ĐBQH Phạm Văn Hòa: Giá vàng biến động mạnh, không phải ai xếp hàng mua vàng cũng đều có nhu cầu thực

Xu hướng đổ xô đi mua vàng bất chấp chênh lệch giá mua - bán

Trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới có nhiều biến động phức tạp, thị trường vàng trong nước thời gian qua đã chứng kiến những đợt sóng dữ dội, khiến tâm trạng của nhà đầu tư cũng dao động theo từng con số tăng, giảm.

Tuần 26-30/1 ghi nhận khoảng thời gian biến động chưa từng có của giá vàng trên thị trường quốc tế cũng như trong nước.

Trong nước, giá vàng lao dốc mất gần 20 triệu đồng, từ mức trên 191 triệu đồng/lượng (giá bán) ghi nhận hôm 29/1 xuống còn 172 triệu đồng hôm 30/1, tương đương mức giảm hơn 10% sau khi tăng hơn 25% trong gần trọn tháng 1 và tăng gần 82% trong năm 2025.

Bất chấp những phiên tăng “nóng” hay các nhịp điều chỉnh mạnh, thị trường vàng trong nước nhiều thời điểm vẫn chứng kiến cảnh người dân kiên nhẫn xếp hàng dài trước cửa hàng kinh doanh vàng bạc. Hình ảnh ấy lặp đi lặp lại suốt thời gian qua, từ giai đoạn giá vàng lập đỉnh lịch sử cho tới khi thị trường rung lắc mạnh.

Chia sẻ về vấn đề này, trong talkshow về giá vàng do VTC News thực hiện, Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội) nhận định rằng đây là một hiện trạng rất đáng quan ngại, bởi người dân đang có xu hướng đổ xô đi mua vàng bất chấp rủi ro lỗ ngay lập tức từ 5 đến 6 triệu đồng mỗi lượng do chênh lệch giá mua - bán.

Theo quan sát của ông, tâm lý chung hiện nay là khi thấy vàng tăng giá liên tục mà không có dấu hiệu giảm, người dân càng muốn mua vào để tích trữ vì tin rằng giá sẽ còn lên cao hơn nữa theo đà tăng của thế giới.

Tuy nhiên, Đại biểu Phạm Văn Hòa bày tỏ sự lo ngại khi người dân chấp nhận mức rủi ro cao như vậy để sở hữu loại tài sản này. Theo ông, đây không chỉ đơn thuần là câu chuyện đầu tư cá nhân mà còn phản ánh một vấn đề vĩ mô lớn hơn khi thị trường vàng đang thiếu sự ổn định cần thiết.

Ông Hòa cho rằng người dân hiện nay coi vàng là "bản vị" an toàn nhất, dễ dàng cất giữ và thuận tiện trong việc mua bán, trao đổi khi cần thiết. Một khối lượng vàng nhỏ gọn có thể tương đương với giá trị hàng tỷ đồng, điều này tạo ra một sự hấp dẫn đặc biệt đối với những người có thu nhập và tiền nhàn rỗi.

Tuy nhiên, Đại biểu Phạm Văn Hòa cũng chỉ ra một thực tế là đối với những người làm công ăn lương, việc sở hữu vàng đã trở nên xa xỉ khi giá vàng quá cao, đôi khi cả tháng lương cũng không đủ để mua nổi một chỉ vàng.

Phân tích sâu hơn về những tác động tiêu cực của cơn sốt vàng này, ông Hòa nhấn mạnh rằng khi giá vàng trong nước tăng cao bất thường, đồng tiền Việt Nam sẽ đối mặt với nguy cơ mất giá. Ông chỉ ra một điểm bất hợp lý là trong khi chênh lệch giữa đồng USD và tiền Việt không quá lớn, thì giá vàng trong nước và thế giới lại có một khoảng cách xa đến mức khó chấp nhận, có thời điểm lên tới 20 triệu đồng mỗi lượng.

Ông Hòa đặt câu hỏi về tính hợp lý của cơ chế thị trường hiện nay khi khoảng cách này quá lớn và kéo dài, gây ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế vĩ mô, tỷ giá và lạm phát. Nếu tình trạng giá vàng cứ "nhảy múa" liên tục, sức mua của người dân sẽ bị bào mòn và sự ổn định kinh tế sẽ bị ảnh hưởng.

