Đầu tư 1.000 tỷ đồng xây dựng bảo tàng rộng 11ha bên cạnh Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải

Ngày 31/3, UBND tỉnh Quảng Trị cho biết đã ban hành quyết định phê duyệt đề án xây dựng Bảo tàng Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình, một công trình văn hóa có quy mô lớn nhằm lưu giữ và lan tỏa giá trị lịch sử.

Theo nội dung đề án, bảo tàng được quy hoạch trên diện tích khoảng 11ha tại bờ Bắc Khu di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, thuộc xã Cửa Tùng, tỉnh Quảng Trị. Đây là khu vực gắn liền với nhiều dấu ấn lịch sử quan trọng, phản ánh sâu sắc ký ức chiến tranh cũng như khát vọng hòa bình, thống nhất của dân tộc.

Dự án có tổng mức đầu tư 1.000 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035. Trong đó, hạng mục trung tâm là nhà trưng bày cao 2 tầng với diện tích sử dụng khoảng 20.000m², kết hợp không gian trưng bày ngoài trời dành cho các hiện vật chiến tranh có kích thước lớn như xe tăng, máy bay, pháo… cùng hệ thống công viên cây xanh và các tác phẩm điêu khắc nghệ thuật.

Lộ trình triển khai được xác định cụ thể theo từng giai đoạn. Từ năm 2026 - 2028, dự án sẽ tiến hành khởi công, tập trung xây dựng các hạng mục chính và tổ chức sưu tầm tư liệu, hiện vật. Đến năm 2029, công trình bước vào giai đoạn lắp đặt nội thất, hoàn thiện nội dung trưng bày và đào tạo nguồn nhân lực vận hành. Dự kiến, bảo tàng sẽ được nghiệm thu, bàn giao và khánh thành vào năm 2030.

UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, việc đầu tư xây dựng bảo tàng là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng đa dạng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Công trình được định hướng trở thành bảo tàng cấp quốc gia, không chỉ tái hiện ký ức chiến tranh tại Quảng Trị mà còn mở rộng phản ánh lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ trên phạm vi cả nước với Quảng Trị giữ vai trò trung tâm kết nối.

Nội dung trưng bày của bảo tàng tập trung vào hai chủ đề chính là ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình. Trong đó, ký ức chiến tranh sẽ tái hiện các sự kiện, câu chuyện, hình ảnh cùng những cung bậc cảm xúc của người dân Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh. Phần khát vọng hòa bình thể hiện mong muốn về một tương lai tự do, ấm no và hạnh phúc, qua đó góp phần nhấn mạnh giá trị của hòa bình và định hướng phát triển bền vững.

Không gian trưng bày được thiết kế gồm khu trưng bày cố định và khu trưng bày chuyên đề, với lộ trình tham quan xây dựng theo mạch nội dung từ khu khánh tiết, ký ức chiến tranh, khát vọng hòa bình đến khu trải nghiệm - chiêm nghiệm. Nhiều công nghệ hiện đại như trình chiếu thực tế ảo VR/AR, phim tài liệu và mô phỏng 3D - 4D sẽ được ứng dụng nhằm nâng cao tính tương tác và trải nghiệm cho khách tham quan.

Khu vực ngoại thất dự kiến trưng bày các hiện vật thể khối lớn, bao gồm phương tiện chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam, vũ khí và phương tiện của quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn trước đây, cùng khu trưng bày bom đạn và vườn tượng nghệ thuật. Điểm kết thúc hành trình là khu tưởng niệm, nơi tôn vinh Anh hùng liệt sĩ, Mẹ Việt Nam anh hùng và đồng bào tử nạn.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị kỳ vọng, khi hoàn thành và đi vào hoạt động, công trình gắn với Khu di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải sẽ trở thành điểm nhấn văn hóa - du lịch quan trọng trên tuyến Hành trình di sản miền Trung, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời hình thành một biểu tượng kiến trúc mang giá trị nhân văn sâu sắc về ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình của dân tộc.