Đằng sau cơn sốt Claude khiến Mac mini cháy hàng

Mac mini, chiếc máy tính để bàn giá thấp nhất của Apple, đang trở thành thiết bị quan trọng đối với những người muốn tự xây dựng các AI cá nhân bằng các công cụ như OpenClaw. Những AI này không chỉ trò chuyện như ChatGPT hay Gemini, mà còn có thể thực hiện các tác vụ chuyên môn và cá nhân trên máy tính.

Một ví dụ tiêu biểu là Tyler Cadwell, nhà sáng lập Everything Etched, một doanh nghiệp nhỏ tại Arizona chuyên bán ly thủy tinh khắc theo yêu cầu.

Trên ghế phụ chiếc Ford Bronco của anh là một chiếc Mac mini kết nối với pin di động, internet vệ tinh Starlink và màn hình cảm ứng gắn trên bảng điều khiển.

Cadwell thường lái xe vào các hẻm núi sa thạch ở Arizona để suy nghĩ ý tưởng hoặc làm việc với các dự án web. Trước đây anh chỉ mang theo sổ tay hoặc laptop; giờ đây, anh mang theo cả một trợ lý AI “ngồi ghế phụ”.

Trợ lý này được tạo ra nhờ OpenClaw, một nền tảng mã nguồn mở dùng để phát triển các AI agent cá nhân hóa. Cadwell bắt đầu xây dựng con bot mang tên Etchie từ tháng 3 trên máy Mac của mình. Etchie có nhiệm vụ tự động xử lý yêu cầu lập trình, hỗ trợ marketing và công việc hành chính, bao gồm phân loại email và thậm chí tự phản hồi các vấn đề trong chuỗi cung ứng.

Nó được cấp quyền truy cập vào tài khoản Etsy và Shopify của cửa hàng, đồng thời kết nối với các mô hình AI của Anthropic và OpenAI. Nhờ một plugin giọng nói, Cadwell có thể trò chuyện trực tiếp với Etchie khi lái xe qua các cung đường gồ ghề gần Flagstaff hoặc Tucson.

Cadwell nói rằng anh thường lái xe vào các cung đường địa hình rồi trò chuyện với Etchie về những việc muốn làm. Hai bên cùng “mổ xẻ” ý tưởng, sau đó AI bắt đầu xây dựng bản phạm vi thiết kế. Khi anh thức dậy vào sáng hôm sau, toàn bộ dự án đã hoàn tất. Cadwell gọi hệ thống này là “nhân viên AI đầu tiên” của mình.

Câu chuyện của Cadwell phản ánh hướng phát triển mới của làn sóng AI. Sau gần 13 năm điều hành doanh nghiệp khắc thủy tinh, anh tự học lập trình từ YouTube, sau đó được ChatGPT hỗ trợ như một gia sư. Tiếp đến là giai đoạn “vibe coding” (lập trình bằng cách mô tả ý tưởng bằng ngôn ngữ tự nhiên cho AI) với Claude, rồi cuối cùng là đưa OpenClaw vào làm đối tác phát triển toàn thời gian.

AI agent giúp tự động hóa các công việc lặp lại hằng ngày

Vào một buổi sáng giữa tháng 4, Cadwell hào hứng nói về khả năng ngày càng tốt của Etchie trong lúc hoàn thiện một cổng dịch vụ khách hàng mới.

Anh cho biết mục tiêu của mình là loại bỏ những việc nhỏ, tốn thời gian nhưng ngày nào cũng phải làm. Ví dụ, khi các lô hàng ly rượu hoặc ly champagne bị vỡ trong quá trình vận chuyển, trước đây anh hoặc một trong 4 nhân viên phải liên hệ với nhà sản xuất, thường thông qua một chatbot rườm rà trên website, rồi điền các biểu mẫu cần thiết để yêu cầu hoàn tiền.

Giờ đây, Etchie làm việc đó. Cadwell nói một cách hài hước rằng anh đang để “AI agent của mình nói chuyện với AI agent của họ” để yêu cầu hoàn tiền.

