Đề xuất miễn thuế TNCN khi bán căn nhà duy nhất: Điều kiện áp dụng thế nào?

Bộ Tài chính đang đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân đối với trường hợp chuyển nhượng căn nhà hoặc quyền sử dụng đất ở duy nhất, nếu người bán đáp ứng đầy đủ các điều kiện về thời gian sở hữu, phạm vi chuyển nhượng và quyền sở hữu.

Nội dung này được đưa ra trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, với mục tiêu làm rõ tiêu chí áp dụng và hạn chế tình trạng trục lợi chính sách.

Theo dự thảo, cá nhân sẽ được miễn thuế thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở nếu tại thời điểm giao dịch chỉ sở hữu duy nhất một nhà ở hoặc một thửa đất ở tại Việt Nam.

Quy định này không áp dụng đối với các trường hợp chuyển nhượng nhà ở hoặc công trình xây dựng hình thành trong tương lai.

Điều kiện đầu tiên là tính duy nhất của tài sản: Người chuyển nhượng phải đảm bảo tại thời điểm bán chỉ có một nhà ở hoặc một thửa đất ở, bao gồm cả trường hợp có nhà hoặc công trình xây dựng gắn liền với đất.

Nếu cá nhân có thêm nhà ở hoặc công trình hình thành trong tương lai thì giao dịch này không được xem là chuyển nhượng tài sản duy nhất. Với trường hợp đồng sở hữu, chỉ những cá nhân không có nhà, đất ở nơi khác mới được miễn thuế; người vừa đồng sở hữu vừa có thêm bất động sản khác sẽ không thuộc diện ưu đãi.

Điều kiện bắt buộc thứ 2 là về thời gian nắm giữ tài sản: Cá nhân phải có quyền sở hữu nhà ở hoặc quyền sử dụng đất ở tối thiểu 183 ngày tính đến thời điểm chuyển nhượng.

Thời điểm xác định quyền sở hữu được tính theo ngày cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất. Nếu giấy chứng nhận được cấp lại hoặc cấp đổi, thời gian sở hữu vẫn được tính từ lần cấp đầu tiên.

Điều kiện thứ 3 là việc chuyển nhượng phải thực hiện toàn bộ tài sản: Trường hợp cá nhân chỉ bán một phần nhà ở hoặc một phần quyền sử dụng đất, thì phần chuyển nhượng này sẽ không được miễn thuế, kể cả khi đó là tài sản duy nhất.

Dự thảo cũng nêu rõ việc xác định nhà ở, đất ở duy nhất sẽ do cá nhân tự kê khai và tự chịu trách nhiệm. Cơ quan thuế sẽ thực hiện hậu kiểm và nếu phát hiện kê khai không đúng, người nộp thuế sẽ bị truy thu thuế và xử phạt theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Hồ sơ, thủ tục miễn thuế được thực hiện theo quy định hiện hành.

Với các điều kiện được thiết kế chặt chẽ, đề xuất miễn thuế khi bán căn nhà duy nhất được kỳ vọng vừa hỗ trợ người dân trong các giao dịch thiết yếu, vừa đảm bảo công bằng và minh bạch trong thực thi chính sách thuế.