Đại gia thép bất ngờ bỏ trích lập dự phòng với khoản nợ xấu 440 tỷ từ công ty con của Novaland (NVL)

CTCP Đầu tư Thương mại SMC (mã chứng khoán SMC) vừa công bố báo cáo tài chính quý IV và kết quả kinh doanh cả năm 2025. Điểm gây bất ngờ với nhà đầu tư là lợi nhuận sau thuế đạt 185 tỷ đồng, gấp 15 lần so với năm 2024.

Kết quả này được xem là bất ngờ bởi trong 9 tháng đầu năm 2025, doanh nghiệp vẫn chìm trong thua lỗ với mức âm gần 159 tỷ đồng.

SMC lỗ thuần từ hoạt động kinh doanh

Về hoạt động bán hàng, năm 2025, doanh thu của SMC đạt 7.007 tỷ đồng, giảm 21,6% so với năm trước. Doanh nghiệp cho biết nguyên nhân do giá thép trong và ngoài nước chưa phục hồi tích cực, nhu cầu tiêu thụ yếu. Đồng thời, công ty đang trong quá trình tái cấu trúc, chuyển nhượng và cắt giảm mạnh hoạt động sản xuất – kinh doanh, khiến doanh thu sụt giảm.

Áp lực chi phí, đặc biệt là chi phí lãi vay, khiến SMC ghi nhận lỗ thuần 103 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh.

Điểm “cứu cánh” cho kết quả cả năm là khoản thu nhập khác gần 422 tỷ đồng (tăng thêm 324 tỷ đồng so với cùng kỳ). Nhờ đó, công ty ghi nhận lợi nhuận sau thuế 185 tỷ đồng, cao gấp nhiều lần năm trước. Phần lớn thu nhập khác đến từ thanh lý, nhượng bán tài sản cố định, với giá trị khoảng 395 tỷ đồng.

'Tín hiệu vui' từ món nợ xấu 440 tỷ đồng của nhóm Novaland?

Tình hình tài chính của SMC đã cải thiện nhẹ so với cuối quý III/2025, song áp lực vẫn ở mức lớn. Tổng dư nợ vay và nợ thuê tài chính ngắn, dài hạn hơn 2.050 tỷ đồng, trong đó nợ ngắn hạn chiếm khoảng 1.900 tỷ đồng. Riêng trong năm 2025, công ty đã chi 146 tỷ đồng để trả lãi vay.

Bên cạnh áp lực vay nợ, SMC còn gặp khó khăn với các khoản đầu tư tài chính kém hiệu quả. Doanh nghiệp đã đầu tư 157 tỷ đồng vào cổ phiếu niêm yết (như HBC và TNS) cùng một số công ty khác, song tạm lỗ hơn 55 tỷ đồng và phải trích lập dự phòng.

Trước đó, trong báo cáo quản trị, doanh nghiệp cho biết đã quyết định thanh lý toàn bộ các khoản đầu tư tài chính thua lỗ, bao gồm cổ phiếu HBC và NKG, nhằm thu hồi vốn.

Ngoài ra, SMC đang đối mặt với khoản nợ xấu lên tới 880 tỷ đồng. Trong đó, riêng khoản phải thu 440 tỷ đồng từ Delta Valley Bình Thuận – công ty con của Novaland (NVL) – đã được trích lập dự phòng 179 tỷ đồng.

Điểm bất ngờ nhất là SMC đã thay đổi cách nhìn với khoản nợ xấu từ nhóm Novaland. Trước đó cuối quý III/2025, SMC đã mạnh tay trích lập dự phòng 141,5 tỷ đồng cho khoản nợ xấu này (đầu năm là hơn 125 tỷ đồng). Tuy nhiên tại thời điểm cuối năm 2025, SMC đã không còn ghi trích lập dự phòng cho khoản này.

Không đơn thuần là việc bỏ trích lập dự phòng. Động thái này khiến SMC được 'hoàn nhập dự phòng phải thu khó đòi' vào chi phí quản lý doanh nghiệp. Bút toán này giúp phần chi phí này giảm mạnh, gia tăng lợi nhuận trên bảng cân đối cho doanh nghiệp.

Thanh lý tài sản, thu hẹp quy mô để xoay vòng tài chính

Song song với việc cơ cấu lại hoạt động sản xuất kinh doanh, việc đẩy mạnh thanh lý tài sản dẫn tới khoản thu gần 400 tỷ đồng đã giúp SMC thoát lỗ trong năm 2025.

Báo cáo quản trị năm 2025 của SMC đã hé lộ nhiều thông tin quan trọng: Công ty đã chuyển nhượng quyền thuê đất, quyền sở hữu nhà xưởng và tài sản gắn liền với đất tại Khu công nghiệp Phú Mỹ 1, thu về hơn 480 tỷ đồng (đã bao gồm VAT). Đồng thời, SMC chấm dứt hoạt động dự án đầu tư của Công ty TNHH MTV Cơ khí Thép SMC tại khu công nghiệp này từ ngày 1/12/2025.

Ngoài ra, doanh nghiệp giải thể Công ty TNHH MTV SMC Đà Nẵng (thành lập năm 2018) và điều chỉnh cơ cấu hoạt động tại các công ty con, liên doanh. Đối với Công ty TNHH MTV Cơ khí Thép SMC, công ty cũng dừng kế hoạch đầu tư mở rộng nhà máy gia công sản phẩm sau thép tại KCN Phú Mỹ 1.

Việc thu hẹp quy mô được thể hiện rõ qua nhân sự khi số lượng lao động giảm mạnh, từ hơn 1.200 người cuối năm 2022 xuống còn 446 người vào cuối năm 2025.