sai sót nào trong hoạt động của nhà trường.

“Hiệu trưởng là người gánh trách nhiệm rất lớn. Chỉ một quyết định trong bối cảnh cơ chế chưa rõ ràng cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng”, bà nói.

Theo bà, đây không chỉ là câu chuyện cá nhân mà là vấn đề hệ thống, phản ánh những “điểm nghẽn” trong chính sách quản lý giáo dục, đặc biệt là cơ chế tài chính.

Cần đột phá về tài chính giáo dục và y tế

Từ thực tế trên, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải cải cách mạnh mẽ cơ chế tài chính trong lĩnh vực giáo dục và y tế – hai lĩnh vực đặc thù nhưng lâu nay còn nhiều ràng buộc.

“Quan trọng nhất là phải xây dựng được cơ chế tài chính phù hợp”, bà khẳng định.

Bà cũng nhắc lại việc Quốc hội khóa trước đã thông qua các nghị quyết về cơ chế đột phá cho giáo dục và y tế, trong đó có chủ trương xếp lương nhà giáo ở mức cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp.

Theo bà, nếu các chính sách này được triển khai hiệu quả, sẽ góp phần tháo gỡ áp lực tài chính, giảm động cơ phát sinh các hoạt động ngoài luồng, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng cho cả giáo viên và người học.

Đại biểu cho rằng điều quan trọng nhất là phải hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng sát thực tiễn hơn, tránh để xảy ra những trường hợp đáng tiếc tương tự.

“Chúng ta phải xây dựng hệ thống pháp luật sao cho không còn những câu chuyện đau lòng như vậy nữa”, bà Lan nhấn mạnh.