Trước làn sóng AI, Cadwell cảm thấy bị bó buộc bởi những giới hạn của một cửa hàng nhỏ. Hiện tại, anh thấy công việc có sức sống mới, dù giống như nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ khác, anh gần như làm việc liên tục. Đó cũng là lý do anh hào hứng cho chuyến đi cuối tuần tiếp theo cùng chiếc Bronco và Mac mini: họ còn nhiều việc phải làm.

Các AI agent như Etchie tiến xa hơn chatbot thông thường. Nếu người dùng yêu cầu ChatGPT hoặc Gemini giúp đổi địa chỉ nhận thư, các ứng dụng này thường chỉ đưa ra đường link và hướng dẫn từ Bưu điện Mỹ.

Nhưng một AI agent được cài trên máy Mac, nếu có quyền phù hợp, có thể tự mở trình duyệt, truy cập usps.com, bấm vào các lựa chọn cần thiết và cập nhật thông tin cá nhân, với rất ít hoặc gần như không cần con người giám sát. Việc quan sát nó hoạt động có cảm giác kỳ lạ, giống như nhìn một bàn cầu cơ tự di chuyển và tự hỏi ai đang điều khiển.

Khi ChatGPT bắt đầu phổ biến vào cuối năm 2022, các mô hình ngôn ngữ lớn chủ yếu được hiểu là chatbot. Tuy nhiên, những người dùng sớm nhanh chóng muốn AI được tích hợp sâu hơn với các phần mềm họ đang sử dụng, cũng như có phần cứng phù hợp hơn cho các ứng dụng AI. Matthew Carrigan, kỹ sư tại Hugging Face ở Dublin, nhận xét rằng các mô hình ngôn ngữ lớn “không thể làm được nhiều” nếu chỉ bị nhốt trong cửa sổ chat.

Đến cuối năm 2024, các mô hình AI hàng đầu đã đủ khả năng điều khiển nhiều phần khác nhau của máy tính cá nhân. Anthropic đã triển khai một tính năng cho Claude cho phép nhận diện nội dung hiển thị trên màn hình PC, di chuyển con trỏ chuột, bấm nút và thực hiện nhiều tác vụ nhiều bước, dù đôi khi vẫn còn vụng về.

Cùng lúc đó, các mô hình AI cũng trở nên hiệu quả hơn rất nhiều. Tháng 1/2025, một bài đăng của Carrigan trên mạng xã hội gây chú ý khi anh trình diễn một bộ PC tự lắp trị giá 6.000 USD có thể chạy phiên bản nén của DeepSeek R1, mô hình suy luận nổi bật của startup Trung Quốc, ngay tại nhà. Điều này có nghĩa hệ thống có thể phản hồi nhiều yêu cầu mà không phải liên tục gửi dữ liệu tới máy chủ hoặc trung tâm dữ liệu ở xa.

Những bước tiến về năng lực AI và phần cứng đã tạo ra một thế hệ agent mới. Trong đó, Mac mini - một chiếc máy tính tương đối rẻ của Apple - trở thành trạm làm việc lý tưởng cho những người đam mê AI muốn một thiết lập đơn giản.

Khác với PC truyền thống, thường dùng các chip riêng biệt cho bộ nhớ và đồ họa, Apple phát triển một con chip duy nhất xử lý cả 2 chức năng. Nhờ vậy, Mac có thể đảm nhận một phần khối lượng xử lý AI tại chỗ, đồng thời chuyển các tác vụ phức tạp hơn lên các mô hình lớn chạy trên đám mây.

Mac mini có thể vận hành AI agent gần như liên tục với chi phí điện tương đương một chiếc đèn ngủ nhỏ. Ngoài ra, máy tính Apple có thiết kế đẹp ngay từ khi mở hộp. Carrigan nói vui rằng anh vẫn ủng hộ các máy chủ DDR5 tự lắp trong tầng hầm, nhưng cũng hiểu vì sao những người có gu thẩm mỹ tốt hơn lại thích Mac mini.

