Đại gia thép chìm trong thua lỗ, đã ‘bán con’ thu về 480 tỷ trong năm 2025

CTCP Đầu tư Thương mại SMC (mã chứng khoán SMC) vừa công bố báo cáo quản trị năm 2025, hé lộ một bức tranh đầy thách thức của doanh nghiệp từng được xem là “đại gia” trong lĩnh vực thương mại thép tại Việt Nam.

Từ thời hoàng kim đến chuỗi thua lỗ kéo dài

Từ vị thế doanh nghiệp có doanh thu hàng chục nghìn tỷ đồng và lợi nhuận lên tới gần 1.000 tỷ đồng ở giai đoạn đỉnh cao, SMC đang trải qua giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng để đối phó với vòng xoáy thua lỗ và áp lực tài chính kéo dài.

Ở giai đoạn thuận lợi của ngành thép, SMC từng ghi nhận doanh thu vượt 23.100 tỷ đồng, với lợi nhuận cao nhất đạt khoảng 900 tỷ đồng. Tuy nhiên, những năm gần đây, bối cảnh cạnh tranh gay gắt, nhu cầu thép suy giảm và chi phí tài chính gia tăng đã khiến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp suy giảm mạnh.

Riêng 9 tháng đầu năm 2025, SMC ghi nhận doanh thu thuần đạt 5.374 tỷ đồng nhưng vẫn lỗ 159 tỷ đồng, qua đó nâng mức lỗ lũy kế lên 318 tỷ đồng.

Áp lực chi phí lãi vay cùng các khoản dự phòng lớn tiếp tục bào mòn kết quả kinh doanh, trong khi hoạt động thương mại thép chưa cho thấy tín hiệu phục hồi rõ rệt.

Áp lực tài chính và gánh nặng nợ xấu

Tình hình tài chính của SMC trở nên khó khăn khi tổng dư nợ vay và thuê tài chính ngắn hạn, dài hạn lên tới gần 2.300 tỷ đồng, trong đó hơn 2.100 tỷ đồng là nợ ngắn hạn. Cơ cấu nợ này tạo áp lực lớn lên dòng tiền trong bối cảnh doanh nghiệp liên tục thua lỗ.

Đáng chú ý, SMC còn đang đối mặt với khoản nợ xấu lên tới 862 tỷ đồng. Trong đó, riêng khoản phải thu 440 tỷ đồng từ Delta Valley Bình Thuận – công ty con của Novaland (NVL) – đã buộc SMC phải trích lập dự phòng 141,5 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, nhiều khoản phải thu khác cũng khiến tổng mức dự phòng nợ xấu của doanh nghiệp lên tới gần 400 tỷ đồng.

Bán dây chuyền gia công thép cuộn cán nóng thu về 480 tỷ đồng

Trước áp lực tài chính ngày càng lớn, SMC đã đẩy mạnh các biện pháp thu hẹp quy mô và xử lý tài sản. Doanh nghiệp đã quyết định thanh lý toàn bộ các khoản đầu tư tài chính thua lỗ, trong đó có cổ phiếu HBC và NKG, nhằm thu hồi vốn.

Song song đó, SMC tiến hành rao bán và chuyển nhượng nhiều tài sản gắn với hoạt động sản xuất.

Báo cáo quản trị cho thấy trong năm 2025, công ty đã chuyển nhượng quyền thuê đất, quyền sở hữu nhà xưởng và tài sản gắn liền với đất tại Khu công nghiệp Phú Mỹ 1 với tổng giá trị thu về hơn 480 tỷ đồng (đã bao gồm VAT). Đồng thời chấm dứt hoạt động dự án đầu tư của Công ty TNHH MTV Cơ khí Thép SMC tại khu công nghiệp này từ ngày 1/12/2025.

Việc thu hẹp quy mô cũng thể hiện rõ qua nhân sự khi số lượng lao động của SMC giảm mạnh, từ hơn 1.200 người cuối năm 2022 xuống còn khoảng 500 người vào cuối quý III/2025.

