Đề xuất Hà Nội được ban hành chương trình giáo dục riêng cho các trường chuyên

Theo tài liệu thẩm định dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Hà Nội dự kiến đầu tư, xây dựng hệ thống trường học công lập, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở giáo dục có nhiều cấp học và trường chuyên từ cấp trung học cơ sở trở lên. Các cơ sở giáo dục này phải bảo đảm không gian, cảnh quan sư phạm trong và ngoài nhà trường, đồng thời xây dựng đội ngũ giáo viên đủ năng lực, đáp ứng tối đa nhu cầu học tập của học sinh.

Dự thảo lần này bổ sung đối tượng trường chuyên từ cấp trung học cơ sở trở lên. Theo lý giải của Hà Nội, quy định mới nhằm định hướng phát triển giáo dục mũi nhọn, phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, qua đó phục vụ mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô và cả nước. Trong khi đó, theo Luật Giáo dục năm 2019 và Luật Giáo dục sửa đổi, bổ sung năm 2025, mô hình trường chuyên hiện chỉ được tổ chức ở cấp trung học phổ thông.

Dự thảo cũng quy định UBND thành phố Hà Nội được ban hành chương trình giáo dục riêng, áp dụng tại các trường chuyên, cơ sở giáo dục chất lượng cao và các cơ sở thực hiện liên kết giáo dục. Nội dung này kế thừa quy định tại Luật Thủ đô năm 2024 về thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung một số nội dung giáo dục, đồng thời được thể hiện theo nguyên tắc bảo đảm tính thống nhất của hệ thống giáo dục quốc dân.

Về cơ chế tổ chức và chính sách, HĐND thành phố được giao thẩm quyền quy định mô hình tổ chức, cơ chế quản lý và cơ chế tài chính đối với trường chuyên từ cấp trung học cơ sở trở lên, cơ sở giáo dục nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao và các cơ sở thực hiện liên kết giáo dục.

Cơ quan này cũng được quyết định chính sách cấp học bổng, cơ chế khuyến khích, hỗ trợ học sinh, sinh viên, giảng viên đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng ở nước ngoài trong các lĩnh vực, ngành trọng điểm. Đây được xem là cơ sở pháp lý để thành phố chủ động đầu tư, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, dự thảo nêu rõ UBND thành phố Hà Nội có thẩm quyền điều chỉnh chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông theo khung chương trình quốc gia; ban hành tiêu chí, điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, chương trình và dịch vụ giáo dục chất lượng cao; đồng thời quy định trình tự, thủ tục thành lập và hoạt động đối với các cơ sở đào tạo liên quan.

Theo Bộ Tư pháp, những chính sách này nhằm hiện thực hóa định hướng xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm giáo dục, đào tạo chất lượng cao của cả nước, có vai trò dẫn dắt đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Việc cho phép triển khai các mô hình giáo dục đa cấp, trường chuyên, cơ sở giáo dục chất lượng cao, liên kết giáo dục với nước ngoài, cùng với việc phân cấp mạnh thẩm quyền quản lý và ban hành chương trình giáo dục, sẽ tạo ra hành lang pháp lý linh hoạt, phù hợp với đặc thù của một đô thị lớn.

Cơ quan soạn thảo nhận định, các cơ chế đặc thù này sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô trong bối cảnh cạnh tranh khu vực và toàn cầu ngày càng gay gắt.

Luật Thủ đô hiện hành được Quốc hội khóa XV thông qua vào tháng 6/2024 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Tư pháp, quá trình quản lý và phát triển Hà Nội vẫn bộc lộ nhiều hạn chế. Việc sửa đổi Luật Thủ đô nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng theo tinh thần dự thảo văn kiện Đại hội Đảng XIV và các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị, hướng tới xây dựng một thể chế phát triển ổn định, lâu dài cho Hà Nội.