Đề xuất định danh, xác thực điện tử đối với chủ quản các hội, nhóm trên mạng xã hội

Bộ Công an đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về phòng, chống tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao. Dự thảo đưa ra nhiều nội dung mới liên quan đến trách nhiệm của chủ quản, người kiểm duyệt các hội, nhóm trên không gian mạng, cũng như nghĩa vụ của các nhà cung cấp dịch vụ.

Theo nội dung dự thảo, tội phạm sử dụng công nghệ cao được xác định là những hành vi nguy hiểm cho xã hội, đã được quy định trong Bộ luật Hình sự và được thực hiện thông qua việc sử dụng công nghệ cao. Nhà cung cấp dịch vụ bao gồm các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cung cấp sản phẩm, dịch vụ trên môi trường mạng tại Việt Nam.

Tại Điều 7, dự thảo Nghị định đề xuất quy định các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội, viễn thông và Internet phải thực hiện việc định danh, xác thực điện tử đối với thông tin của chủ quản các hội, nhóm theo quy định. Mục tiêu của quy định này là bảo đảm tính minh bạch về danh tính của những người quản lý các cộng đồng trực tuyến.

Đối với người tham gia hội, nhóm trên không gian mạng, dự thảo yêu cầu phải tuân thủ quy định của pháp luật, nội quy của hội, nhóm cũng như điều khoản sử dụng dịch vụ do nhà cung cấp ban hành. Người dùng không được đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận các nội dung vi phạm pháp luật; đồng thời có trách nhiệm kịp thời phản ánh, tố giác các hành vi vi phạm đến chủ quản hội, nhóm, nhà cung cấp dịch vụ hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, người tham gia còn phải cung cấp thông tin liên quan đến hội, nhóm khi cơ quan chuyên trách yêu cầu nhằm phục vụ công tác xác minh, xử lý vụ việc.

Dự thảo quy định rõ chủ quản và người kiểm duyệt nội dung hội, nhóm trên mạng xã hội phải tổ chức, quản lý hoạt động của hội, nhóm bảo đảm tuân thủ pháp luật Việt Nam. Đồng thời, các chủ thể này có trách nhiệm xây dựng nội quy phù hợp với quy định pháp luật, điều khoản sử dụng dịch vụ của nhà cung cấp và bảo đảm phù hợp với văn hóa, thuần phong mỹ tục của Việt Nam.

Chủ quản và người kiểm duyệt phải kiểm soát thành viên, nội dung đăng tải trong hội, nhóm; kịp thời loại bỏ các nội dung vi phạm pháp luật; đồng thời báo cáo cho nhà cung cấp dịch vụ hoặc cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện dấu hiệu tội phạm. Những người này phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của hội, nhóm do mình quản lý.

Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu đối với các nhà cung cấp dịch vụ trong việc thiết lập cơ chế quản lý, giám sát nhằm ngăn chặn hành vi lợi dụng hội, nhóm để vi phạm pháp luật. Các đơn vị này phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật để phát hiện, cảnh báo và xử lý các hội, nhóm có dấu hiệu vi phạm.

Khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền, nhà cung cấp dịch vụ phải cung cấp thông tin, dữ liệu liên quan đến các hội, nhóm. Đồng thời, cần xây dựng các giải pháp kỹ thuật để phối hợp với cơ quan chuyên trách trong việc rà soát, phát hiện tài khoản và nội dung vi phạm.

Thời gian phối hợp xử lý tố giác được quy định tối đa không quá 24 giờ đối với các yêu cầu thông thường và không quá 3 giờ đối với các trường hợp khẩn cấp có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia hoặc tính mạng con người.

Dự thảo nhấn mạnh, việc quản lý các hội, nhóm trên không gian mạng phải bảo đảm nguyên tắc tôn trọng quyền tự do ngôn luận, quyền riêng tư cùng các quyền và lợi ích hợp pháp khác của tổ chức, cá nhân.

Theo Bộ Công an, tội phạm sử dụng công nghệ cao là nhóm hành vi nguy hiểm cho xã hội, được thực hiện thông qua môi trường mạng và các phương tiện công nghệ, có thể xâm phạm an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội.

Dự thảo Nghị định gồm nhiều chương, điều, quy định toàn diện về công tác phòng, chống tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao. Bên cạnh nội dung quản lý hội, nhóm, văn bản còn đề cập đến các biện pháp như thu thập, cung cấp dữ liệu điện tử; phong tỏa, tạm dừng giao dịch; quản lý tài khoản, tài sản số; cùng trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự trên không gian mạng.