Đại gia thép vừa ký hợp đồng mua 20.000 tấn phôi thép từ Thái Hưng

CTCP Gang thép Thái Nguyên (Tisco – mã chứng khoán TIS) vừa công bố bản trích lục Nghị quyết Hội đồng quản trị về việc ký hợp đồng mua bán phôi thép.

Theo đó, Tisco sẽ ký hợp đồng mua phôi thép SD295/CT5 của CTCP Thương mại Thái Hưng nhằm phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh. Các chủng loại phôi có quy cách 130×130mm và 150×150mm, với chiều dài 6.000mm hoặc 12.000mm.

Theo thỏa thuận, tổng khối lượng phôi thép Tisco mua từ Thái Hưng là 20.000 tấn. Giá mua không được công bố.

Đây không phải là lần đầu Tisco ký hợp đồng mua phôi thép quy mô lớn với Thái Hưng. Trước đó, tháng 12/2024, hai bên từng ký hợp đồng mua bán 10.000 tấn phôi thép. Tháng 8/2024, một hợp đồng khác với khối lượng tương tự cũng đã được ký kết.

Tisco mạnh tay ký hẳn hợp đồng 20.000 tấn với Thái Hưng trong bối cảnh thị trường thép đang có nhiều biến động giai đoạn đầu năm. Các nhà máy thép liên tục tăng giá, nguyên nhân được cho là phù hợp với diễn biến tăng giá nguyên liệu đầu vào.

Bên cạnh đó, việc thiếu hàng cục bộ cũng là nguyên nhân khiến giá thép tăng mạnh. Thậm chí một nhà phân phối thép phía Nam đã phải gánh chi phí logistics để vận chuyển 3.000 tấn thép ra Bắc bằng tàu để kịp thời giao hàng.

Áp lực tài chính từ dự án nghìn tỷ “đắp chiếu”

Từng là một “đại gia” của ngành thép, Tisco hiện vẫn đang gặp nhiều khó khăn về tài chính. Đặc biệt là những vướng mắc liên quan dự án cải tạo, mở rộng Nhà máy Gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2, khiến dự án không thể triển khai đúng kế hoạch.

Dự án được khởi công từ năm 2007, với tổng mức đầu tư ban đầu hơn 3.800 tỷ đồng, sau đó được điều chỉnh tăng lên 8.104 tỷ đồng. Nhà thầu chính là Tập đoàn MCC (Trung Quốc). Dự án đã ngừng thi công từ năm 2013 và đến nay vẫn chưa có phương án xử lý dứt điểm.

Về kết quả kinh doanh, đại gia thép một thời cũng đang rơi vào khó khăn. Riêng quý IV/2025, Tisco ghi nhận hơn 3.000 tỷ đồng doanh thu, tăng 6,5% so với cùng kỳ. Tuy vậy, lợi nhuận sau thuế giảm tới 90%, chỉ còn gần 8 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí vốn tăng cao và gánh nặng chi phí lãi vay.

Lũy kế cả năm 2025, doanh thu thuần của Tisco đạt gần 12.000 tỷ đồng, tăng 13,1% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 663 triệu đồng, vừa đủ để thoát lỗ.

Kinh doanh không khởi sắc, Tisco tiếp tục đối mặt với áp lực tài chính lớn. Tại thời điểm cuối năm 2025, tổng dư nợ vay ngắn và dài hạn của doanh nghiệp vượt 4.400 tỷ đồng, trong đó nợ vay ngắn hạn chiếm khoảng 2.700 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, công tác thu hồi công nợ cũng gặp nhiều khó khăn. Tổng phải thu khách hàng lên tới hơn 922 tỷ đồng, trong đó Tisco đã phải trích lập dự phòng 351 tỷ đồng. Tổng nợ xấu tại thời điểm cuối năm lên hơn 552 tỷ đồng, nhưng giá trị có khả năng thu hồi chỉ hơn 200 tỷ đồng.

Nút thắt lớn nhất của Tisco vẫn nằm ở dự án cải tạo, mở rộng Nhà máy Gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2. Hiện Ban lãnh đạo Tisco cùng Tổng công ty Thép Việt Nam (VNSteel) đang tiếp tục đàm phán với nhà thầu và các cơ quan chức năng để tìm phương án tháo gỡ.

Duyên nợ nhiều năm với Thái Hưng

CTCP Thương mại Thái Hưng không chỉ là đối tác của Tisco ở mảng bán hàng, mà còn có duyên nợ cả ở mảng bất động sản - dự án Thái Hưng Eco City (Khu đô thị Gia Sàng) quy mô đầu tư 1.400 tỷ đồng.

Dự án Gia Sàng có quy mô 21,44ha, do Thái Hưng làm chủ đầu tư, được triển khai trên quỹ đất có nguồn gốc từ Khu công nghiệp thép Gia Sàng.

Nguồn gốc dự án này phải tính đến việc Thái Hưng trúng đấu giá tài sản của CTCP Luyện cán thép Gia Sàng – doanh nghiệp mà Tisco nắm 39,66% vốn điều lệ – bao gồm nhà xưởng, kho bãi và quyền sử dụng hơn 226.000m² đất thuê của Nhà nước.

Sau khi tiếp nhận, Thái Hưng đề xuất di dời nhà máy sang khu đất của Tisco và được chấp thuận chuyển đổi hơn 214.000m² đất sản xuất – kinh doanh sang đất đô thị để phát triển dự án bất động sản.

Công ty Luyện cán thép Gia Sàng được thành lập năm 2006, là doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa. Công ty hoạt động không hiệu quả, đã ngừng sản xuất từ năm 2013 và bị TAND tỉnh Thái Nguyên tuyên bố phá sản vào tháng 6/2022.

Liên quan dự án Gia Sàng, trước đó Thanh tra Chính phủ cho biết Bộ Tư pháp đã kết luận nội dung tố cáo về việc đấu giá tài sản chưa đủ căn cứ để hủy kết quả. Tuy vậy, các cơ quan chức năng kiến nghị Thái Hưng sớm hoàn tất việc di dời nhà máy và rà soát lại giá đất, nhằm đảm bảo tuân thủ đúng các quy định của pháp luật.

Thái Hưng - cái tên rất nổi trong nhóm doanh nghiệp phân phối thép - gắn liền với nữ doanh nhân Nguyễn Thị Cải. Đây là doanh nghiệp gia đình với cơ cấu cổ đông chủ yếu là các thành viên có quan hệ người nhà sáng lập.

Thái Hưng trước đó do bà Nguyễn Thị Vinh làm Tổng Giám đốc. Ghế nóng này đã giao lại cho ông Nguyễn Văn Tuấn vào tháng 6/2024.