Doanh số Mac mini tăng mạnh cùng với sự quan tâm ngày càng lớn dành cho AI agent. Gavriel Cohen, một nhà phát triển sống ở Tel Aviv, bắt đầu thử nghiệm OpenClaw trên Mac mini từ đầu năm 2026, khi dịch vụ này bắt đầu nổi lên.

Anh đặt tên các agent của mình theo Andy Bernard, nhân vật bán hàng nhiệt tình trong bộ phim The Office. Cohen huấn luyện một agent tên Andy để quản lý quy trình bán hàng cho startup marketing của mình, cấp quyền truy cập dữ liệu doanh thu nội bộ và kết nối nó với một nhóm WhatsApp cùng nhà đồng sáng lập. Mỗi sáng lúc 9 giờ, Andy gửi bản tổng quan tình hình.

Cohen cho biết chỉ sau vài ngày, Andy đã trở nên cực kỳ hữu ích, gần như làm công việc của một nhân viên thực sự.

Tuy nhiên, việc dùng AI agent cũng có rủi ro chi phí. Mac mini có thể xử lý nhiều tác vụ AI thường lệ ngay trên thiết bị, nhưng nếu cần agent đọc, rà soát và chỉnh sửa các đoạn mã phức tạp, nó vẫn phải đồng bộ với tài khoản Claude hoặc OpenAI trên đám mây.

Các dịch vụ này thường tính phí theo mức sử dụng, nên người dùng có thể phải trả hóa đơn lớn.

David Rosenberg, phụ trách hợp tác kinh doanh tại Notion Labs, từng thử tạo một agent OpenClaw trên Mac để theo dõi việc nhà. Nhưng hệ thống nhanh chóng vượt ngoài kiểm soát. Có lúc Anthropic gửi email mỗi giờ thông báo đã trừ 100 USD từ thẻ tín dụng của anh. Rosenberg nói nếu không kịp thấy những email đó, mọi chuyện có thể đã rất tệ.

Cơn sốt Mac mini và rủi ro đi kèm

Xung quanh những người dùng sớm này đang hình thành một tiểu văn hóa thú vị. Họ chia sẻ ảnh những chiếc máy tính chạy agent trên mạng xã hội như thể đó là thú cưng mới nhận nuôi.

Đồng thời, nhiều nền tảng phát triển tương tự OpenClaw, được gọi chung là “claws”, cũng xuất hiện, mỗi nền tảng có đặc điểm riêng để xây dựng AI agent.

Cohen thậm chí đã tạo một framework tên NanoClaw, tập trung vào bảo mật dữ liệu cá nhân mà AI được phép truy cập. Một số người nối nhiều Mac mini lại với nhau để tăng hiệu suất xử lý cục bộ. Những người khác dùng các máy Mac “headless”, tức chỉ cắm nguồn và internet, không cần màn hình, bàn phím hay chuột, vì agent có thể thực hiện tác vụ ở cấp hệ thống.

Theo cách này, Apple dường như đã tạo ra một trong những gói phần cứng thân thiện nhất cho AI tiêu dùng: một chiếc hộp cắm là chạy dành cho điện toán tự động.

Đây là vị thế đáng chú ý đối với một công ty công nghệ lớn vốn bị cho là đi sau các đối thủ trong cuộc đua AI.

Hiện thời gian đặt hàng một số mẫu Mac mini đã kéo dài tới 3 tháng. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 2 công bố ngày 30/4, Apple cho biết doanh số dòng Mac đạt 8,4 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời số lượng thiết bị Mac đang hoạt động đạt mức cao kỷ lục.

CEO sắp mãn nhiệm Tim Cook tuyên bố Mac là “nền tảng tốt nhất cho AI” nhờ khả năng chạy các mô hình tiên tiến ngay trên thiết bị, theo cách trước đây không thể thực hiện. Cùng tuần đó, Apple nâng giá khởi điểm của Mac mini từ 599 USD lên 799 USD, với lý do hạn chế nguồn cung, một phần do nhu cầu tăng từ nhóm người dùng AI chuyên sâu.