Bên cạnh đó, Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa còn cảnh báo về hiện tượng dòng vốn bị "chôn chân" trong vàng thay vì chảy vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo ông, khi tất cả mọi người đều đổ xô đi mua vàng để tích trữ, đồng tiền sẽ nằm yên trong két sắt thay vì được lưu thông trên thị trường để tạo ra công ăn việc làm và thúc đẩy tăng trưởng GDP. Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa ví von rằng tiền nằm trong vàng cũng giống như tiền nằm trong kho bạc, nó không thể sinh sôi và tạo đà phát triển cho nền kinh tế.

Thậm chí, nhiều người còn rút tiền từ ngân hàng hoặc không đầu tư vào bất động sản, sản xuất để chuyển sang mua vàng, điều này trực tiếp làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực xã hội.

Quản lý thị trường vàng không thể chỉ dựa vào sự tự điều tiết của thị trường

Trước tình hình này, ông Hòa đã đưa ra kiến nghị cần phải đưa mặt hàng vàng vào danh mục hàng hóa bình ổn giá. Mặc dù Bộ Tài chính có phản hồi cần nghiên cứu kỹ lưỡng, nhưng ông vẫn giữ vững quan điểm rằng nhà nước cần có biện pháp tối ưu nhất để thu hẹp khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới.

Theo ông, vàng là một loại hàng hóa đặc biệt, không phải hàng thiết yếu hàng ngày nhưng lại có vai trò quan trọng trong việc định vị giá trị và ổn định cuộc sống gia đình. Vì vậy, việc quản lý thị trường vàng không thể chỉ dựa hoàn toàn vào sự tự điều tiết của thị trường mà cần có sự can thiệp vĩ mô của Nhà nước để tránh những cú sốc gây thiệt hại cho người dân và nền kinh tế.

Một trong những giải pháp then chốt được Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa đề xuất là xóa bỏ độc quyền nhập khẩu vàng và tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp tham gia vào quá trình này.

Ông nhận định rằng việc chỉ có một đơn vị độc quyền nhập khẩu đã tạo ra sự khan hiếm nguồn cung, dẫn đến mất cân đối cung - cầu và đẩy giá vàng trong nước lên cao.

Ông tin rằng nếu có sự tham gia của 5-6 doanh nghiệp cùng nhập khẩu vàng, nguồn cung sẽ dồi dào hơn, giá vàng sẽ tự động ổn định và sát với giá thế giới hơn. Khi người dân thấy rằng việc mua vàng không còn mang lại lợi nhuận cao do giá cả đã bình ổn, họ sẽ không còn tâm lý tích trữ và thay vào đó sẽ chuyển hướng dòng tiền sang gửi ngân hàng, đầu tư chứng khoán hoặc sản xuất kinh doanh.

Ông Hòa cũng nhắc lại tín hiệu tích cực khi Nghị định 24 được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, điều này đã từng khiến giá vàng có những nhịp giảm và ổn định tạm thời.

Tuy nhiên, ông cho rằng các doanh nghiệp vẫn còn đang loay hoay với các thủ tục nhập khẩu, khiến nguồn cung chưa thực sự được khơi thông. Trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước trong vấn đề này là rất lớn. Ông thấu hiểu những áp lực mà lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước đang phải đối mặt khi vừa phải bình ổn giá vàng, vừa phải cân nhắc đến việc sử dụng ngoại tệ để nhập khẩu nhằm đảm bảo an ninh kinh tế vĩ mô.

Dù vậy, ông vẫn nhấn mạnh rằng cần sớm có câu trả lời và hành động quyết liệt từ phía cơ quan quản lý để đảm bảo quyền lợi cho người dân và sự minh bạch của thị trường.

Nói về hiện tượng người dân xếp hàng, Đại biểu cũng đưa ra một góc nhìn đáng chú ý khi cho rằng không phải tất cả những người xếp hàng đều có nhu cầu mua thực tế cho bản thân.

Ông nhận định có tình trạng người dân được thuê đi xếp hàng để mua vàng cho các đối tượng khác, điều này càng làm cho thị trường trở nên hỗn loạn và tạo ra nhu cầu ảo. Những người thực sự có tiền và nhu cầu lớn thường không trực tiếp đi xếp hàng mà thông qua các hình thức khác.

Do đó, Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa khẳng định chỉ khi nguồn cung dồi dào và giá cả minh bạch, tình trạng xếp hàng chờ đợi và các hành vi trục lợi mới có thể chấm dứt.