Đằng sau BCTC 'không có điểm trừ' của FPT, ông Trương Gia Bình nhấn mạnh thông điệp bắt buộc

Tăng trưởng vẫn cao, nhưng chất lượng tăng trưởng mới là điểm đáng chú ý: Năm 2025, Tập đoàn FPT ghi nhận doanh thu 70.113 tỷ đồng, tăng 11,6%; lợi nhuận sau thuế đạt 11.232 tỷ, tăng 19,1%. EPS đạt 5.216 đồng, tăng 21,5%. Việc lợi nhuận tăng nhanh hơn doanh thu phản ánh hai yếu tố: (i) Cơ cấu doanh thu đang dịch chuyển sang các mảng có biên tốt hơn và (ii) chi phí vận hành được kiểm soát chặt hơn. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, đây là một tín hiệu cho thấy nội lực doanh nghiệp được củng cố.

“Cỗ máy” CNTT vẫn chạy, nhưng không còn dễ dàng như trước: Khối Công nghệ tiếp tục đóng vai trò trung tâm khi tạo ra 44.475 tỷ đồng doanh thu, chiếm 63,4% toàn tập đoàn. Riêng mảng dịch vụ CNTT cho thị trường nước ngoài đạt 35.382 tỷ đồng, tăng 14,3% và cao hơn mức tăng trưởng chung. Doanh thu ký mới vượt 1,5 tỷ USD (40.636 tỷ đồng), tăng 23,2%; số hợp đồng trên 10 triệu USD tăng gấp đôi. Đây là chỉ báo quan trọng cho thấy FPT vẫn đang mở rộng được “pipeline” dài hạn.

Đáng chú ý hơn, 47,3% doanh thu mảng này đến từ chuyển đổi số, tức là các dịch vụ có hàm lượng công nghệ cao hơn, giá trị gia tăng lớn hơn. Điều này cho thấy FPT không còn chỉ “bán giờ công”, mà đang từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của khách hàng.

Tuy nhiên, điểm nghẽn nằm ở biên lợi nhuận. Dù quy mô lớn, biên lợi nhuận trước thuế của Khối Công nghệ chỉ dao động 13,2-13,5% trong nhiều năm. Đây là mức thấp nếu so với các doanh nghiệp sản phẩm công nghệ. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở cấu trúc chi phí: Ngành dịch vụ CNTT phụ thuộc nặng vào nhân sự, khiến chi phí biến đổi tăng gần tương ứng với doanh thu.

Và khi mô hình phụ thuộc nhân sự, mọi thay đổi công nghệ đều trở thành rủi ro.

Năm 2025, quy mô nhân sự FPT giảm hơn 500 người về còn 54.110 người.

Đây không đơn thuần là tối ưu chi phí, mà phản ánh một xu hướng lớn hơn: AI đang làm thay đổi cách thức sản xuất phần mềm. Khi năng suất lập trình có thể tăng tới 55%, nhu cầu về số lượng lập trình viên - vốn là nền tảng doanh thu của mô hình outsourcing - bắt đầu suy giảm.

Xu hướng này không chỉ diễn ra tại FPT. Tata Consultancy Services (TCS) - doanh nghiệp CNTT lớn nhất Ấn Độ - hơn 30.000 nhân sự trong năm tài chính 2026, trong đó có đợt cắt giảm 17.000 nhân sự hồi tháng 7/2025 với lý do “không còn phù hợp kỹ năng”. Đây là tín hiệu cho thấy toàn ngành đang bước vào chu kỳ tái cấu trúc.

Thị trường vốn phản ứng trước khi số liệu kịp thay đổi

Dù tăng trưởng lợi nhuận gần 20%, cổ phiếu FPT vẫn chịu áp lực giảm mạnh trong năm 2025, đi kèm với việc khối ngoại bán ròng hơn 10.000 tỷ đồng. Trên phạm vi toàn cầu, hàng loạt công ty phần mềm như Atlassian, Asana, Monday.com hay Snowflake đều mất 40-60% giá trị tính đến phiên 9/4/2026.

Điểm chung của làn sóng này là nỗi lo về cái gọi là “Software Meltdown” (sự sụp đổ của cổ phiếu phần mềm) - khi AI không chỉ là cơ hội, mà còn làm xói mòn mô hình kinh doanh cũ. Với các doanh nghiệp sống dựa vào gia công phần mềm, việc khách hàng cần ít nhân lực hơn đồng nghĩa với rủi ro doanh thu trong dài hạn.

Theo đó, Tập đoàn FPT đang đứng giữa hai trạng thái giữa tăng trưởng hiện tại và rủi ro tương lai.

Hiện tại, doanh nghiệp vẫn duy trì được đà tăng trưởng, backlog lớn, khách hàng toàn cầu và vị thế dẫn đầu. Nhưng về dài hạn, áp lực từ sự can thiệp của AI đặc biệt ở Khối CNTT cũng như mở rộng biên lợi nhuận mảng này buộc ban lãnh đạo FPT phải có thêm những cách tiếp cận mới.

Do đó, theo Chủ tịch HĐQT Trương Gia Bình, chiến lược chuyển dịch sang AI-first không còn là lựa chọn, mà là bắt buộc.

“

Lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên AI không còn đến từ quy mô hay kinh nghiệm, mà đến từ khả năng thích ứng và tái tạo chính mình bằng công nghệ. Để làm được điều này, các doanh nghiệp buộc phải tiến tới mô hình AI-Native.

Chủ tịch HĐQT Trương Gia Bình

Năm 2026, Khối Công nghệ tiếp tục được xác định là trụ cột với kế hoạch doanh thu tăng 18,4% và lợi nhuận tăng 24,4%, tập trung vào các công nghệ chiến lược như AI, Quantum AI, an ninh mạng, UAV, công nghệ đường sắt và dữ liệu. Điều này cho thấy FPT đang cố gắng “leo rank” trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Câu hỏi cốt lõi lúc này không phải là FPT tăng trưởng bao nhiêu, mà là FPT sẽ trở thành doanh nghiệp như thế nào trong thời gian tới?

Nếu vẫn là một công ty dịch vụ CNTT, tăng trưởng sẽ dần chạm trần cùng với năng suất lao động. Nhưng nếu chuyển mình thành doanh nghiệp làm chủ công nghệ, biên lợi nhuận và định giá có thể được viết lại.

Năm 2025 vì thế không chỉ là một năm “kỷ lục”, mà là điểm giao giữa hai chu kỳ: Một bên là mô hình tăng trưởng cũ dựa vào quy mô nhân sự và bên còn lại là tương lai nơi công nghệ (đặc biệt là AI) quyết định toàn bộ cuộc chơi.