Đào móng ngôi nhà cổ, phát hiện 'hũ vàng' trị giá 6,5 tỷ đồng được chôn từ hơn 100 năm trước

Trong một cuộc khai quật cứu hộ năm 2025, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy tổng cộng 409 đồng tiền vàng. Kho báu này nhiều khả năng được chôn vào thời kỳ Russian Revolution, giai đoạn đầy biến động trong lịch sử Nga, từng được nhiều người biết đến qua bộ phim hoạt hình Anastasia của Disney về công chúa Grand Duchess Anastasia Nikolaevna of Russia.

Khác với kho báu tiền vàng may mắn thoát khỏi sự phát hiện trong suốt hơn một thế kỷ, công chúa Anastasia ngoài đời thực đã không thể sống sót sau biến cố lịch sử đó.

Phát hiện bất ngờ từ nền móng một ngôi nhà cổ

Trước khi một dự án xây dựng được triển khai tại tỉnh Tver, Viện Khảo cổ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga đã phối hợp với Bảo tàng Lịch sử và Dân tộc học toàn Nga tiến hành khai quật khảo cổ trên khu đất rộng khoảng 252 m² tại phố Sadovaya, thuộc khu phố cổ ven bờ trái sông của Torzhok.

Trong quá trình tháo dỡ nền đá của một ngôi nhà gỗ cũ, các nhà khảo cổ bất ngờ phát hiện một chiếc bình nhỏ có cổ hẹp, phủ lớp men vàng nâu, gọi là “kandyushka”. Chiếc bình đã bị vỡ, để lộ những đồng tiền vàng sáng lấp lánh rơi vương vãi trên nền đá.

Bà Natalia Sarafanova, trưởng nhóm khảo cổ Novotorzhsk, cho biết phần lớn các đồng tiền được đúc dưới triều Sa hoàng Nicholas II. Đồng cổ nhất là đồng 5 ruble phát hành năm 1848, khi Nicholas I còn trị vì, trong khi một số khác được đúc dưới thời Alexander III. Tuy nhiên, phần lớn bộ sưu tập có niên đại dưới triều Nicholas II, với đồng mới nhất được đúc năm 1911.

Kho báu cũng bao gồm nhiều đồng tiền được phát hành sau cuộc cải cách tiền tệ năm 1897 do Thủ tướng Sergei Witte khởi xướng. Trong số đó có 2 đồng mệnh giá 7,5 ruble và 10 đồng mệnh giá 15 ruble. Tổng giá trị danh nghĩa của toàn bộ kho báu là 4.070 ruble vàng, tương đương khoảng 250.000 USD (6,56 tỷ đồng) theo giá trị hiện nay.

Danh tính chủ nhân vẫn là điều bí ẩn

Các nhà khảo cổ cho rằng đây có thể là một “kho báu chờ quay lại”, tức tài sản được chủ nhân chôn giấu với ý định sẽ quay lại lấy sau. Tuy nhiên, nhiều khả năng người này đã không bao giờ có cơ hội trở lại.

Theo hồ sơ lịch sử, khu đất nơi phát hiện kho báu từng có 24 hộ gia đình sinh sống, bao gồm giáo sĩ, thương nhân, thủ quỹ, kế toán và thợ thủ công. Dù vậy, hệ thống địa chỉ thời điểm năm 1917 không được tổ chức rõ ràng như hiện nay, khiến việc xác định chủ sở hữu trở nên cực kỳ khó khăn.

Giống như những cuộc truy tìm danh tính công chúa Anastasia từng gây nhiều tranh cãi, quá trình tìm chủ nhân của kho báu này đến nay vẫn chưa mang lại manh mối rõ ràng.

Dù vậy, các nhà khảo cổ cho biết họ sẽ tiếp tục nghiên cứu, bởi bộ sưu tập này được xem là một trong những kho tiền vàng lớn và quan trọng nhất gắn với giai đoạn Cách mạng Nga, thời điểm chế độ quân chủ sụp đổ và chính quyền Marxist lên nắm quyền, mở ra một chương hoàn toàn mới trong lịch sử nước Nga.

Theo Arkeonews, Bảo tàng Lịch sử và Dân tộc học Nga tại Torzhok dự kiến sẽ sớm trưng bày kho báu này cho công chúng. Phát hiện được xem là minh chứng sống động cho một thời kỳ đầy biến động, khi một cuộc cách mạng đã thay đổi hoàn toàn vận mệnh nước Nga và để lại dấu ấn sâu sắc đối với thế giới.

Theo IE