Đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh lên 2 tỷ đồng

Chính phủ đề xuất không quy định cứng ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với hộ kinh doanh trong luật, song Ủy ban Kinh tế Tài chính cho rằng cần xác định mức tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng để bảo đảm phù hợp thực tiễn và tăng tính hỗ trợ.

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế (diễn ra sáng 20/4).

Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo luật được xây dựng theo hướng không quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hộ, cá nhân kinh doanh như hiện hành, mà giao Chính phủ quyết định.

Hiện nay, mức doanh thu miễn thuế là 500 triệu đồng/năm, áp dụng từ đầu năm 2026 theo các luật thuế vừa được Quốc hội thông qua. Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung quy định về mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và giao Chính phủ quy định chi tiết nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành.

Giải trình thêm, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết việc trao thẩm quyền cho Chính phủ là cần thiết trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước có nhiều biến động khó lường. Giá nhiên liệu tăng, chi phí đầu vào leo thang và rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, khiến sức mua suy giảm và hộ kinh doanh gặp nhiều khó khăn.

Theo ông, nếu vẫn giữ quy định cứng trong luật, chính sách sẽ thiếu độ linh hoạt để ứng phó kịp thời. “Việc giao Chính phủ quyết định theo từng thời điểm sẽ giúp phản ứng chính sách nhanh và sát thực tiễn hơn”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng đây là điều kiện cần để vừa đạt mục tiêu tăng trưởng cao, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban cơ bản đồng tình với định hướng sửa đổi, cho phép điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế nhằm hỗ trợ khu vực hộ kinh doanh, đặc biệt là nhóm quy mô nhỏ và trung bình thấp trong bối cảnh còn nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị cần cân nhắc kỹ mức cụ thể để bảo đảm tính ổn định và minh bạch của chính sách.

Theo ông Mãi, quá trình xây dựng chính sách trước đây đã nhiều lần điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế, từ 100 triệu đồng lên 300 triệu đồng và hiện là 500 triệu đồng/năm, nhưng mức này vẫn được đánh giá là thấp so với thực tế. Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa đề xuất nâng lên tới 3 tỷ đồng, trong khi cơ quan thẩm tra cho rằng nên nghiên cứu mức tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng để bảo đảm tính nhân văn và phù hợp thực tiễn.

“Chính sách thuế cần được thiết kế theo hướng hỗ trợ thực chất, tránh điều chỉnh nhỏ lẻ, manh mún”, ông Mãi nêu quan điểm.

Dữ liệu từ Bộ Tài chính cho thấy đến cuối năm 2025, cả nước có khoảng 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định. Riêng năm 2024, số thu từ khu vực hộ, cá nhân kinh doanh đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ, song chỉ chiếm khoảng 2% tổng thu ngân sách nhà nước.

Điều này cho thấy khu vực hộ kinh doanh không chỉ đóng góp ngân sách mà còn giữ vai trò quan trọng trong tạo việc làm, bảo đảm an sinh xã hội và duy trì sức sống của nền kinh tế.

Liên quan đến các nội dung khác, dự thảo luật cũng sửa đổi quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện chạy bằng pin theo hướng kéo dài thời gian áp dụng chính sách ưu đãi hiện hành đến hết năm 2030.

Đồng thời, đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra thống nhất với định hướng miễn thuế TNDN đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ nhằm tạo công bằng và khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.

Tuy vậy, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu Chính phủ cần làm rõ hơn cơ sở đề xuất, đặc biệt là việc giao thẩm quyền quy định ngưỡng doanh thu cho Chính phủ - nội dung được người dân và doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Việc thuyết minh cần đầy đủ, thuyết phục để bảo đảm có cơ sở xem xét, quyết định, đồng thời tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực thi.

Thực tế, đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh chính sách hiện hành vừa có hiệu lực chưa lâu. Cuối năm 2025, Quốc hội đã thông qua các luật thuế, nâng mức doanh thu không phải nộp thuế TNCN và không chịu thuế VAT của hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm, áp dụng từ ngày 1/1/2026 và đã có đầy đủ văn bản hướng dẫn triển khai.

Tuy nhiên, qua rà soát thực tiễn, Bộ Tài chính cho rằng cần tiếp tục điều chỉnh để thích ứng với biến động kinh tế, đồng thời tạo dư địa điều hành chính sách tài khóa linh hoạt hơn.

Việc chuyển từ cơ chế “quy định cứng trong luật” sang “linh hoạt theo điều hành của Chính phủ” được kỳ vọng không chỉ giúp phản ứng nhanh với biến động kinh tế mà còn cụ thể hóa chủ trương tăng tính chủ động trong điều hành thuế, phí, qua đó khuyến khích hộ kinh doanh phát triển và chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ tiếp thu đầy đủ ý kiến, hoàn thiện hồ sơ để trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp đang diễn ra.