Công ty TNHH MTV Cơ khí Thép SMC có vốn điều lệ 180 tỷ đồng, là đơn vị chuyên gia công và xử lý thép cuộn cán nóng, bao gồm các công đoạn tẩy rỉ, cán ép và sản xuất thép lá mạ kẽm. Doanh nghiệp vận hành nhà máy tại Khu công nghiệp Phú Mỹ 1 với công suất thiết kế khoảng 350.000 tấn mỗi năm, cung cấp các sản phẩm như thép tấm cán nóng, thép cuộn cán nóng phi quy cách và thép lá mạ kẽm.

Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của Cơ khí Thép SMC đã suy giảm rõ rệt trong những năm gần đây. Tại giai đoạn cao điểm, doanh thu của doanh nghiệp từng vượt 7.400 tỷ đồng mỗi năm, đi kèm lợi nhuận hàng trăm tỷ đồng. Trái lại, trong bối cảnh thị trường thép biến động mạnh và nhu cầu tiêu thụ suy yếu, công ty ghi nhận khoản lỗ 108 tỷ đồng trong năm 2022, và tiếp tục lỗ 63 tỷ đồng trong năm 2024, phản ánh áp lực kéo dài lên mảng gia công – sản xuất sau thép của SMC.

Lựa chọn SMCTân Tạo để tái cấu trúc

Trong nỗ lực tái cấu trúc toàn diện, SMC đã thực hiện hàng loạt thay đổi tại các đơn vị thành viên. Doanh nghiệp giải thể Công ty TNHH MTV SMC Đà Nẵng – đơn vị thành lập từ năm 2018; đồng thời điều chỉnh cơ cấu hoạt động tại các công ty con và liên doanh.

Đối với Công ty TNHH MTV Cơ khí Thép SMC, công ty đã chấm dứt kế hoạch đầu tư mở rộng nhà máy gia công sản phẩm sau thép tại KCN Phú Mỹ 1.

Ở chiều ngược lại, SMC quyết định chuyển 50 tỷ đồng từ khoản cho vay thành vốn góp bổ sung tại Công ty TNHH MTV SMC Tân Tạo, qua đó nâng vốn điều lệ đơn vị này từ 150 tỷ đồng lên 200 tỷ đồng.

SMC Tân Tạo là doanh nghiệp hoạt động theo mô hình coil center, chuyên gia công và thương mại thép với công suất khoảng 200.000 tấn/năm, dù bản thân đơn vị này cũng đã ghi nhận thua lỗ trong những năm gần đây.

Về kinh doanh, SMC Tân Tạo cũng vừa trải qua giai đoạn khó khăn, doanh thu giảm sút và kinh doanh thua lỗ. Trong đó năm 2022 lỗ 166 tỷ đồng và năm 2024 vừa qua lỗ 68 tỷ đồng.

Siết quản trị, ưu tiên xử lý công nợ

Tháng 12/2025, SMC thành lập Ban quản lý nợ đọng trong toàn hệ thống nhằm tập trung xử lý các khoản phải thu và kiểm soát rủi ro tín dụng.

Đồng thời, Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025 đã thông qua việc không chi trả thù lao cho Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát và Ban điều hành trong năm 2024 và 2025 do doanh nghiệp không có lợi nhuận.

Nhìn tổng thể, năm 2025 đánh dấu giai đoạn SMC buộc phải “thu mình” để tồn tại, với trọng tâm là xử lý công nợ, giảm gánh nặng tài chính và tái cấu trúc lại toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp.

Con đường phía trước của SMC vẫn còn nhiều thách thức, trong bối cảnh thị trường thép bước vào giai đoạn mới khi giá thép liên tục tăng cao, tình trạng khan hiếm hàng bắt đầu xuất hiện trở lại, các doanh nghiệp cùng ngành đang bước vào guồng quay mới.