Đánh giá 'trend' tài sản số không dễ ăn, loạt ông lớn tài chính rút lui

Sau giai đoạn “đua giấy phép” và kỳ vọng bùng nổ, thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn sàng lọc thực chất hơn, nơi yếu tố pháp lý, năng lực tài chính, công nghệ và khả năng kiểm soát rủi ro trở thành điều kiện sống còn, thay vì chỉ là cuộc chơi của xu hướng và kỳ vọng tăng trưởng.

Cuộc rút lui của loạt ông lớn chứng khoán

Tại mùa ĐHCĐ thường niên 2026 mới đây, bên cạnh kế hoạch kinh doanh và phương án phân phối cổ tức, vấn đề được nhiều cổ đông công ty chứng khoán quan tâm là câu chuyện tham gia sàn giao dịch tài sản số.

“Chúng tôi chưa nhìn thấy một mô hình vận hành vừa hiệu quả cho doanh nghiệp, vừa an toàn cho nhà đầu tư, đồng thời đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp lý”. Đó là chia sẻ của Chủ tịch HĐQT Chứng khoán SSI Nguyễn Duy Hưng khi giải đáp vấn đề cổ đông đặt ra liên quan đến việc tham gia sàn giao dịch tài sản số.

Ông Hưng cho biết điều này không đồng nghĩa doanh nghiệp đứng ngoài cuộc chơi. “Khi thị trường thực sự vận hành hiệu quả, có nhà đầu tư quan tâm và bảo đảm an toàn, chắc chắn chúng tôi sẽ tham gia và không để tụt hậu”. Theo ông, vấn đề hiện nay không nằm ở việc “5 hay 7 công ty đi trước”, mà là câu chuyện giấy phép và cách tiếp cận. “Quan điểm của chúng tôi là mọi hoạt động trước hết phải đúng pháp luật, sau đó mới tính đến lợi ích doanh nghiệp và cổ đông”, ông Hưng nhấn mạnh.

SSI cũng cho biết doanh nghiệp đã nhiều lần thảo luận về lĩnh vực này nhưng “vẫn chưa nhìn thấy cơ hội nằm ở đâu”. “Trước đây, thị trường kỳ vọng các builder có thể niêm yết dự án để hút vốn về Việt Nam, nhưng đến nay chúng tôi vẫn chưa hình dung rõ mô hình đó sẽ phát triển như thế nào. Đó là lý do chúng tôi chưa hoàn thiện hồ sơ để bước vào vòng hai”, đại diện SSI nói.

Cần nhấn mạnh, việc SSI rút khỏi sân chơi tài sản số gây bất ngờ bởi trước đó công ty từng tổ chức nhiều sự kiện lớn liên quan đến lĩnh vực này.

“Chưa sẵn sàng tham gia” cũng là thông điệp được lãnh đạo Chứng khoán HSC đưa ra với cổ đông tại đại hội gần nhất.

Xa hơn, tại ĐHCĐ bất thường cuối năm 2025, một tên tuổi lớn khác là Chứng khoán Vietcap cũng quyết định dừng lại “cuộc phiêu lưu” này. Lý do được doanh nghiệp do Nguyễn Thanh Phượng điều hành đưa ra là yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP và các hướng dẫn liên quan dành cho đơn vị vận hành sàn giao dịch. Với quy mô vốn hiện tại, kể cả sau kế hoạch tăng vốn, ban lãnh đạo VCI cho rằng việc đầu tư vào lĩnh vực mới sẽ tạo áp lực lớn về nguồn lực trong khi rủi ro và các yếu tố chưa rõ vẫn còn nhiều.

Giữa tháng 3/2026, cùng với việc hồ sơ xin cấp phép của CTCP Công nghệ số SSI (SSID) bị loại, hồ sơ của CTCP Dịch vụ tài sản mã hóa Dolphinex cũng không được thông qua. Dolphinex có cơ cấu cổ đông gồm MB Capital nắm 95% vốn, Chứng khoán MB nắm 4,9% và ông Nguyễn Đức Hải nắm 0,1%.

Như vậy, ít nhất SSI, HSC, Vietcap và MBS đã chủ động hoặc bị động đứng ngoài cuộc chơi tài sản số tính đến đầu tháng 5/2026.

Nhiều cái tên hào hứng nhưng... thận trọng

Ở chiều ngược lại, nhiều công ty chứng khoán vẫn tỏ ra hào hứng với lĩnh vực này. Theo thông tin công bố hồi tháng 2, có khoảng 5 hồ sơ đáp ứng đầy đủ điều kiện tham gia thị trường tiền mã hóa, gồm Sàn giao dịch tài sản mã hóa VIX, Sàn Lộc Phát Việt Nam, Sàn Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX - liên quan VPBankS), Sàn Techcom (TCEX) và Sàn Tài sản số Việt Nam.

Trước đó, thị trường cũng ghi nhận nhiều cái tên liên quan đến Chứng khoán HD, Chứng khoán Hòa Bình hay HVA Group - doanh nghiệp liên quan đến Vương Lê Vĩnh Nhân, người bị khởi tố hồi tháng 3/2026.

Tại ĐHCĐ 2026, lãnh đạo VPBank cho biết công tác chuẩn bị cho CAEX cơ bản hoàn tất, từ việc tăng vốn lên 10.000 tỷ đồng đến hợp tác với OKX. Hệ thống hiện trong quá trình được cơ quan quản lý kiểm định an toàn và có thể ra mắt từ tháng 6 nếu được phê duyệt.

Trong khi đó, lãnh đạo Chứng khoán DNSE cho biết doanh nghiệp đã đầu tư 1% vào CTCP Tài sản số Việt Nam (VNDA) nhằm bước đầu triển khai chiến lược tham gia lĩnh vực tài sản số.

Ở góc nhìn thận trọng hơn, Lưu Trung Thái cho rằng thị trường tài sản số tiềm ẩn nhiều rủi ro về công nghệ và vận hành. “Đầu tiên phải an toàn, nên chúng tôi phải đảm bảo chắc chắn về công nghệ. Không thể đảm bảo 100% nhưng phải tối đa hóa tính an toàn”, ông nói và dẫn chứng tại Hàn Quốc chỉ có 2 doanh nghiệp thực sự thành công trong số khoảng 30 đơn vị được cấp phép.

Tương tự, Jens Lottner cho biết Techcombank và TCBS tiếp cận lĩnh vực này theo hướng thận trọng, trước mắt tập trung vào các dịch vụ cơ bản dựa trên hạ tầng ngân hàng. Tuy nhiên, về dài hạn, đại diện ngân hàng cho rằng các mô hình chứng khoán hóa bất động sản hay mã hóa tài sản thực có thể trở thành hướng đi đột phá cho thị trường vốn.