Đắp lá chữa bỏng suốt một tháng, người đàn ông suýt mất chân vì hoại tử lan tới xương

Bệnh nhân là anh V.M.D (44 tuổi), người dân tộc thiểu số sinh sống tại tỉnh Tuyên Quang. Người nhà bệnh nhân chia sẻ, khoảng một tháng trước khi nhập viện, anh D. bị bỏng lửa trong sinh hoạt. Tuy nhiên, thay vì đến cơ sở y tế để điều trị, bệnh nhân lại áp dụng phương pháp dân gian, dùng các loại lá cây đắp trực tiếp lên vùng bỏng.

Trong những ngày đầu, vết thương chưa có dấu hiệu nghiêm trọng nên gia đình tiếp tục duy trì cách chữa này. Tuy nhiên theo thời gian, vùng bỏng bắt đầu sưng to, đau nhức tăng dần, da đổi màu và xuất hiện mùi hôi khó chịu. Khi tổn thương lan rộng, chảy nhiều dịch mủ và người bệnh gần như không thể đi lại, gia đình mới đưa bệnh nhân đến bệnh viện tuyến tỉnh để khám.

Sau khi đánh giá tình trạng, các bác sĩ nhận thấy vết thương đã diễn tiến nặng nên nhanh chóng chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để điều trị chuyên sâu.

Đại diện Khoa Phẫu thuật Tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa của bệnh viện cho biết, khi nhập viện, toàn bộ mặt sau cẳng chân trái của bệnh nhân đã hoại tử gần như hoàn toàn. Vùng tổn thương lan rộng từ 50-70% diện tích bàn chân, ăn sâu vào xương gót, gân gót (gân Achilles) cũng như các đầu xương chày và xương mác.

Tình trạng nhiễm trùng nặng khiến mô mềm bị phá hủy nghiêm trọng, nguy cơ lan rộng vào xương và gây biến chứng toàn thân rất cao. Trước diễn biến nguy hiểm này, ê-kíp phẫu thuật đã khẩn trương tiến hành cắt lọc toàn bộ mô hoại tử đã mủn đen và đặt hệ thống hút áp lực âm (VAC) nhằm kiểm soát nhiễm trùng, hút dịch mủ và thúc đẩy quá trình làm sạch vết thương.

Sau khoảng một tuần điều trị tích cực, tình trạng hoại tử đã được kiểm soát và không còn lan rộng. Tuy nhiên, vùng khuyết hổng để lại rất lớn, đồng thời xương gót và các cấu trúc xung quanh đã bị viêm nặng, khiến quá trình tái tạo mô trở nên vô cùng phức tạp.

Để bảo tồn chi thể cho bệnh nhân, các bác sĩ quyết định thực hiện một ca đại phẫu kéo dài khoảng 6 giờ đồng hồ. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp tạo hình phối hợp chặt chẽ với chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để nạo sạch toàn bộ tổ chức viêm và mô hoại tử trong xương.

Sau khi làm sạch vùng tổn thương, các bác sĩ tiến hành kỹ thuật vi phẫu để tái tạo vùng khuyết hổng. Một vạt da cơ được lấy từ vùng lưng của chính bệnh nhân để ghép vào khu vực cẳng chân bị tổn thương.

Theo các bác sĩ, phần cơ của vạt ghép đóng vai trò cung cấp nguồn máu dồi dào cho khu vực viêm nhiễm, giúp đưa kháng sinh và tế bào miễn dịch đến kiểm soát viêm xương hiệu quả hơn. Trong khi đó, lớp da phủ bên ngoài sẽ tái tạo lại phần đệm gót chân, giúp bệnh nhân có khả năng đi lại sau khi hồi phục.

Khó khăn lớn nhất của ca phẫu thuật nằm ở việc nối mạch máu nuôi vạt ghép với hệ mạch vùng cẳng chân đã bị tổn thương do nhiễm trùng kéo dài. Bằng kỹ thuật nối mạch tận - bên, các bác sĩ vừa đảm bảo máu lưu thông đến nuôi vạt ghép, vừa duy trì dòng máu xuống nuôi bàn chân.

Các bác sĩ cho biết đây là một ca phẫu thuật nặng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Diện tích tổn thương lớn khiến nguy cơ chảy máu cao, thời gian mổ kéo dài và bệnh nhân phải gây mê trong tư thế nằm sấp - một tư thế phẫu thuật có nhiều rủi ro hơn so với thông thường.

Với mức độ tổn thương như trường hợp này, tại nhiều cơ sở y tế khác bệnh nhân có thể đã phải cắt cụt chi để ngăn nhiễm trùng lan rộng. Tuy nhiên, nhờ các kỹ thuật vi phẫu và tạo hình hiện đại, việc bảo tồn chi thể vẫn có thể thực hiện nếu kiểm soát tốt nhiễm trùng và tái tạo mô phù hợp.

Sau hai ngày phẫu thuật, vạt ghép của bệnh nhân bước đầu ổn định, dấu hiệu lưu thông máu tốt. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần được theo dõi sát sao trong thời gian dài nhằm kiểm soát hoàn toàn tình trạng nhiễm trùng cũng như phục hồi chức năng vận động của chi.

Từ trường hợp này, các bác sĩ cảnh báo bỏng lửa diện rộng là dạng tổn thương rất nguy hiểm, bởi nhiệt độ cao có thể phá hủy sâu các lớp da, mô mềm, mạch máu và thậm chí cả xương. Nếu không được xử trí đúng cách và kịp thời, vết bỏng rất dễ bị nhiễm trùng, dẫn đến hoại tử mô và nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Các chuyên gia khuyến cáo, khi gặp các trường hợp bỏng, đặc biệt là bỏng lửa diện rộng hoặc vết thương sâu, người dân cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị đúng cách. Nếu vết thương xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sưng đau tăng dần, chảy dịch, đổi màu da hoặc hoại tử, việc can thiệp y tế càng cần được thực hiện sớm.